Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde Kültür Unsurları: ‘120’ Filmi Örneği

Öz

Dil öğretim sürecinde öğretimin niteliğini, kullanılan materyallerin niteliği doğrudan etkilemektedir. Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kullanılacak materyallerin temel dil becerilerine aynı anda hitap edebilmesi beklenir. Bu ögeler görsel ve işitsel unsurlar bakımından da zengin olmalıdır. Bu bağlamda filmler, görsel ve işitsel unsurlarıyla öğreniciye hitap edebilen materyallerdir. Ayrıca yabancı dil öğretimi hem dil öğretimini gerçekleştiren hem de kültür aktarımı sağlayan araçlar aracılığı ile yapılmalıdır. Yabancı dil öğretim sürecinde kültür aktarımında materyallerin seçimi ve bu materyallerin kültürle olan bağı büyük önem arz etmektedir. Muhtevasında kültür unsurları taşıyan filmler bu anlamda da etkili materyallerdir. Bu çalışma, Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde “Karlara Yazılmış Gerçek Bir Destan: 120” adlı Türk filminin bir materyal olarak kullanılabileceğini ortaya koymayı amaçlamıştır. Filmin konusu, filmde kullanılan dil, kıyafetler ve karakterler arasındaki ilişkiler vb. filmin tamamının Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde ve kültür aktarımında da kullanılabileceğini göstermektedir. “120”de geçen kültür ögelerini tespit etmek ve sınıflamak amacıyla film, doküman analizi yöntemi ile incelenmiştir. Filmde tespit edilen kültür unsurları Diller İçin Avrupa Ortak Öneriler Çerçevesi’nde bulunan “Sosyokültürel Bilgi” başlığındaki kültürel ögeler ile bu konuda yapılmış benzer çalışmalar dikkate alınarak bir “kültür unsurları tablosu” oluşturulmuştur. Elde edilen veriler sekiz (8) kategoride toplanıp adı geçen bu tabloya aktarılmış ve tablo ile ilgili bir değerlendirme yapılmıştır. “120” filminin Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde ilgi çekici bir materyal olarak kullanılabilmesinin yanında Türk kültürünün öğrenilmesine de katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretimi
• Kültür Aktarımı
• Kültür Unsurları
• Film Kullanımı
• 120 Filmi

Cultural Elements in Teaching Turkish as a Foreign Language: The Example of The Movie '120'

Öz

The quality of the materials used in the language teaching process directly affects the quality of teaching. The materials to be used in teaching Turkish as a foreign language should be addressable as foreign basic languages at the same time. These elements should be rich in visual and audio elements. In this context, movies are materials that can appeal to the learner with visual and auditory elements. In addition, foreign language teaching should be done through tools that both teach language and provide cultural transfer. The selection of materials in cultural transfer in the foreign language teaching process and the connection of these materials with culture are of great importance. This study aimed to reveal that the Turkish movie “120" can be used as a material in teaching Turkish as a foreign language. The subject of the movie, the language used in the movie, the clothes and introductions between the characters etc. show that the entire movie can be used in teaching Turkish as a foreign language and transferring culture. In order to identify and classify the cultural elements mentioned in "120", movie and document analysis method was used separately. There is a "table of cultural elements" that takes into account the cultural elements identified in the movie, the cultural elements under the title of "Sociocultural Knowledge" in the Common European Recommendations Framework for Languages, and similar studies on this subject. The data obtained was collected in eight (8) categories and transferred to this table and an evaluation was made regarding the table. In addition to being used as an interesting material in teaching Turkish as a foreign language, the movie "120" also contributes to learning Turkish culture.

Anahtar Kelimeler

• Teaching Turkish as a Foreign Language
• Cultural Transfer
• Cultural Elements
• Use of Film
• The Movie 120

Kaynakça

1. Akpınar, Ş., Harmankaya, H., & Haşimoğlu, H. (2023). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kültür unsurları: Günümüz Karagöz oyunları örneği. Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(3), 733-753.
2. Banguoğlu, T. (1998). Türkçenin grameri. Türk Dil Kurumu Yayınları.
3. CEFR (Common European Framework of Reference for Languages). (2001). Council for cultural comission, Common Europan fraemwork of reference for language, learning, teaching, assesment. Cambridge University Press.
4. Cinkara E. (2016). Yabancı dil eğitiminde kültürün rolü. Yücel E., Yılmaz H. ve Öztürk M. S. (Ed.). Yabancı dil öğretimine genel bir bakış (s. 110-118) içinde. Çizgi Kitabevi.
5. Elsıkma, H. İ. (2019). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde kullanılan kısa filmlerin kültürel unsurlar açısından incelenmesi (Tez No: 569365) [Yüksek Lisans Tezi, Kırıkkale Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
6. Ergin, M. (2009). Türk dil bilgisi. Bayrak Basım/Yayım/Tanıtım.
7. Garip, S., & Karadağ, B. F. (2022). Kök değerlerin kazandırılmasında izleme metinlerinin yeri: 120 filmi örneği. B. V. Yıldız ve R. Koç (Ed.) 9. Uluslararası Çocuk ve Gençlik Edebiyatı Sempozyumu Bildirileri (s. 147-154) İçinde. Akademi Matbaası.
8. Gökalp, Z. (2001). Türkçülüğün esasları. Kum Saati Yayınları.

9. Haber7 (2008, Şubat 13). 120 Kahraman Türk çocuğunun öyküsü. https://www.haber7.com/kultur/haber/299898-120-kahraman-turk-cocugunun-oykusu
10. Ilgaz, H. (1954). Şark yıldızı. Öztürk Matbaası.
11. İşcan, A. (2011). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde filmlerin yeri ve önemi. Turkish Studies, 6(3), 939-948. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.2692
12. İşcan, A., & Delen, M. (2017). Yabancılara Türkçe öğretiminde filmlerin kullanımı (Selvi boylum al yazmalım filmi örneği). Ana Dili Eğitimi Dergisi, 5(2), 87-101. https://doi.org/10.16916/aded.270858
13. İşcan, A., & Karagöz, A. (2016). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde konuşma becerisi kazandırmada filmlerin kullanımı. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20(4), 1265-1278.
14. İşcan, A., & Yassıtaş, T. (2018). Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi ders kitaplarında kültür aktarımı: Yedi iklim Türkçe öğretim seti örneği (B1-B2 düzeyi). Aydın Tömer Dil Dergisi, 3(1), 47-66.
15. Kalenderoğlu İ., & Çekici, Y. E. (2017). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde B2 düzeyinde Türk filmleriyle kültür aktarımı: Neşeli günler örneği. Uluslararası Türkoloji Araştırmaları ve İncelemeleri Dergisi, 2(2), 47-57.
16. Kaplan, M. (2001). Kültür ve dil. Dergâh Yayınları.
17. Kaya, N. (2021). “Beyaz Bant”, “İki Dil Bir Bavul” ve “Çalıkuşu” filmleri aracılığıyla kültür aktarımının yabancı dil öğrenimine katkısı (Tez No: 683747) [Yüksek Lisans Tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
18. Kültür ve Turizm Bakanlığı. (2019, 22 Ekim). “Sinema filmlerinin değerlendirilmesi ve sınıflandırılmasına ilişkin usul ve esaslar hakkında yönetmelik.” (Sayı: 30926).
19. Mutlu, H. H., & Gülşah, S. (2020). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kullanılan C1 seviye ders kitaplarındaki kültür unsurlarının incelenmesi (Gazi yabancılar için Türkçe- İstanbul yabancılar için Türkçe). Dil Dergisi, 171(1), 91-107.
20. Okur, A., & Keskin F. (2013). Yabancılara Türkçe öğretiminde kültürel ögelerin aktarımı: İstanbul yabancılar için Türkçe öğretim seti örneği. The Journal of Academic Social Science Studies Dergisi, 6(2), 1619-1640.
21. Özbay, M. (2002). Kültür aktarımı açısından Türkçe öğretimi. Türk Dili, 602(2), 112-120.
22. Özdemir, E. F. (2021). Yabancılara Türkçe öğretiminde film kullanımı: Konuşma becerisine yönelik etkinlik örnekleri (Hürkuş: Göklerdeki kahraman film örneği). Socrates Journal of Interdisciplinary Social Studies, 10, 1-27. https://doi.org/10.51293/socrates.59
23. Topçuoğlu, F. (2013). Türkçenin yabancılara öğretiminde yazılı kaynaklar. Durmuş, M., ve Okur, A. (Ed.). Yabancılara Türkçe öğretimi el kitabı. (s.387-400) İçinde. Grafiker Yayınları.
24. Türk Dil Kurumu. (2005). Dil. İçinde Türk dil kurumu Türkçe sözlük. (9. baskı, s. 586).
25. Yalın, H. İ. (2020). Öğretim teknolojileri ve materyal geliştirme. Nobel Yayıncılık.
26. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
27. Yılmaz, F. (2020). Film etkinlikleriyle yabancılara Türkçe öğretimi. Akademisyen Kitabevi.
28. Yılmaz, F., & Diril, A. (2015). Filmlerle yabancılara Türkçe öğretimi: Beyaz melek film örneği. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3(10), 223-240.
29. Yiğit, F. (2019, Haziran 23). Şark yıldızı. Van Sesi gazetesi. https://www.vansesigazetesi.com/sark-yildizi/66864/