Araştırma Makalesi

Sahtekarlık Fenomeni Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışmaları

Cilt: 9 Sayı: 32 25 Haziran 2025
PDF İndir
TR EN

Sahtekarlık Fenomeni Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışmaları

Öz

Bu çalışmanın amacı yetişkin bireylerin sahtekarlık fenomeni düzeylerini ortaya koymaya yönelik geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmektir. Bu amaç doğrultusunda ilgili alanyazın taranarak ve uzman görüşlerine başvurarak 44 denemelik madde oluşturulmuştur. Yazılan bu maddeler bir uzman görüş formuna yerleştirilerek uzmanlardan her maddenin yapı ile ne derece ilgili (4: çok ilgili, 1 hiç ilgili değil) olduğunu ve olası maddelerin hedef kitle açısından ne derece açık (4: çok açık, 1: hiç açık değil) olduğunu değerlendirmeleri istenmiştir. Bu form yedi uzman tarafından puanlanmıştır. Puanlayıcılar arası uyum katsayıları hesaplanarak %70’in altında uyum gösteren üç denemelik madde formdan çıkarılmıştır. Araştırmanın 344 kişilik birinci çalışma grubuna uygulanan denemelik maddeler üzerinden ölçeğin faktör yapısını ortaya çıkarabilmek amacıyla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) yapılmıştır. AFA sonucunda ölçeğin 22 madde ve “Olumlu Değerlendirilme Direnci”, “Olumsuz Değerlendirilme Korkusu”, “Geçmiş Deneyimler” ve “Şans” olmak üzere dört faktörlü bir yapıda olduğu sonucuna ulaşılmıştır. AFA sonucu geliştirilen ölçeğin toplam varyansın %67’sini açıkladığı görülmüştür. Araştırmanın 298 kişiden oluşan ikinci çalışma grubuna uygulanan 22 maddelik ölçekten elde edilen veriler üzerinde DFA uygulanmıştır. DFA sonucunda, AFA’da elde edilen yapı doğrulanmıştır. Bunun yanında ölçeğin madde test korelasyonları ve iç tutarlık katsayıları incelenmiştir. Ölçeğin güvenirlik kanıtı için hesaplanan Cronbach Alfa katsayıları alt boyutlar ve toplam ölçek için 0,73 ile 0,94 arasında değiştiği bulgulanmıştır. Yapılan çalışmalar sonucunda geliştirilen bu ölçeğin yetişkin bireylerin sahtekarlık fenomeni düzeylerini ortaya koymaya yönelik geçerli ve güvenilir sonuçlar vereceği söylenebilir. Bu ölçek sahtekarlık fenomeni yapısıyla ilgili çalışmalar yapacak olan araştırmacıların kullanımına sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Bravata, D. M., Watts, S. A., & Keefer, A. L. (2020). Prevalence, predictors, and treatment of impostor syndrome: A systematic review. Journal of General Internal Medicine, 35(1), 52-75. https://doi.org/10.1007/s11606-019-05325-x
  2. Büyüköztürk, Ş. (2003). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Yayınları.
  3. Büyüköztürk, Ş. (2011). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı: İstatistik, araştırma deseni, SPSS uygulamaları ve yorum (15. baskı). Pegem Yayınları.
  4. Chrisman, S. M. (1994). Validation of the clance imposter phenomenon scale. [Yüksek Lisans Tezi, Georgia State University], Atlanta, 78-145.
  5. Clance, P. R. (1985). The impostor phenomenon: Overcoming the fear that haunts your success. Peachtree Publishers.
  6. Clance, P. R., & Imes, S. (1978). The imposter phenomenon in high achieving women: Dynamics and therapeutic intervention. Psychotherapy: Theory, Research & Practice, 15(3), 241-248. https://doi.org/10.1037/h0086006
  7. Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G., & Büyüköztürk, Ş. (2018). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik: SPSS ve LISREL uygulamaları. Pegem Akademi.
  8. Deaux, K., & Major, B. (1987). Putting gender into context: An interactive model of gender-related behavior. Psychological Review, 94(3), 369-389. https://doi.org/10.1037/0033-295X.94.3.369

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ölçek Geliştirme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

25 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

25 Aralık 2024

Kabul Tarihi

6 Mayıs 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 9 Sayı: 32

Kaynak Göster

APA
Aktaş, M., Akbay, S. E., & Uzun, N. B. (2025). Sahtekarlık Fenomeni Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışmaları. Asya Studies, 9(32), 1-16. https://doi.org/10.31455/asya.1607186
AMA
1.Aktaş M, Akbay SE, Uzun NB. Sahtekarlık Fenomeni Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışmaları. Asya Studies. 2025;9(32):1-16. doi:10.31455/asya.1607186
Chicago
Aktaş, Mehtap, Sinem Evin Akbay, ve N. Bilge Uzun. 2025. “Sahtekarlık Fenomeni Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışmaları”. Asya Studies 9 (32): 1-16. https://doi.org/10.31455/asya.1607186.
EndNote
Aktaş M, Akbay SE, Uzun NB (01 Haziran 2025) Sahtekarlık Fenomeni Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışmaları. Asya Studies 9 32 1–16.
IEEE
[1]M. Aktaş, S. E. Akbay, ve N. B. Uzun, “Sahtekarlık Fenomeni Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışmaları”, Asya Studies, c. 9, sy 32, ss. 1–16, Haz. 2025, doi: 10.31455/asya.1607186.
ISNAD
Aktaş, Mehtap - Akbay, Sinem Evin - Uzun, N. Bilge. “Sahtekarlık Fenomeni Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışmaları”. Asya Studies 9/32 (01 Haziran 2025): 1-16. https://doi.org/10.31455/asya.1607186.
JAMA
1.Aktaş M, Akbay SE, Uzun NB. Sahtekarlık Fenomeni Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışmaları. Asya Studies. 2025;9:1–16.
MLA
Aktaş, Mehtap, vd. “Sahtekarlık Fenomeni Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışmaları”. Asya Studies, c. 9, sy 32, Haziran 2025, ss. 1-16, doi:10.31455/asya.1607186.
Vancouver
1.Mehtap Aktaş, Sinem Evin Akbay, N. Bilge Uzun. Sahtekarlık Fenomeni Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışmaları. Asya Studies. 01 Haziran 2025;9(32):1-16. doi:10.31455/asya.1607186

88x31.png  Asya Studies dergisinde yer alan eserler Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.