THE PERCEPTIONS OF PRE-SERVICE MIDDLE SCHOOL MATHEMATICS TEACHERS REGARDING MATHEMATICS AND MATHEMATICS TEACHER: A METAPHORICAL APPROACH

Öz

In this study, it was aimed to determine the perceptions of pre-service middle school mathematics teachers regarding mathematics and mathematics teacher. In order to achieve this goal, it was decided to use metaphors that act as a bridge between knowledge and senses. Participants in this descriptive study were determined according to convenience sampling. In this context, 59 pre-service middle school mathematics teachers participated in the study. Data for the study was collected by using these two sentences; "Maths is like, ……….; because ………. ." and “Mathematics teacher is like, ……….; because ………. ." The data was obtained by filling out the sentences by the pre-service teachers. In the analysis and interpretation of the data; i) naming, ii) elimination, iii) category, and iv) validity-reliability stages were followed. As a result, mathematics is mostly expressed with the metaphors of building, puzzle, and water. These metaphors show that mathematics is defined as “building the structures we need by combining the parts in the universe” by pre-service teachers. The concept of mathematics teacher was mostly stated with the metaphors of gardener, compass, and sun. These metaphors express that mathematics teacher is defined as “a guide who teaches by knowing their students well and enlightens them” by pre-service teachers. Considering that the foundations of mathematics were laid in the primary school years, it could be suggested that a study similar to this study should be carried out with pre-service classroom teachers and their perceptions of these concepts should be revealed. Thus, efforts could be made to eliminate negative perceptions, if any. In addition, students' perception of mathematics and mathematics teacher could be investigated starting from primary school and their perspective towards mathematics could be revealed.

Anahtar Kelimeler

• Metaphor
• Mathematics
• Mathematics Teacher
• Pre-service Teacher

ORTAOKUL MATEMATİK ÖĞRETMENİ ADAYLARININ MATEMATİK VE MATEMATİK ÖĞRETMENİ ALGILARI: METAFORİK BİR YAKLAŞIM

Öz

Yaşadığımız dünyayı algılamada ve günlük hayatta karşılaştığımız problemleri çözmede bize yardımcı olan matematik, yaşamın soyutlanmış biçimi olarak ifade edilmektedir. Bu soyut yapısından dolayı öğrenciler arasında zor ve başarılı olunamayacak bir ders olarak algılandığı bilinmektedir. Öğrencilerde bu algıların oluşmasında öğretmenlerin de rolü bulunmaktadır. Çünkü öğrencilerin matematik öğretmenlerinden ve okullarındaki matematik yaşantılarından etkilendiği bilinmektedir. Bundan dolayıdır ki öğretmenlerin bu durumun farkında olmaları ve tüm bunları göz önünde bulundurarak eğitim-öğretim faaliyetlerini gerçekleştirmeleri gerekmektedir. Bunu sağlamanın ilk adımları da henüz mesleğe başlamadan öğretmen adayı iken atılmalıdır. Bu sebeplerle bu araştırmada ortaokul matematik öğretmeni adaylarının matematik ve matematik öğretmeni kavramlarına yönelik algılarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaca ulaşmak için ise bilgi ve duyular arasında bir köprü görevi gören metaforların kullanılmasına karar verilmiştir. Bu çalışma betimsel niteliktedir. Katılımcılar ise elverişli örneklemeye göre belirlenmiştir. Bu kapsamda çalışmaya 59 ortaokul matematik öğretmeni adayı katılmıştır. Çalışma için veriler; “Matematik, ………. gibidir; çünkü ……….” ve “Matematik öğretmeni, ………. gibidir; çünkü ……….” cümlelerinin katılımcılar tarafından tamamlanması ile elde edilmiştir. Verilerin analizinde ve yorumlanmasında; i) adlandırma, ii) eleme, iii) kategori ve iv) geçerlik-güvenirlik sağlama aşamaları takip edilmiştir. Sonuç olarak matematik, en çok bina, puzzle ve su metaforları ile ifade edilmiştir. Bu metaforlar, ortaokul matematik öğretmeni adaylarının matematiği; “evrendeki parçaları birleştirerek ihtiyacımız olan yapıları inşa etmek” olarak algılandığını ortaya koymuştur. Matematik öğretmeni kavramı ise en çok bahçıvan, pusula ve güneş metaforları ile belirtilmiştir. Bu metaforlar, ortaokul matematik öğretmeni adaylarının matematik öğretmenini; “öğrencilerini iyi bir şekilde tanıyarak öğretim yapan ve onları aydınlatan bir yol gösterici” olarak algıladıklarını göstermiştir. Matematiğin temellerinin ilkokul yıllarında atıldığı da göz önüne alındığında, bu çalışmaya benzer bir çalışmanın sınıf öğretmeni adayları ile gerçekleştirilmesi ve onların bu kavramlara yönelik algılarının ortaya konması önerilebilir. Böylece eğer var ise olumsuz algıları ortadan kaldırmaya yönelik çalışmalar yapılabilir. Ayrıca öğrencilerin matematiği ve matematik öğretmenini algılayış biçimleri ilkokuldan itibaren araştırılarak matematikteki başarısızlık nedenleri ortaya konabilir.

Anahtar Kelimeler

• Metafor
• Matematik
• Matematik Öğretmeni
• Öğretmen Adayı

Kaynakça

1. Akdemir, Ö. (2006). İlköğretim Öğrencilerinin Matematik Dersine Yönelik Tutumları ve Başarı Güdüsü, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), (Danışman: Yrd. Doç. Dr. Uğur Altınay), İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
2. Aristo (2008). Poetika. İstanbul: Remzi Kitabevi.
3. Aydın, İ. S. ve Pehlivan, A. (2010). Türkçe Öğretmeni Adaylarının “Öğretmen” ve “Öğrenci” Kavramlarına İlişkin Kullandıkları Metaforlar. Turkish Studies International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 5(3), 818-842.
4. Brady, K. ve Winn, T. (2014). Using Metaphors to Investigate Pre-Service Teachers Primary Teachers’ Attitudes towards Mathematics. Double Helix, 0(2), 1-10.
5. Cerit, Y. (2008). Öğretmen Kavramı ile İlgili Metaforlara İlişkin Öğrenci, Öğretmen ve Yöneticilerin Görüşleri. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(4), 693-712.
6. Cohen, L. ve Manion, L. (1989). Research Methods in Education. London: Routledge.
7. Creswell, W. J. (2007). Qualitative Inquiry and Research Design-Choosing among Five Approaches, (2nd ed.). London: Sage Publications.
8. Cropley, A. (2002). Qualitive Research Methods: An Introduction for Students of Psychology and Education. Zinatne: University of Latvia.

9. Çalışıcı, H. ve Özçakır-Sümen, Ö. (2019). Matematik Öğretmen Adaylarının Matematiğe Yönelik Algıları: Bir Metafor Çalışması. International Journal of Educational Studies in Mathematics, 6(3), 108-123.
10. Çekici, E. ve Yıldırım, H. (2011). Matematik Eğitimi Üzerine Bir İnceleme. Marmara Üniversitesi İ.B.B.F. Dergisi, XXXI(II), 175-196.
11. Çelik, H. ve Çakır, E. (2015). The Examination of Metaphoric Perception on the Effects of Heat on Substance. International Online Journal of Educational Sciences, 7(2), 244-264.
12. Çırak-Kurt, S. ve Yıldırım, İ. (2020). İlköğretim Matematik Öğretmenleri ile Öğretmen Adaylarının Çeşitli Kavramlara İlişkin Metaforik Algıları. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 0(48), 174-198.
13. Dede, Y. ve Argün, Z. (2004). Öğrencilerin Matematiğe Yönelik İçsel ve Dışsal Motivasyonlarının Belirlenmesi. Eğitim ve Bilim, 29(134), 49-54.
14. Demirkol, N. ve Ergin, D. E. (2017). Matematik Öğretmen Adaylarının Matematik ve Matematik Öğretmenliği Metaforik Algıları. IV. International Balkan and Near Eastern Social Sciences Congress Series, IV. IBANESS Kongreler Serisi Tam Metin Kitabı (08-09 Nisan 2017) İçinde (s. 713-721). Bulgaria: University of Agribusiness and Rural Development.
15. Erdoğan, A.; Yazlık, O. D. ve Erdik, C. (2014). Mathematics Teacher Candidates’ Metaphors about the Concept of “Mathematics”. International Journal of Education in Mathematics, Science and Technology, 2(4), 289-299.
16. Evren-Yapıcıoğlu, A. E. ve Korkmaz, N. (2019). Öğretmen Adaylarının Fen ve Matematiğe Yönelik Algılarının Belirlenmesi: Metafor Çalışması. Akdeniz Eğitim Araştırmaları Dergisi, 13(29), 400-420.
17. Forcenville, C. (2002). The Identification of Target and Source in Pictorial Metaphors. Journal of Pragmatics, 0(34), 1-14.
18. Guerreo, M. C. M. ve Villamil, O. S. (2002). Metaphorical Conceptualizations of ELS Teaching and Learning. Language Teaching Research, 6(2), 95-120.
19. Güler, G.; Öçal, M. F. ve Akgün, A. (2011). Pre-service Mathematics Teachers’ Metaphors about Mathematics Teacher Concept. Procedia Social and Behavioral Sciences, 0(15), 327-330.
20. Güler, G.; Akgün, L.; Öçal, N. F. ve Doruk, M. (2012). Matematik Öğretmeni Adaylarının Matematik Kavramına İlişkin Sahip Oldukları Metaforlar. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 1(2), 25-29.
21. Güner, N. (2013). Öğretmen Adaylarının Matematik Hakkındaki Oluşturdukları Metaforlar. E-Journal of New World Science Academy, 8(4), 428-440.
22. Halmos, P. R. (1980). The Hearts of Mathematics. The American Mathematical Monthly, 87(7), 519-524.
23. Kuzu, O.; Kuzu Y. ve Sıvacı, S. Y. (2018). Öğretmen Adaylarının Matematik Kavramına Yönelik Tutumları ve Metafor Algıları. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 47(2), 897-931.
24. Lakoff, G. ve Johnson, M. (2005). Metaforlar: Hayat, Anlam ve Dil, (Çeviren: G. Y. Demir). İstanbul: Paradigma.
25. Miles, M. B. ve Huberman, A. M. (1994). Qualitative Data Analysis. Thousans Oaks, CA: Sage Publications.
26. Noyes, A. (2004). (Re) Producing Mathematics Educators: A Sociological Perspective. Teaching Education, 15(3), 243-256.
27. Noyes, A. (2006). Using Metaphor in Mathematics Teacher Preparation. Teaching and Teacher Education, 0(22), 898-909.
28. Oksanen, S.; Portaankorva-Koivisto, P. ve Hannula M. S. (2014). Teacher Metaphors-Differences Between Finnish In-Service and Pre-Service Mathematics Teachers. (Eds. P. Liljedahl, S. Oesterle, C. Nicol ve D. Allan). Proceedings of the Joint Meeting of PME 38 and PME-NA 36 İçinde (s. 361-368). Vancouver, Canada: PME.
29. Patton, M. Q. (2002). Qualitative Research & Evaluation Methods, (3rd ed.). London: Sage Publications.
30. Perry, C. ve Cooper, M. (2001). Metaphors Are Good Mirrors: Reflecting on Change for Teacher Educators. Reflective Practice, 2(1), 41-52.
31. Ravid, R. (1994). Practical Statistics for Educators. New York: University Press in America.
32. Saban, A. (2004). Giriş Düzeyindeki Sınıf Öğretmeni Adaylarının “Öğretmen” Kavramına İlişkin İleri Sürdükleri Metaforlar. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 2(2), 131-155.
33. Saban, A. (2009). Öğretmen Adaylarının Öğrenci Kavramına İlişkin Sahip Oldukları Zihinsel İmgeler. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 7(2), 281-326.
34. Saban, A.; Koçbeker, B. N. ve Saban, A. (2006). Öğretmen Adaylarının Öğretmen Kavramına İlişkin Algılarının Metafor Analizi Yoluyla İncelenmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 6(2), 461-522.
35. Saban, A.; Koçbeker, B. N. ve Saban, A. (2007). Prospective Teachers’ Conceptions of Teaching and Learning Revealed through Metaphor Analysis. Teaching and Teacher Education, 0(17), 123-139.
36. Şahin, B. (2013). Öğretmen Adaylarının “Matematik Öğretmeni”, “Matematik” ve “Matematik Dersi” Kavramlarına İlişkin Sahip Oldukları Metaforik Algılar. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(1), 313-321.
37. Taşpınar-Şener, Z.; Ünal, H. ve Aydın, H. (2016). Using Mteaphors to Investigate Pre-Service Secondary Mathematics Teachers’ Perceptions of Mathematics and Mathematics Teacher Concepts. Anthropologist, 23(1,2), 291-302.
38. TDK (2021a). Matematik. https://sozluk.gov.tr/ adresinden 21.02.2021 tarihinde erişildi.
39. TDK (2021b). Metafor. https://sozluk.gov.tr/ adresinden 21.02.2021 tarihinde erişildi.
40. TDK (2021c). Bulmaca. https://sozluk.gov.tr/ adresinden 26.11.2021 tarihinde erişildi.
41. TDK (2021d). Güneş. https://sozluk.gov.tr/ adresinden 26.11.2021 tarihinde erişildi.
42. TDK (2021e). Işık. https://sozluk.gov.tr/ adresinden 26.11.2021 tarihinde erişildi.
43. TDK (2021f). Zevkli. https://sozluk.gov.tr/ adresinden 20.07.2021 tarihinde erişildi.
44. Uçar, T. Z.; Pişkin, M.; Akkaş, N. E. ve Taşçı, D. (2010). İlköğretim Öğrencilerinin Matematik, Matematik Öğretmenleri ve Matematikçiler Hakkındaki İnançları. Eğitim ve Bilim, 35(135), 131-144.
45. Umay, A. (2002). Öteki Matematik. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 0(23), 275-281.
46. Yetim-Karaca, S. ve Ada, S. (2018). Öğrencilerin Matematik Dersine ve Matematik Öğretmenine Yönelik Algılarının Metaforlar Yardımıyla Belirlenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 26(3), 789-800.
47. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2008). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
48. Yılmaz, O. ve Altıntaş, G. (2018). 4. Sınıf Sosyal Bilgiler Dersi ‘Geçmişimi Öğreniyorum’ Ünitesindeki Geliştirme Düzeyi Kavramları Üzerine Öğrencilerin Geliştirdikleri Metaforlar. Kastamonu Eğitim Dergisi, 26(2), 613-619.
49. Yılmaz, F.; Göçen, S. ve Yılmaz, F. (2013). Öğretmen Adaylarının Öğretmen Kavramına İlişkin Algıları: Bir Metaforik Çalışma. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(1), 151-164.