ANAMAS YAYLALARI VE YÖRÜKLER

Öz

Yörükler, Anadolu’da ve Rumeli’de konargöçer hayat yaşayan Türklerdir. Osmanlı Devletinden günümüze genellikle Yörük veya Türkmen olarak adlandırılırlar. Yörük sosyo-ekonomik hayatı içerisinde yaylak ve kışlak alanlarının önemli bir yeri vardır. Yaz döneminin geçirildiği yerlere yaylak denilir. Kış aylarının arkasından gelen bahar mevsiminde kışlaklardan göç ile harekete geçen Yörükler, Mayıs ayı başlarından Eylül ayı ortalarına kadar yaylak alanlarında kalırlar. Yaylaklar, yaz sıcağının etkisinden hayvanların korunduğu, beslenmesine uygun otu, suyu bol, serin ve yüksek yerlerdir. Çoğunluğu Antalya çevresinden olmak üzere birçok Yörük oymak ve obasının yazı geçirdiği yaylak alanı Isparta sınırları içerisinde bulunan Anamas yaylalarıdır. Anamas tek bir yayladan ziyade üzerinde birçok yaylanın bulunduğu yaylalar topluluğunun genel adıdır. Isparta’nın Eğirdir, Aksu, Yenişarbademli, Şarkîkaraağaç, Yalvaç ve Gelendost ilçelerinin çevrelediği sınırlar içerisinde kalır. Dedegöl dağı tarafından Sütçüler ve Beyşehir hududuna kadar sokulur. Onaltıncı yüzyıldan beri birçok Yörük oymağının hareket sahası içerisindedir. Serin iklim özelliği ve zengin otlak alanları ile yazın Yörükler için vazgeçilmezdir. Onsekizinci ve ondokuzuncu yüzyıllarda büyük çoğunluğu Teke yöresinden gelen Yörük oymak ve obasına ev sahipliği yapmıştr. Farklı yerlerden yaylamak üzere Anamas yöresine gelen Yörükler, belirli göç yolları üzerinden yöreye ulaşmışlardır. Yöreye gelen hemen hemen her bir oymak ve obanın yaylası bellidir. Bir yaylanın sınırının bittiği yerden bir diğer yaylanın sınırları başlar ve her Yörük grubu kendi yaylasında yazı geçirir.

Anahtar Kelimeler

• Anamas,Yayla,Yörük,Türkmen,Göç

ANAMAS HIGHLANDS AND YORUKS

Öz

The Yoruks are Turks living in Anatolia and Rumelia. Ottoman Empire to the present day is usually called Yoruk or Turkmen. In the socio-economic life of the Yoruk and winter areas have an important place. The places where the summer period is spent are called yaylak. The Yoruks, which started with the migration from the winters in the spring season following the winter months, stay in the spring fields from early May to mid-September. Pastures, summer heat are protected by the effect of animals, the grass is suitable for feeding, and water is plenty, cool and high places. Most of the surrounding area of ​​Antalya, including many Yoruk oymaks and oba of the summer period of the spring field is located in the borders of Isparta Anamas highlands. Anamas is the general name of the group of highlands where there are many highlands rather than a single highland. Isparta, Egirdir, Aksu, Yenişarbademli, Şarkikaraağaç, Yalvaç and Gelendost districts remain within the boundaries surrounded by. Dedegöl Mountain and Sütçüler, Beyşehir border until it is inserted. Since the 16th century, many Yoruk oymaks have been in the movement area. It is indispensable in summer with its cool climate and rich pasture areas. In the 18th and 19th centuries, the majority of the Yoruks from the Teke region were home to the oymak and the oba. Yoruks, who came to the Anamas region to spread from different places, reached the region through specific migration routes. Nearly every oymak of the region and the plateau of the oba are clear. At the end of the border of a plateau, the boundaries of another plateau begin, and each Yoruk group passes its own plateau. 

Anahtar Kelimeler

• Anamas,Plateau,Yoruk,Turkmen,Migration

Kaynakça

1. Ak, M. (2008). 20. Yüzyılda Serik’te Yörükler, 20. Yüzyılda Antalya Sempozyumu Bildirileri, (I. Cilt), (s. 278-296), Antalya: Akdeniz Üniversitesi Yayınları. Ak, M. (2010). Antalya’da Yörükler ve Yörük Kültürü, Dünden Bugüne Antalya, (2. Cilt), (s. 332-347), Antalya: Antalya Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Yayınları.Ak, Mehmet (2015). Teke Yörükleri (1800-1900), Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.Akdemir, M. Sadık (2008). XVIII. Yüzyılın İlk Yarısında Isparta (Sosyo-Ekonomik ve Kültürel Hayat), Isparta: Isparta Valiliği İl Kültür ve Turiz Müdürlüğü Yayınları.Aksu, F. (1935). “Isparta İlinde Oymak Adları”, Ün Isparta Halkevi Mecmuası, 2 (19): 279-280. Arıkan, Zeki (1988). XV-XVI. Yüzyıllarda Hamit Sancağı, İzmir: Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları.Böcüzade Süleyman Sami (1983). Kuruluşundan Bugüne Kadar Isparta Tarihi, (I-II. Cilt), (Yay. Haz. S. Seren), İstanbul: Serenler Yayınları.Güçlü, M. (2001-2002). “Antalya (Pamphylia) Bölgesinde Yollar: Kesikbeli Yolu ve Son Yüzyıldaki Durumu”, Adalya, V, (s. 237-248), Suna-İnan Kıraç Akdeniz Medeniyetleri Araştırma Enstitüsü Yayınları.Karaca, B. (2007). “XVI. Asırda Batı Toroslar’da (Güney Batı Anadolu) Yörükler”, Uluslararası Denizli ve Çevresi Tarih ve Kültür Sempozyumu Bildiriler, (1. Cilt) (s. 111-124), Denizli. Koç, Mustafa (1983). Baris-Hamit-Hamitâbât Tüm Yönleri ile Isparta, Isparta: Türk Köyü Yayınları.KVS. (Konya Vilayet Salnamesi), 1332, İstanbul: Cihan Matbaası.Saraçoğlu, Hüseyin (1968). Akdeniz Bölgesi, (III. Cilt 1. Kısım), İstanbul: MEB Yayınları.Seyirci, M. (1994). “Anamas Yaylası ve Isparta Yörükleri”, Kültür ve Sanat Dergisi, 22: 38-40. Seyirci, Musa (2000). Batı Akdeniz Bölgesi Yörükleri, İstanbul: Der Yayınları. Tanyıldız, Ali (1990). Honamlı Yörükleri, Isparta: Özgül Tipo-Ofset.Yiğitbaşı, Süleyman Sükûti (1972). Eğirdir-Felekâbad Tarihi, İstanbul: Çeltüt Matbaacılık.