Grand Theft Auto V Oyununun İçerdiği Olumsuz Unsurlar Bakımından İncelenmesi
Öz
Dijital oyunlar, günümüz bireylerinin gündelik yaşamında giderek artan bir öneme sahip olup farklı yaş gruplarındaki kullanıcılar üzerinde belirgin sosyo-kültürel etkiler yaratmaktadır. Bununla birlikte, bu oyunların içerikleri her zaman olumlu özellikler taşımamaktadır. Dijital oyunlar bireylerin değer sistemlerinin, ahlaki algılarının ve davranış örüntülerinin biçimlenmesinde etkili bir rol oynayabilmektedir. Buna rağmen dijital oyunlar uzun yıllar boyunca diğer medya araçlarına kıyasla görece ihmal edilmiş bir alan olarak kalmış; içerdiği olumsuz temaların sistematik biçimde incelenmesi sınırlı olmuştur. Bu durum söz konusu oyunların akademik açıdan ele alınmasını gerekli kılmaktadır. Bu çalışma popüler dijital oyunlardan biri olan Grand Theft Auto V (GTA V)’in olumsuz içeriklerinin eleştirel bir bakış açısıyla analiz edilmesini amaçlamaktadır. Araştırma İstanbul’un Güngören ilçesinde yer alan bir devlet ilkokulunda öğrenim gören 4. sınıf 22 öğrenciyle gerçekleştirilmiştir. Araştırmada çocuklar oyun içeriğiyle tanıştırılmamış; yalnızca bu içeriğe daha önce maruz kalmış öğrencilerle çalışılmıştır. Çalışmada temel nitel araştırma deseni benimsenmiş; veri toplama sürecinde yarı yapılandırılmış öğrenci görüşme formu ile GTA V değerlendirme formu kullanılmıştır. Elde edilen nitel veriler, içerik analizi yöntemiyle sistematik biçimde çözümlenmiştir. Bulgular oyunda şiddet, suç, cinsiyet ayrımcılığı, bağımlılık eğilimleri ve etik dışı davranışların yoğun biçimde yer aldığını ortaya koymuştur. Katılımcılar bu davranışların gerçek yaşamda yanlış olduğunu belirtmekle birlikte oyunun etik olmayan tutumları normalleştirme riski taşıdığına da dikkat çekmişlerdir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Etik Beyan
Kaynakça
- Aarseth, E. (2001). Computer game studies, year one. Game Studies: The International Journal of Computer Game Research, 1(1). http://www.gamestudies.org/0101/editorial.html
- Açıkgöz, F. Y., & Yalman, A. (2018). Dijital oyunların çocukların kişilik ve davranışları üzerinde etkisi: GTA 5 oyunu örneği. Akdeniz İletişim Dergisi, 0(29), 163-180. https://doi.org/10.31123/akil.454283
- Akgönül, E. K. (2023). Eğitsel oyunlar ve etkileri. N. Satılmış (Ed.). Spor paradigmaları IV İçinde (s. 17-35). Özgür Yayınları.
- Anderson, C. A., & Bushman, B. J. (2001). Effects of violent video games on aggressive behavior, aggressive cognition, aggressive affect, physiological arousal, and prosocial behavior: A meta-analytic review of the scientific literature. Psychological Science, 12(5), 353-359. https://doi.org/10.1111/1467-9280.00366
- Anderson, C. A., Shibuya, A., Ihori, N., Swing, E. L., Bushman, B. J., Sakamoto, A., Rothstein, H. R., & Saleem, M. (2010). Violent video game effects on aggression, empathy, and prosocial behavior in eastern and western countries: A meta-analytic review. Psychological Bulletin, 136(2), 151-173. https://doi.org/10.1037/a0018251
- Arvas, İ. (2019). Şiddet içerikli video oyunlarının 10-15 yaş grubu çocukların saldırganlık davranışı ve şiddet eğilimine etkisi. [Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi]. Üsküdar Üniversitesi.
- Baltacı, A. (2018). Nitel araştırmalarda örnekleme yöntemleri ve örnek hacmi sorunsalı üzerine kavramsal bir inceleme. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(1), 231-274.
- Beşikci, B., Akyüzlü, B., & Muslu, İ. (2024). Dijital şiddetin yansıması: "Atomic Heart" oyun incelemesi. Yeni Medya, 0(17), 283-304. https://doi.org/10.55609/yenimedya.1532269
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sınıf Eğitimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Eylül 2026
Gönderilme Tarihi
3 Kasım 2025
Kabul Tarihi
30 Ağustos 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Sayı: 37
Asya Studies dergisinde yer alan eserler