Dijital Çağda Dalit Aktivizmi: Sosyal Medya Üzerinden Kast Karşıtı Direniş

Öz

Bu çalışmada, dijital çağın Dalit aktivizmine etkileri çok yönlü biçimde incelenmiştir. Kast sisteminin tarihsel baskı mekanizmalarına karşı Dalit toplulukları tarafından geliştirilen dijital direniş stratejileri; sosyal medya, hashtag kampanyaları ve çevrimiçi görünürlük pratikleri üzerinden analiz edilmiştir. Sosyal medya, bastırılmış anlatıların ses bulduğu ve alternatif toplumsal hafızaların inşa edildiği bir alan olarak konumlandırılmıştır. Dalit kimliği, sosyal medya aracılığıyla yalnızca mağduriyet eksenli bir söylem olmaktan çıkarılmış; aynı zamanda özneleşmiş, entelektüel ve politik bir kimlik olarak yeniden tanımlanmıştır. Hashtag kampanyalarıyla dijital direniş biçimleri yaygınlaştırılmış; özellikle #DalitLivesMatter, #JusticeForRohith ve #DalitWomenFight gibi etiketler aracılığıyla hem ulusal hem de uluslararası kamuoyu etkilenmiştir. Bu kampanyalar sayesinde bazı adli süreçlerde ilerleme sağlanmış; üniversite politikaları gözden geçirilmiş ve ana akım medya sessizliğinin kırılması sağlanmıştır. Ancak bu görünürlük alanı eşit ve sınırsız bir erişim üzerinden sunulmamıştır. Dijital aktivizmin sınırları; teknolojik altyapı eksiklikleri, dijital uçurum, platform algoritmalarındaki önyargılar ve politik baskılar yoluyla belirlenmiştir. Dalit karşıtı içerikler daha kolay yayılırken; Dalitler tarafından üretilen içerikler çeşitli mekanizmalarla bastırılmış ya da görünmez kılınmıştır. Böylece dijital platformların teknik ve ticari yapılarının, aktivizmin başarısı üzerinde doğrudan etkili olduğu gösterilmiştir. Dijital alan, Dalit kimliğinin ifadesine imkân sağlayan, sessizliğin kırıldığı ve tarihsel adaletsizliklerin teşhir edildiği bir karşı-kamusal zemin olarak inşa edilmiştir. Bununla birlikte, bu alanın yapısal sınırları, dijital eşitlik taleplerinin teknik reformlardan çok daha fazlasını gerektirdiğini göstermiştir. Kalıcı bir dijital adaletin sağlanabilmesi için, sadece platform düzeyinde değil; aynı zamanda kültürel, hukuki ve siyasal düzeylerde de dönüşümün gerçekleştirilmesi gerektiği ortaya konulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Dalit Aktivizmi
• Sosyal Medya
• Kast Sistemi
• Anti-Kast Hareketleri
• Dalit Hareketi

DALIT ACTIVISM IN THE DIGITAL ERA: ANTI-CASTE RESISTANCE via SOCIAL MEDIA PLATFORMS

Öz

In this study, the effects of the digital age on Dalit activism have been examined from a multidimensional perspective. The digital resistance strategies developed by Dalit communities in response to the historical mechanisms of oppression inherent in the caste system have been analyzed through social media, hashtag campaigns, and online visibility practices. Social media has been positioned as a space where silenced narratives can be voiced and where alternative forms of collective memory can be constructed. The Dalit identity, through social media, has been redefined not solely as a discourse of victimhood but also as an intellectual, political, and agentive identity. Digital forms of resistance have been disseminated via hashtag campaigns, and especially through tags like #DalitLivesMatter, #JusticeForRohith, and #DalitWomenFight, both national and international public spheres have been impacted. These campaigns have led to progress in certain judicial processes, prompted the revision of university policies, and helped break the silence of mainstream media. However, this sphere of visibility has not been offered through equal and unrestricted access. The limits of digital activism have been shaped by technological infrastructure gaps, the digital divide, algorithmic biases of platforms, and political pressures. While anti-Dalit content has been disseminated more easily, content created by Dalits has often been suppressed or rendered invisible through various mechanisms. In this way, it has been demonstrated that the technical and commercial structures of digital platforms directly influence the success of activism. The digital space has been constructed as a counter-public arena that enables the expression of Dalit identity, breaks silence, and exposes historical injustices. Nevertheless, the structural boundaries of this space have revealed that the demands for digital equality require much more than technical reforms. To achieve lasting digital justice, transformation must occur not only at the platform level but also across cultural, legal, and political domains.

Anahtar Kelimeler

• Dalit Aktivism
• Social Media
• Caste System
• Anti-Caste Movement
• Dalit Movement

Kaynakça

1. Bob, C. (2007). “Dalit rights are human rights”: Caste discrimination, international activism, and the construction of a new human rights issue. Johns Hopkins University Press.
2. Chopra, R. (2006). Virtual Identity Politics in Online Dalit Discourse, New Media & Society.
3. Das, A., & Singh, P. (2021). The Dalit I Define: Social Media and Individualized Activism in Online Realms. Pacific Asia Journal of the Association for Information Systems, 7(4), 201–215.
4. Davenport, C., & Trivedi, P. (2013). Activism and awareness: Resistance, cognitive activation, and “seeing” untouchability among Dalits. Journal of Peace Research, 50(3), 422–436.
5. Fatima, I., Pehrson, S., & Jogdand, Y. (2025). Dalit activists promote social change differently: Challenges and opportunities of digital activism and social change in Indian society. Journal of Community & Applied Social Psychology.
6. Govinda, R. (2006). The politics of the marginalised: Dalits and women’s activism in India. Gender & Development, 14(2), 181–190.
7. Govinda, R. (2009). In the name of “poor and marginalised”? Politics of NGO activism with Dalit women in rural north India. Contemporary South Asia, 17(4), 385– 400.
8. Kumar, S., & Rao, M. (2022). Digital Activism and Dalit Women. Journal of Gender Studies, 8(1), 45-60. Kurien, P. A. (2023). The racial paradigm and Dalit anticaste activism in the United States. Social Problems, 70(3), 717–738.

9. Madhu, M. (2023). Dalit activism, social media, and transnational advocacy. Central and Eastern European Online Library. https://www.ceeol.com/search/chapterdetail? id=1165894
10. O’Connor, L. (2019). Digital Activism and the Increased Role of Dalit Activism in Intersectional Feminism in India. Undergraduate Journal of Politics, Policy and Society, 3(1), 123–137.
11. Oza, P. (2024). Dalit Activism in the Digital Age: Social Media as a Platform for Change. SSRN Working Paper.
12. Özyanıkoğlu, H. (2023). Kast Sisteminin Hint Sanatına Etkisi: Dalit Sanatı. [Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi]. Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi.
13. Preeti. (2025). From margin to movement: A review of Dalit women student activism in Indian higher education. Indian Journal of Gender Studies, 32(1), 54–70.
14. Rawat, R. S., & Satyanarayana, K. (2016). Dalit studies. OAPEN Library. https://library. oapen.org/handle/20.500.12657/30117
15. Verma, A., & Misra, S. (2017). Dalits: In the Era of Digital Media. Communication Studies, 7(2), 12.
16. Vasily, L. A. (2009). Struggles against domination: Forms of Nepali Dalit activism. In D. N. Gellner (Ed.), Ethnic activism and civil society in South Asia (pp. 233–255). SAGE Publications.