Endülüs Emevî Devletinde Bilimsel Faaliyetler

Öz

İspanya’da kurulan Endülüs Emevî Devleti Arap toplumunun altın çağını yaşadığı ve önemli bilimsel gelişmelerin meydan geldiği bir zaman dilimi olmuştur. Bu dönemde farklı toplumlarla bir arada yaşayan Endülüs Arapları çeşitli kültürlerle birlikte yaşamış ve kültürler arası etkileşim meydana gelmiştir. Bu etkileşim bilim alanında da kendini göstermiştir. Bu dönemde kütüphaneler kurulmuştur. Bu kütüphanelerde çeviri faaliyetleri hız kazanmıştır. Çeviri faaliyetlerine Hristiyan ilim adamları da katılmıştır. Endülüs’te Müslüman ve Hristiyan bilim adamlarınca yapılan çeviriler neticesinde farklı bilimsel birikimlerin bir araya gelmesiyle kültürler harmanlanarak kendine özgü entelektüel bir yapı meydana gelmiştir. Endülüs Emevîleri devrinde kurulan kütüphaneler sayesinde bilim adamları ihtiyaç duydukları eserlere kolay bir şekilde ulaşma imkânı bulmuşlardır. Bu kütüphanelerde Arap-İslam kültürüne ait el yazmaları ile doğu dünyasındaki bilimsel eserlerin çoğaltılması sayesinde İslam ve doğu kültürü Batı dünyası tarafından tanınmaya başlanmıştır. Kütüphaneler sayesinde bilimsel faaliyetler hız kazanmıştır. Kütüphaneler bilimsel çalışmaların gelişip ilerlemesinde Doğu ve Batı dünyası arasında köprü görevi görmüştür. Ayrıca Endülüs Emevî Devleti bilim ve kültür alanında İspanya’da kalıcı etkiler bırakmıştır. Bu etki sayesinde Batı dünyası bilim ve kültür alanında önemli gelişmeler kaydetmiştir. Emevî Devletinin İspanya’da hüküm sürdüğü dönemde diller arası etkileşim meydana gelmiştir. Bu etkileşim sayesinde Arapçadan İspanyolcaya geçen kelimelerin bir kısmı halen İspanyolcada kullanılmaktadır. Bu çalışmada Endülüs Emevî Devletinde bilimsel faaliyetlerin gelişimi ve Batı dünyasına etkileri hakkında bilgiler ele alınmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Endülüs Emevî Devleti
• Bilimsel Faaliyetler
• Çeviri
• Kütüphaneler
• Batı Dünyası
• Dil Etkileşimi

Scientific Activities In The Andalusian Umayyad State

Öz

The Umayyad State of Andalusia, which was established in Spain, was a period in which the Arab society experienced a golden age and important scientific developments took place. During this period, the Andalusian Arabs lived together with different societies and interacted with various cultures. This interaction also manifested itself in the field of science. Libraries were established in this period. Translation activities gained momentum in these libraries. Christian scholars also participated in translation activities. As a result of the translations made by Muslim and Christian scholars in Andalusia, a unique intellectual structure was formed by blending cultures with different scientific accumulations. Thanks to the libraries established during the Andalusian Umayyad period, scientists had easy access to the works they needed. Thanks to the reproduction of manuscripts of Arab-Islamic culture and scientific works from the eastern world in these libraries, Islam and eastern culture began to be recognized by the Western world. Scientific activities gained momentum thanks to libraries. Libraries served as a bridge between the Eastern and Western worlds in the development and progress of scientific studies. In this study, information about the development of scientific activities in the Andalusian Umayyad state and their impact on the Western world is discussed.

Anahtar Kelimeler

• Andalusian Umayyad State
• Scientific Activities
• Translation
• Libraries
• Western World
• Language Interaction

Kaynakça

1. Adler, G. (1867). The poetry of the arabs of spain. Facsimile Publisher.
2. Algül, H., & Çetin, O. (1997). İslam tarihi. Gonca Yayınları.
3. Bölükbaşı, M. (2020,17-18 Aralık). Arapçanın İspanyolcaya etkisi. [Tam metin bildiri] IV. Uluslararası Türklerin Dünyası Sosyal Bilimler Sempozyumu. Ankara, Türkiye.
4. Budak, M. A. (2016). Batı kaynaklarına göre Endülüs Medeniyeti’nin eğitim ve bazı bilim alanlarında Avrupa’ya katkıları. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(23),163-176.
5. Castiglioni, A. (1960). Louis Finkelstein (Ed.), The contribution of the jews to medicine the jews: their history, culture and religion. Volume.1 (p. 1349-1376). Harper and Brother Publishers.
6. Compier, A. (2011). How Europe came to forget about its Arabic heritage. Al- Islam eGazette.
7. Dosset, R. (2014). The historical influence of classical islam on western humanistic education. International Journal of Social Science and Humanity, 4(2),88- 102.
8. el-Uzrî, Ahmed b. Ömer. (1965). Nuṣûṣ ʿani’l-endelus. (Nşr.: A. el-Ehvânî). Madrid.

9. Erbaş, F., & Yılmaz, S. (2017). Endülüs Emevî halifesi II. Hakem’in ilmî kişiliği ve ilim hayatına sağladığı katkılar. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 17(1),157-185.
10. Erünsal, İ. (2017). Kütüphane. Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi İçinde (s.11-32). Türkiye Diyanet Vakfı. ez-Zeccâlî, Abdurrahman b. Abdullah. (1971). Ems̱âlu’l-ʿavâm fi’l-endelus. (Nşr.: M. b. Sarîfe). Fas.
11. Günay, D. (1999). Medreseden üniversiteye trajik bir yolculuk. Mimar ve Mühendis, (26), 41-49.
12. Hilal, C. (1986). Kurtuba fi’t-tarihi’l-islâmî. el-Hey’eti’l-Mısriyyeti’l-Âmme li’l-Kuttâb.
13. Hitti, P. (1980). Siyasi ve kültürel İslam tarihi (Çev.: S. Tuğ). Boğaziçi Yayıncılık.
14. İbn Abdulhakem. (1964). Futûḥu İfrîḳıyye ve’l-endelus. (Nşr.: A. E. et-Tabbâ). Dâru’l-Sâdır.
15. İbn Haldûn. (1991). Mukaddime. (Trc.: S. Uludağ). I-II, Dergâh.
16. İbn İzârî, el-Merrâkuşî. (1848). el-Beyânu’l-muġrib fî aḫbâri’l-endelus ve’l-maġrib. (Nşr.: R. Dozy). I-II, Leiden.
17. İbnu’l-Kūtıyye. (1989). Târîhu iftitâhi’l-endelus. (Thk.: İ. Ebyâri). el-Mektebetu’l-Endelusiyye. İbnu’z-Zerḳāle, Muhammed es- Suveysî. (1993). Mevsûʿatu’l-ḥaḍâreti’l-islâmiyye. Amman.
18. Koç, O. (2018). Endülüs kütüphaneleri ve bilimsel bilginin üretimine katkıları. Bilgi Dünyası, 19(2),297-323.
19. Kurtkaya Y. (2013). Endülüs aydınlanması ve boyutları. Hece Dergisi, (198), 381-401.
20. Mekkî, T. A. (1980). Dirâsât endelûsiyye. Dâru’l‐Meârif.
21. Monroe, J. (1992). Salma Khadra Jayyusi (Ed.), Zajal and muwashshaḥa. the legacy of muslim spain. (p. 189-200).Leiden.
22. Osseiran, S. (2004). Cultural symbiosis in al-andalus. UNESCO Regional Office for Education in the Arab States.
23. Özdemir, M. (1997). Endülüs müslümanları ilim ve kültür tarihi. Türkiye Diyanet Vakfı.
24. Öztunalı, O. (2017). Toledo çevirmenler okulunda gerçekleştirilen çalışmaların kültürlerarası yeri ve önemi. Ankara Üniversitesi Dil Tarih ve Coğrafya Fakültesi Dergisi, 57(2), 1323-1329.
25. Palencia, A. G. (1955). Târîhu'l-fikri'l-endelusî. (Çev.: H. Mu'nis). Mektebetu'n-Nahdati'l-Mısriyye.
26. Robertson, C. (2011). What did the moors for us? retelling our european stories. Renegotiating Our Heritage. Arches, 4(8),76-86.
27. Sâlim, S. A. (1985). Târîḫu'l-muslimîn ve âs̱âruhum fi'l-endelus. Daru'l-Maarif.
28. Yâkût el-Hâmevî. (1975). Mu'cemu'l-buldân. I-V. Dâru's-Sâdr.
29. Yenen, İ. (2013). İslam medeniyetinin klasik (orta çağ) batı düşüncesine etkileri. Hece Dergisi, (198), 322- 330.
30. Yıldız, Ş. Endülüs bilim hayatında Yahudiler. Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 18(1), 509-528.
31. Yonar, G. (2013). İslam medeniyetini çevreleyen kültür alanları ile etkileşimler. Hece Dergisi, (198), 51- 69.
32. Zaimeche, S. (2003). Salim Al-Hassani. (Ed.), Aspects of the islamic influence on science and learning in the christian west (12th -13th century). (p. 2-19). Foundation for Science Technology and Civilization.