Geçmişten Günümüze Bangladeş

Yıl 2025, Cilt: 9 Sayı: 2, 155 - 182, 31.12.2025

Minhazul Abedin

https://doi.org/10.58640/asyar.1646963

Öz

Güney Asya'da yer alan dünyanın en büyük deltası Bangladeş gelişmekte olan bağımsız bir ülkedir. Eski çağda Bongo adıyla bulunan bu bölge sırayla Bangala, Doğu Bengal, Doğu Pakistan isimlerini alarak en son Bangladeş haline ulaşmıştır. Bangladeşin Başkenti 23 milyon nüfuslu Dakka (Dhaka) şehridir. Güney Asya ve Güneydoğu Asya arasındaki kara bağlantısı olan Bangladeş İnançların ve ırkların eridiği bir potadır. Anadili Bengalce en eski Hint-Aryan Dillerinden biridir. Yönetim şekli Üniter parlamenter demokrasidir. Dünya Mirası sitesinde Bangladeşin 3 sitesi yer almıştır. Bunlar ise Dünyanın en büyük mangrov ormanı Sundarbans (Güzel Ormanı), Şatgombuj Cami (Bagerhat Tarihi Cami Şehri) ve Somapura Mahavihara.

Anahtar Kelimeler

Güney Asya , Türkiye. , Bangladeş , Bengal , Tarih

Kaynakça

• Abedin, M. (2021). Hacı Şerîatullah ve Ferâiziyye Hareketi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Marmara Üniversitesi.
• Bangladesh Water Development Board (2025). River Information of Bangladesh. https://pani.bwdb.gov.bd/en/digital-archive/15614
• Bangladesh Bureau of Statistics (2024). Census 2022. https://bbs.gov.bd/site/ page/47856ad0-7e1c-4aab-bd78-892733bc06eb/-
• Çeliktaş, M. M. (2019). Gupta tarihi ve kültürü. Türk Tarih Kurumu.
• De, H. ve Ghosh, P.N. (1978). Ibn Batutah’s Account of Bengal. Parajna.
• Dhaka Post. (15 Ocak 2023). Deshe Patkol 268, Chalu Ache 178. https://www.dhakapost. com/national/167278
• Günarslan, H. (2019). İngiliz Kolonisi Bengal’de Kıtlıklar. Asya Araştırmaları Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 3(2), 197-216.
• Hossain, M. I. (2024). Economics: Classes Nine-Ten. NCTB.
• Hosen, A.B.M. (2008), Bangladesher İtihas 1905-1971. Bishwabiddyaloy.
• International Monetary Fund (2024). IMF Reaches Staff-Level Agreement on the Second Review of Bangladesh’s Extended Credit Facility, Extended Fund Facility, and Resilience and Sustainability facility Arrangements [Press Release]. https:// www.imf.org/en/News/Articles/2024/05/07/pr-24141-bangladesh-agreementon- ecf-eff-and-rsf-arrangements
• Islam, A.T.M. N. (2018). Foreign Service er Din Gulo. Hakkani Publishers.
• Jahan, E. ve Khan S. R. (2018). Bangladesher İtihash 1972-2014. Abosar.
• Kalbela (25 Kasım 2024). Bon, Bonvojon o Porjoton Shilpo. https://www.kalbela.com/ ajkerpatrika/joto-mot-toto-path/142099
• Kaya, M. (2000). İSKENDER. İçinde TDV İslâm Ansiklopedisi (C. 22, ss. 557-559). Türkiye Diyanet Vakfı. https://islamansiklopedisi.org.tr/iskender
• Khan, A. A. (1994). Banglar Musalmander Itihash. Bangladesh Islamic Centre.
• Khatun, H. (Ed). (2024). Geography and Environment: Classes Nine-Ten. NCTB.
• Mamun, A. (2025). Bangladesh’s July Revolution: A Youth-Driven Paradigm Shift in nation-Building. Analysis Report. İlke.
• Ministry of Finance (2024). Bangladesh Economic Review 2024. https://mof.portal.gov. bd/
• Ministry of Environment, Forest and Climate Change (2023). Annual Report 2022- 2023. https://moef.gov.bd/
• Rahman, M. H. (1985). Gangariddhi Theke Bangladesh. Bangla Academy.
• Rashid, H. (Ed). (2024). Bangladesh and Global Studies: Classes Nine-Ten. Nctb.
• Sarısır, S. (2019). Türkiye’nin Bangladeş’ı Tanıması ve Türkiye-Bangladeş İlişkilerin İlk Yılları (1974-1980). Tarih Araştırmaları Dergisi, 38(66), 565-594.
• The Daily Star (6 Ocak 2025). Unemployment rises. https://www.thedailystar.net/ news/bangladesh/news/unemployment-rate-climbs-3792721
• The World Bank (2025). World Bank Country and Lending Groups. https://datahelpdesk. worldbank.org/knowledgebase/articles/906519-world-bank-country-andlending- groups
• Turgut, M. H. (2009). Gupta İmparatorluğu: Hindistan’ın Altın Çağı (M.S.4-6.Yy.) [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Ankara Üniversitesi.
• Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı (2025). Bangladeş. https://www.mfa.gov.tr/sub. tr.mfa?e7a89710-65ed-473a-b0e2-9b8cd47cdc6c
• Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Bakanlığı (2025). Bangladeş. https://ticaret.gov.tr/yurtdisiteskilati/ guney-asya/banglades/genel-bilgiler
• Uddin, N. (2022). Müslüman Beldelerinde Hıristiyan Misyonerlik Faaliyetleri ve Oryantalizmden Faydalanma Bağlamında Bengal Bölgesi Örneği. APJIRAcademic Platform Journal of Islamic Research, VI (1), 106-127.
• Yalçınkaya, A. ve Samiha, S. M. (2023). Hindistan-Bangladeş Sınırında Güvenlik Sorunları ve Sınır Cinayetleri. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi (78), 1-19.
• World Population Review (2025). Population of Bangladesh. https:// worldpopulationreview.com/countries/bangladesh