Mustafa Kutlu’nun Dergâh Dergisi (Mart 1990) Öncesinde Dergilerde Çıkan Yazıları (Deneme, Eleştiri, Şiir)

Yıl 2025, Cilt: 9 Sayı: 34, 97 - 110, 01.01.2026

Alpay Doğan Yıldız

https://doi.org/10.31455/asya.1804046

Öz

Mustafa Kutlu, modern Türk hikâyesinin önde gelen isimlerinden biridir. 1980 sonrasında yazdığı hikâyeler ile Türk hikâyesinde kalıcı bir yer edinmiştir. İlk hikâyesi 1968’de yayımlanan yazar, başka türlerde de (deneme, eleştiri, gezi, senaryo, şiir v.b) yazılar yazmıştır. Yazar, 1970’lerin başında ilk hikâyelerinden bir kısmını iki kitapta toplar. Aynı yıllarda Türk hikâyesinin önemli iki ismi (Sabahattin Ali, Sait Faik) hakkında iki kitap yayımlar. Bu kitaplarını sonraki yıllarda yayımlamaz. Kendine özgü anlatımını bulduğu sonraki hikâye kitaplarını yayımlamaya devam eder. Hikâye dışındaki yazılarından meydana gelen pek çok kitabını da 1990’lardan sonra yayımlamıştır. Bu kitaplarda, 1990’da çıkan ve Kutlu’nun editörlüğünü yaptığı Dergâh dergisi sonrası yazıların yer aldığı görülür. Oysa yazar, ilk hikâyesini yayımladığı 1968’den başlayarak deneneme, eleştiri vb. türünde yazılar yazmıştır. Yazı hayatına başladığı yıllarda şiirler de yayımlayan Mustafa Kutlu’nun, Dergâh öncesinde yayımlanan hikâye dışındaki yazıları, birkaçı dışında, dergi sayfalarında kalmıştır. Bu makalede, Kutlu’nun Dergâh dergisi öncesinde dergilerdeki yazıları tespit edilmiştir. Hikâyeler çalışmaya dahil edilmemiştir. Yazıların genel bir değerlendirmesi yapılmıştır. Hareket dergisi başta olmak üzere Kutlu’nun yazdığı başlıca dergiler taranmıştır. Yazarın söz konusu dönemdeki yazıları büyük oranda tespit edilmiştir. Ancak, daha kapsamlı araştırmalarla yeni yazıların ortaya çıkması mümkündür. Makaledeki tespitler, Mustafa Kutlu’nun yazı hayatının ilk yıllarının aydınlatılmasına katkı sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler

Mustafa Kutlu , Eleştiri , Hikâye , Deneme , Hareket

Mustafa Kutlu's Articles Published in Magazines Prior to Dergâh Magazine (March 1990) (Essay, Criticism, Poetry)

Öz

Mustafa Kutlu is one of the significant figures of modern Turkish short story. He has secured a lasting place in modern Turkish short story writing with the stories he wrote after 1980. The author, whose first story was published in 1968, has also written in other genres, such as essays, criticism, travel writing, and screenplays. In the early 1970s, the author collected some of his early stories in two books. In the same years, he published two books about two significant figures in Turkish short stories (Sabahattin Ali and Sait Faik). He did not publish these books in subsequent years. He continued to publish his subsequent story collections, having found his own distinctive narrative style. He also published numerous books consisting of his non-fiction writings after the 1990s. These books include articles published after the Dergâh magazine, edited by Kutlu, which came out in 1990. However, since publishing his first story in 1968, the author has written works such as essays, criticism, and other related writings. He also published poems in the early years of his writing career. With the exception of a few, Mustafa Kutlu's writings prior to Dergâh, apart from his stories, remained within the pages of the magazine. This article identifies Mustafa Kutlu’s writings published in magazines prior to Dergâh magazine. The stories were not included in the study. A general assessment of the writings has been conducted. The main magazines to which Kutlu contributed, particularly Hareket magazine, have been examined. The author's writings from the period in question have been largely identified. However, more comprehensive research may lead to the discovery of new writings. The findings in this article will contribute to shedding light on the early years of Mustafa Kutlu's writing career.

Anahtar Kelimeler

Mustafa Kutlu , Criticism , Story , Essay , Hareket

Kaynakça

• *Mustafa Kutlu’nun dergilerde yayımlanan yazılarına ait kaynakça metin içinde verilmiştir. Fazla yer kaplayacağı için buraya alınmadı.
• Erverdi, E. (2018). Nurettin Topçu, dünden kalanlar ve yarına umutlar. Dergâh Yayınları.
• Erverdi, E. (2022). Sabahı beklemeden. Dergâh Yayınları.
• Kutlu, M. (2006, 8 Kasım), Sanat nedir?, Yeni Şafak.
• Kutlu, M. (2019). Kalbin sesi. Dergâh Yayınları.
• Kutlu, M. (2021). Selâm olsun. Dergâh Yayınları.
• Kutlu, M. (2022). Mustafa Kutlu yetmiş beş yaşında üç konuşma iki albüm. Dergâh Yayınları.
• Kutlu, M. (2022a). Sel gider kum kalır. Dergâh Yayınları.
• Maraş, M. A. (2024). Adımlar dergisi ve Mustafa Kutlu. H.İ. Özdemir (Haz.) İçimizden geçen ırmak Mustafa Kutlu ile Erzincan (s.134-137). Dergâh Yayınları.
• Önal, S. (2025). Yaşayan klasiğimiz Mustafa Kutlu. Timaş Yayınları.
• Tanpınar, A. H. (1992). Saatleri ayarlama enstitüsü. Dergâh Yayınları.
• Zengin, H. S. (2017). Mustafa Kutlu edebiyatta 50. Yıl 2018 ajandası. Dergâh Yayınları.