İNTERNETİN GELECEĞİ METAVERSE TEKNOLOJİSİNE TÜRKİYE PERSPEKTİFİNDEN BAKIŞ

Öz

İçinde bulunduğumuz teknoloji çağında var olan gelişmeler hayatın her anını etkilemeye devam etmekte ve internet tabanlı sistemler dünya genelinde her geçen gün yaygınlaşmaktadır. İletişim alanının son zamanlardaki en popüler konusu şüphesiz ki Metaverse olmuştur. Gerek devletler gerek büyük şirketler gerekse de bireyler tüm yenilikleri takip etmeye ve bu yenliklerden azami fayda sağlamaya çalışmaktadır. Ancak Metaverse’ün tam olarak ne olduğu, hangi teknolojik gelişmelerin ardından gündeme geldiği, ortaya çıkan yeniliklerin gündelik hayatı nasıl etkileyeceğine dair soru işaretleri mevcuttur. Bu konudaki kafa karışıklığı neticesinde birçok manipülatif haber yayılmakta, hatta dolandırıcılık olayları yaşanmaktadır. Bir yandan büyük şirketlerin yatırımları gündeme gelirken diğer yandan da devletler daha çok güvenlik kaygısıyla konuya yaklaşmaktadır. Konuya birey boyutunda bakıldığında kısa sürede yüksek getiriye ulaşma amacıyla yapılan yatırımlar gündeme gelmektedir. Son yıllarda sanal ortamda faaliyet gösteren büyük şirketlerin Metaverse teknolojisine ilgi gösterecek olması, farklı girişimcilik sistemlerinin doğmasına da sebebiyet verecektir. Bu durum hem fırsatları hem de tehditleri beraberinde getirecektir. Zira nitelikli fikri tapu olarak ifade edilen NFT’ler ve blok zinciri sistemlerinin bu kapsamda yaygınlaşacağı ve ciddi bir teknolojik dönüşüm meydana geleceğini ifade etmek mümkündür. Bu çalışmada ise Metaverse’ün nasıl ortaya çıktığı üzerinde durulmakta, kısa tarihine yer verilmektedir. Günümüz şartları ve teknolojik gelişmeler karşısında edinilen tecrübeler çerçevesinde Metaverse’ün beraberinde getireceği avantajlar ve dezavantajlar irdelenmektedir. Bunun yanı sıra Türkiye özelinde ortaya çıkan ve arsa satın alımı noktasında ilgiyle karşılanan bu ekosistemin gelecekte karşı karşıya kalabileceği sorunlarla ilgili tespit ve önerilerde bulunulmaktadır. Gelecek yıllarda kuvvetle muhtemel çok daha fazla konuşulacak olan Metaverse teknolojisinin topluma yansımaları analiz edilerek kripto paralara bağlı olan bu sanal gerçeklik evrenlerinin iktisadi boyutuna da değinilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Metaverse
• Meta
• Türkiye
• Web 3.0
• Blockchain
• Bitcoin

A LOOK AT METAVERSE TECHNOLOGY, THE FUTURE OF THE INTERNET, FROM THE PERSPECTIVE OF TÜRKİYE

Öz

In the age of technology we live in, developments continue to affect every moment of our lives, and internet-based systems are becoming more and more widespread throughout the world. The most popular topic in the field of communications has undoubtedly been the Metaverse. States, large companies and individuals try to follow all innovations and try to get maximum benefit from these innovations. However, there are questions regarding what exactly Metaverse is, after which technological developments it came up, and how the emerging innovations will affect daily life. As a result of the confusion on this issue, many manipulative news are spread and even fraudulent events are experienced. While investments of large companies become the topic of conversation, governments approach the issue in relation to security concerns. When we look at the subject in terms of individuals, it can be seen that investments are made in order to achieve high returns in a short time. The fact that large companies that are operating in the virtual environment in recent years will show interest in Metaverse technology is going to lead to the emergence of different entrepreneurship systems. This will bring both opportunities and threats. That is because it is possible to state that NFTs and blockchain systems will become widespread and a serious technological transformation will occur. This study is focused on the emergence of Metaverse and its short history. The advantages and disadvantages of Metaverse are examined within the framework of the experience gained in the face of today’s conditions and technological developments. In addition, findings and suggestions are stated about the problems that this ecosystem, which in Turkey is met with interest regarding land purchase, may face in the future. Also, the reflections of Metaverse technology, which will probably be talked about more in the coming years, are analyzed and the economic dimension of these virtual reality universes which are connected to cryptocurrencies, is mentioned.

Anahtar Kelimeler

• Metaverse
• Meta
• Turkey
• Web 3.0
• Blockchain
• Bitcoin

Kaynakça

1. Alan, Ü. (2021). Metaverse Bir Kuş Değil, Biz de Havaya Bakmıyoruz, Birgün. https://www.birgun.net/haber/metaverse-bir-kus-degil-biz-de-havaya-bakmiyoruz-363924 adresinden 12.06.2022 tarihinde erişildi.
2. Anadolu Ajansı (2022). Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Altun: Türkiye Gibi Bir Güç, “Metaverse”Nin İnşa Sürecinin Parçası Olmalı. https://www.aa.com.tr/tr/gundem/cumhurbaskanligi-iletisim-baskani-altun-turkiye-gibi-bir-guc-metaversenin-insa-surecinin-parcasi-olmali/2610458 adresinden 10.06.2022 tarihinde erişildi.
3. Cadwalladr, C. ve Graham-Harrison, E. (2018). Revealed: 50 million Facebook Profiles Harvested for Cambridge Analytica in Major Data Breach, The Guardian. https://www.theguardian.com/news/2018/mar/17/cambridge-analytica-facebook-influence-us-election adresinden 08.04.2022 tarihinde erişildi.
4. Choudhury, N. (2014). World Wide Web and Its Journey From Web 1.0 to Web 4.0. International Journal of Computer Science and Information Technologies, 5(6), 8096-8100.
5. Coinbynews (2022). Turkey Became Country Buys Most Land Metaverse Universe. https://www.coinbynews.com/turkey-became-country-buys-most-land-metaverse-universe adresinden 02.08.2022 tarihinde erişildi.
6. Denizci, Ö. M.; Kırık, A. M. ve Çetinkaya, A. (2018). A Learning-Based Approach To Fuzzy Logic In Framework of Philosophy Of Informatics. Electronic Turkish Studies, 13(29), 47-59.
7. Dijital Dönüşüm Ofisi, NFT’nin Türkçe Karşılığı Belli Oldu. https://cbddo.gov.tr/haberler/6354/nft-nin-turkce-karsiligi-belli-oldu adresinden 22.07.2022 tarihinde erişildi.
8. Gönel, G. (2022). “İleride Buralar Değerlenir” Mantığı Türkleri Metaversede 1. yaptı, https://www.aa.com.tr/tr/gundem/ileride-buralar-degerlenir-mantigi-turkleri-metaversede-1-yapti/2472700 adresinden 27.01.2022 tarihinde erişildi.

9. Hendler, J. (2010). Web 3.0: The dawn of Semantic Search. Computer, 43(1), 77-80.
10. Jooyoung, K. (2021) Advertising in the Metaverse: Research Agenda. Journal of Interactive Advertising, 21(3), 141-144.
11. Kırık, A. M. (2021a). “Metaverse: Fırsat mı, Tehdit mi?”, Anadolu Ajansı. https://www.aa.com.tr/tr/analiz/metaverse-firsat-mi-tehdit-mi/2443061 adresinden 09.12.2021 tarihinde erişildi.
12. Kırık, A. M. (2021b). Metaverse Sanal Hapishane mi Olacak?, Türkiye. https://m.turkiyegazetesi.com.tr/yazarlar/genis-aci-fikir-ve-tartisma/621380.aspx adresinden 09.12.2021 tarihinde erişildi.
13. Kırık, A. M. (2022). Radio Caca Projesi: Raca Token ve USM Metaverse, Milat. https://milatgazetesi.com/yazarlar/radio-caca-projesi-raca-token-ve-usm-metaverse-252/ adresinden 29.01.2022 tarihinde erişildi.
14. Kurtuluş, Ö. (2022). Gerçek Metaverse Bu Değil!, https://ozgurkurtulus.com.tr/gercek-metaverse-bu-degil/#_edn3 adresinden 27.01.2022 tarihinde erişildi.
15. Maden, İ. (2021a). Metaversede “Sanal Gerçeklik” Ne Kadar Gerçek?, Anadolu Ajansı. https://www.aa.com.tr/tr/analiz/metaversede-sanal-gerceklik-ne-kadar-gercek/2461167 adresinden 30.12.2021 tarihinde erişildi.
16. Maden, İ. (2021b). Kullanıcı Tarafından Üretilen İçerik ve Dijital Medyada Birey-Medya İlişkisi, (Yayımlanmamış Doktora Tezi), (Danışman: Doç. Dr. Ali Murat Kırık), İstanbul: Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
17. Muldoon, J. (2021). Facebook Is Now Meta. And It Wants to Monetize Your Whole Existence., Jacobin. https://jacobinmag.com/2021/10/mark-zuckerberg-meta-facebook-rebrand-metaverse adresinden 27.01.2022 tarihinde erişildi.
18. Mystakidis, S. (2022). Metaverse. Encyclopedia, 2(1), 486-497.
19. Nakavachara, V. ve Saengchote, K. (2022). Is Metaverse LAND a Good Investment? It Depends on Your Unit Of Account!. arXiv preprint arXiv:2202.03081, 1-13.
20. O’Reilly, T. (2022). What is web 2.0. https://www.oreilly.com/pub/a/web2/archive/what-is-web-20.html adresinden 20.06.2022 tarihinde erişildi.
21. Ravenscraft, E. (2022). What is the Metaverse, Exactly?, Wired, Ravenscraft, E. (2022). What is the Metaverse, Exactly?, Wired, https://www.wired.com/story/what-is-the-metaverse/ adresinden 20.06.2022 tarihinde erişildi.
22. Sabah, AK Parti’de İlk Metaverse Toplantısı Gerçekleştirildi!, https://www.sabah.com.tr/gundem/2022/01/17/ak-partide-ilk-metaverse-toplantisi-gerceklestirildi adresinden 13.06.2022 tarihinde erişildi.
23. Sahibinden.com, “İlan No: 990769191” İlan Tarihi: 14 Ocak 2022. https://www.sahibinden.com/ilan/ikinci-el-ve-sifir-alisveris-bilgisayar-domain-hosting-yazilim-metaverse-evrenine-giris-yapin-hemen-yerinizi-alin-990769191/detay adresinden 22.06.2022 tarihinde erişildi.
24. Sosyal Ağ Haritası (2022). https://sosyalagharitasi.gov.tr/ adresinden 26.07.2022 tarihinde erişildi.
25. Sprinklr, https://partners.twitter.com/en/partner-resources/birdseye-report/tech adresinden 22.07.2022 tarihinde erişildi.
26. Tasa, U. B. (2009). İçeriği Kullanıcılar Tarafından Oluşturulan 3 Boyutlu Sanal Dünyalarda Sanat ve Mimari Tasarım: Second life® Üzerine Bir Vaka Çalışması, (Yayımlanmamış Doktora Tezi), (Danışman: Doç. Dr. Tülin Görgülü), İstanbul: Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
27. The Wall Street Journal (2022). A Wall Street Journal Investigation: The Facebook Files. https://www.wsj.com/news/types/the-facebook-files adresinden 05.08.2022 tarihinde erişildi.
28. Tlili, A.; Huang, R.; Shehata, B.; Liu, D.; Zhao, J.; Metwally, A. H. S.; Wang, H.; Denden, M.; Bozkurt, A.; Lee, L. H.; Beyoglu, D.; Altinay, F.; Sharma, R.; Altinay, Z.; Li, Z.; Liu, J.; Ahmad, F.; Hu, Y.; Salha, S.; Abed, M. ve Burgos, D. (2022). Is Metaverse in Education A Blessing or A Curse: A Combined Content and Bibliometric Analysis. Smart Learning Environments, 9(1), 1-31.
29. VOI English (2021). 4 Metaverse Projects That Will Domimnate The Future: The Sandbox (SAND), Decentraland (MANA), Enjin (ENJ), And Bloktopia (BLOK). https://voi.id/en/technology/117918/4-metaverse-projects-that-will-dominate-the-future-the-sandbox-sand-decentraland-mana-enjin-enj-and-bloktopia-blok adresinden 26.07.2022 tarihinde erişildi.
30. Yeniçağ (2022). DEVA Partisi, Metaverse Evreninden Arsa Alan İlk Parti Oldu. https://www.yenicaggazetesi.com.tr/deva-partisi-metaverse-evreninden-arsa-alan-ilk-parti-oldu-497764h.htm adresinden 14.06.2022 tarihinde erişildi.