NEW PRESIDENTIAL SYSTEM OF TÜRKİYE: A SAMPLE MODEL FOR STABLE AND EFFECTIVE GOVERNMENT?

Öz

Mongolian semi-presidential political system which has long suffered from institutional dilemmas and instabilities is very similar to the former political system of Türkiye, which was so-called parliamentary system, but worked just like a semi-presidential system. This paper will explore the newly adopted Turkish presidential system as a search to find out whether or not it would be an applicable model for the cases like Mongolia which have long suferred from political instability. In this regard, I will first draw the situation of Türkiye under the former parliamentary system and show the vulnerabilty of the political system until 2017 when presidential system was adopted. Then, I willl indicate basic characteristics of newly adopted presidential system of Türkiye and how it deals with gridlock. I will argue that Turkish presidential system is a unique political system which brought about stability and efficiency, and thus may be a sample model for the cases like Mongolia having inefficient and instable political environment.

Anahtar Kelimeler

• Türkiye
• Mongolia
• Political System
• Presidentialism
• Semi-presidentialism
• Gridlock
• Stability

TÜRKİYE'NİN YENİ BAŞKANLIK SİSTEMİ: İSTİKRARLI VE ETKİN YÖNETİM İÇİN ÖRNEK BİR MODEL?

Öz

Yarı başkanlık sistemine dayanan ve büyük oranda kurumsal sorunlar ve istikrarsızlıklarla yürüyen Moğolistan siyasal sistemi, parlementer sistem olarak adlandırılan ancak yarı başkanlık sistemi gibi işleyen Türkiye’nin eski siyasal sistemi ile büyük oranda benzerlik göstermektedir. Bu çalışmamızda Moğolistan gibi sıklıkla siyasal istikrarsızlık yaşayan ülkeler için bir çözüm olarak önerilebilecek Türkiye’nin yeni başkanlık sistemi üzerinde durulacaktır. Bu bağlamda öncelikle parlementer sistem altında Türkiye’deki durum özetlenecek ve başkanlık sisteminin kabul edildiği 2017 yılına kadar Türkiye siyasal sisteminin kırılganlıkları irdelenecektir. Daha sonra Türkiye başkanlık sisteminin temel özellikleri ön plana çıkarılarak özellikle Türkiye başkanlık sisteminin Amerikan başkanlık sistemi başta olmak üzere çoğu siyasal sistemde sıklıkla görülen kilitlenme sorununu nasıl çözdüğü ortaya konulacaktır. Bu çalışma Türkiye başkanlık sisteminin etkin ve istikrarlı yönetimler doğuran özgün bir model olduğunu ve dolayısıyla Moğolistan gibi siyasal istikrarsızlık ve kilitlenme sorunu yaşayan ülkeler için örnek bir model olabileceği tezine dayanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Türkiye
• Moğolistan
• Siyasal Sistem
• Başkanlık
• Yarı-başkanlık
• Kilitlenme

Kaynakça

1. Batbayar, U. (2023). Institutional Dilemma in Semi-Presidentialism: The Mongolian Case, Ankara Yildirim Beyazit University Graduate School of Social Sciences (Unpublished Ph. D. Dissertation), Ankara.
2. Batbayar, U.; Bingöl, Y. (2022). “The Concerning Democratic Consolidation in Mongolia”. Asya Araştırmaları Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi. 6 (1), 1-16.
3. Bingöl, Y. (2017). “Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi: Kilitlenmeyi Açmak ya da Açmamak”. Yeni Birlik Gazetesi (Turkish Daily). 14 Nisan.
4. Karatepe, Ş.; Alkan, H.; Atar, Y.; Bingöl, Y. and Durgun G. B. (2017). Sorularla Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi. Ankara: Memur-Sen Yayınları, No: 24.