Okul Öncesinden Hayat Bilgisi Dersine Erdem-Değer-Eylem

Öz

Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi, bireyin içsel ahlaki gelişimini, toplumsal normlara uyumunu ve bu normların eyleme dönüşümünü ifade eder. Türkiye’de bu çerçeve, okul öncesinden başlayarak hayat bilgisi gibi derslerde somutlaştırılmakta ve bireylerde sosyal sorumluluk bilinci geliştirilmeye çalışılmaktadır. Bu araştırmanın temel amacı, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi’nin okul öncesi eğitimden hayat bilgisi dersine kadar olan süreçte ne şekilde yer aldığını ortaya koymaktır. Bu araştırma, betimleyici bir nitel araştırma özelliği taşımakta olup doküman incelemesi yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bu doğrultuda, ilgili programların dokümanları sistematik bir şekilde analiz edilmiştir. Özellikle Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi’nin öğrenme alanları, becerileri, öğretim yöntem ve teknikleri ile ölçme ve değerlendirme süreçlerine nasıl yansıdığı detaylı olarak incelenmiştir. Buna göre araştırma bulguları, her iki program içerisinde öğrenme alanları ölçütüyle Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi karşılaştırıldığında okul öncesi öğretim programının, hayat bilgisi öğretim programına göre daha esnek bir yapıda olduğu gözlemlenmektedir. Okul öncesi eğitim programında, öğrenme alanları yerine alan becerileri yer almaktadır. Her iki programda Türkiye Yüzyılı Maarif Model’inin erdemli bireyler yetiştirme amacını öncelemekte olup, değerlerin ediniminde yaş ve gelişim düzeyleri gibi etkenlere uygun yöntemler benimsenmiştir. Bu bağlamda yetkin ve erdemli bireyler temelinde Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi’nin öğretim programlarına özenle yansıtılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Okul Öncesi
• Hayat Bilgisi
• Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi

Virtue-Value-Action from Preschool to Life Sciences Lesson

Öz

The Virtue-Value-Action Framework expresses the individual's internal moral development, compliance with social norms and the transformation of these norms into action. In Turkey, this framework is embodied in courses such as life sciences starting from preschool and attempts are made to develop a sense of social responsibility in individuals. The main purpose of this research is to reveal how the Virtue-Value-Action Framework is included in the process from preschool education to life sciences within the scope of the Turkey Century Education Model. This research has the characteristics of a descriptive qualitative research and was conducted using the document review method. In this direction, the documents of the relevant programs were systematically analyzed. In particular, how the Virtue-Value-Action framework is reflected in the learning areas, field skills, teaching methods and techniques, and measurement and evaluation processes was examined in detail. Accordingly, when the research findings are compared with the Virtue-Value-Action framework in both programs, it is observed that the Preschool Curriculum has a more flexible structure than the Life Science Curriculum. In the Preschool Curriculum, instead of learning areas, there are field skills. Both programs prioritize the aim of the Turkey Century Education Model to raise virtuous individuals, and methods suitable for factors such as age and development levels are adopted in the acquisition of values. In this context, the Virtue-Value-Action framework is carefully reflected in the curriculum on the basis of competent and virtuous individuals.

Anahtar Kelimeler

• Preschool
• Life science
• Virtue-Value-Action

Kaynakça

1. Ada, E. (2016). Erken Çocukluk döneminde yaratıcı drama yönteminin değerler eğitimine olan etkisinin incelenmesi [Yüksek Lisans Tezi, Kastamonu Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
2. Arslan, A. (2022). Okul öncesi eğitim öğretmenlerinin kök değerlere yönelik görüşlerinin incelenmesi. Asya Studies, 6(22), 29-44. https://doi.org/10.31455/ASYA.1187127
3. Arslan, A., & Elma, M. (2022). İlkokul öğrencilerinin değerlere bakış açılarının kök değerler açısından incelenmesi. Değerler Eğitimi Dergisi, 20(44), 385–416. https://doi.org/10.34234/ded.1129404
4. Avcı, E.K. & Kayabaşı, Z.E.K. (2018). Hayat bilgisi dersi öğretim programlarının amaçlarındaki değerlerin içerik analizi (1936-2018). Değerler Eğitimi Dergisi, 16 (35), 27-56.
5. Beldağ, A. (2012). İlköğretim yedinci sınıf Sosyal Bilgiler dersindeki değerlerin kazanılma düzeyinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi (Erzurum ili örneği) [Doktora Tezi, Atatürk Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi.
6. Best, J. W., & Kahn, J. V. (2017). Eğitimde araştırma yöntemleri
7. Demir, K., & Demirhan İşcan, C. (2007). Hayat bilgisi dersinde değerler ve değerler eğitimi. 1. Ulusal İlköğretim Kongresi, 15(17), 1-15.
8. Direk, İ. N., & Batmaz, O. (2024). Okul öncesi eğitim programlarına bir bakış: 2013 ve 2024 programlarının karşılaştırılması. Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi, (15), 866-880.

9. Güler, A., Halıcıoğlu, M. B., & Taşğın, A. (2015). Sosyal bilimlerde nitel araştırma: Teorik çerçeve-pratik öneriler-7 farklı nitel araştırma yaklaşımı-kalite ve etik hususlar. Seçkin Yayıncılık.
10. Güneş, G., & Yıldırım, Y. (2024). 2018 ve 2024 hayat bilgisi dersi öğretim programlarının değerler eğitimi açısından incelenmesi: 2018 ve 2024 hayat bilgisi dersi öğretim programı. International Journal of education and Science Research, 1(1), 66-84.
11. Köseoğlu, E., & Şahin, K. (2024). İlkokul Hayat Bilgisi Dersi Öğretim Programlarının (2018-2024) Karşılaştırmalı Analizi: HBDÖP (2018-2024) Karşılaştırmalı Analizi. Journal of Social Perspective Studies, 1(2), 51-65.
12. Kuzu, O., Göçer, V., & Akçay, A. O. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında ilkokul matematik dersi öğretim programının incelenmesi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 41, 640 667.
13. Meydan, K. (2012). İlköğretim okullarında değerler ve karakter eğitimi (Doktora Tezi), Sakarya Üniversitesi. Millî Eğitim Bakanlığı. (2024). Okul öncesi eğitim programı (48-60 ay). T.C. Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları.
14. Önder. (2024). “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli” değerlendirme raporu. Önder.
15. Önger, S., & Duman, S. N. (2024). 2018, 2023 ve 2024 sosyal bilgiler öğretim programlarının karşılaştırılması. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 15(2), 1308-1339.
16. Öngören, H., & Yılmaz, A. (2024). Investigation of secondary school students’ social emotional learning and friendship-making skills in terms of various variables. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi. https://doi.org/10.53444/deubefd.1391617
17. Özer, M., & Aktaş, B. Ç. (2019). Değerler eğitimi devamlılığı: okul öncesi eğitim programından hayat bilgisi öğretim programına. İlköğretim Online, 18(1).
18. Sevim, M. Z., Güler, Z., İnançlı, S., & Aslan, H. (2023). Okul öncesi öğretmenlerinin okul öncesi eğitiminde değerler eğitimi hakkında görüşleri. Sosyal, Beşerî ve İdari Bilimler Dergisi, 6(6), 737-749.
19. Sönmez, V., & Alacapınar, F. G. (2013). Örneklendirilmiş bilimsel araştırma yöntemleri. Anı Yayıncılık.
20. Şimşek, N. (2013). Hayat bilgisinde kişisel nitelik (değer) öğretimi. The Journal of Academic Social Science Studies, 6(1), 1325-1346.
21. Uyanık, G., & Balaban-Doğal, A. (2009). Okul öncesi dönemde değerler eğitimi etkinlikleri. Kök Yayıncılık.
22. Üzümcü, M., & Abanoz, S. (2024). Program tasarımı yaklaşımları bağlamında Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli din kültürü ve ahlak bilgisi dersi öğretim programı. Mevzu Sosyal Bilimler Dergisi, 12, 795–826.
23. Yaşaroğlu, C. (2013). Hayat bilgisi dersi kazanımlarının değerler eğitimi açısından incelenmesi. Journal of Turkish Studies, 8(7), 849-858.
24. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
25. Yıldırım, Y., & Çalışkan, A. (2024). Sosyal bilgiler dersi öğretim programının 2005, 2015 ve 2018 programlarıyla karşılaştırılmalı analizi. Uluslararası Batı Karadeniz Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 8(1), 108-142.
26. Yıldırım, Y. (2024). Değer odaklı eğitimler ve değerler eğitimi. İçinde Y. Yıldırım (Ed.), Değer Odaklı Eğitimler (ss. 1–23). Pegem Akademi Yayıncılık.