Otel Web Sitelerinde Dijital Görünürlük Analizi

Öz

Bu araştırma, Konya ilinde faaliyet gösteren dört ve beş yıldızlı otel web sitelerinin dijital görünürlüğünü, literatürde kabul gören ölçütler çerçevesinde değerlendirmeyi amaçlamaktadır. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı veri tabanında kayıtlı, aktif hizmet veren ve erişilebilir web sitesine sahip 18 otel, birden fazla değerlendirme kriterinin aynı anda dikkate alınmasına ve kriterler arası önem düzeylerinin ağırlıklandırılmasına olanak tanıdığı için Çok Kriterli Karar Verme yöntemleri kullanılarak analiz edilmiştir. Değerlendirme kriterleri Yılmaz (2017) tarafından kullanılan kriter setleri ile Bayram ve Yaylı (2009) tarafından önerilen web sitesi değerlendirme ölçütlerinden uyarlanmış; herhangi bir katılımcı ya da uzman görüşü alınmadan literatür temelli bir yaklaşımla belirlenmiştir. Kriter ağırlıkları Analitik Hiyerarşi Süreci yöntemiyle hesaplanmış; otel web siteleri TOPSIS ve PROMETHEE yöntemleri ile sıralanmış; nihai değerlendirme ise BORDA yöntemiyle yapılmıştır. Bulgular dijital görünürlüğü belirleyen temel faktörlerin içerik kalitesi ve erişilebilirlik olduğunu göstermektedir. İçerik kalitesi; güncel kurumsal bilgiler, zengin görsel materyaller, detaylı hizmet açıklamaları ve çok dilli destek gibi unsurları kapsarken, erişilebilirlik; mobil uyumluluk, hızlı yüklenme süreleri, net navigasyon yapısı ve kapsayıcı tasarım özelliklerini içermektedir. Güvenli ödeme altyapısı, kullanıcı dostu rezervasyon sistemleri, sosyal medya entegrasyonu ve teknik altyapı kalitesi ise tamamlayıcı faktörler olarak öne çıkmaktadır. Çalışma otel işletmelerine dijital görünürlüklerini artırmak amacıyla içerik zenginliğini geliştirmeleri, erişilebilirlik standartlarını yükseltmeleri, güvenlik unsurlarını güçlendirmeleri ve kullanıcı deneyimini destekleyen teknolojik entegrasyonlara öncelik vermeleri yönünde öneriler sunmaktadır. Ayrıca metodolojik açıdan entegre biçimde kullanılan Çok Kriterli Karar Verme yöntemleri turizm sektöründe web sitesi değerlendirmelerine yönelik nesnel, tekrarlanabilir ve literatür temelli bir analitik çerçeve ortaya koymaktadır. Bu yönüyle araştırma turizm pazarlaması ve dijital müşteri deneyimi literatürüne hem teorik hem de uygulamalı katkılar sağlamaktadır

Anahtar Kelimeler

• Dijital Pazarlama
• Analitik Hiyerarşi Süreci Yöntemi
• TOPSIS Yöntemi
• PROMETHEE Yöntemi
• BORDA Yöntemi

Digital Visibility Analysis of Hotel Websites

Öz

This study aims to evaluate the digital visibility of four- and five-star hotel websites operating in Konya within the framework of criteria recognized in the literature. A total of 18 hotels, registered in the database of the Ministry of Culture and Tourism of Türkiye, actively operating, and having accessible websites, were analyzed using Multi-Criteria Decision-Making Methods, which enable the simultaneous consideration of multiple evaluation criteria and the weighting of their relative importance. The evaluation criteria were adapted from the criteria sets used by Yılmaz (2017) and the website evaluation measures proposed by Bayram and Yaylı (2009) and were determined based on a literature-driven approach without involving any participants or expert opinions. Criterion weights were calculated using the Analytic Hierarchy Process, hotel websites were ranked using the TOPSIS and PROMETHEE methods, and the final ranking was obtained through the BORDA method. The findings reveal that the main factors determining digital visibility are content quality and accessibility. Content quality includes elements such as corporate information, rich visual materials, detailed service descriptions, and multilingual support, while accessibility covers mobile compatibility, fast loading times, clear navigation structures, and inclusive design features. Secure payment infrastructure, user-friendly booking systems, social media integration, and technical infrastructure quality emerged as complementary factors. The study offers recommendations for hotel businesses to enhance digital visibility by improving content richness, raising accessibility standards, strengthening security features, and prioritizing technological integrations that support user experience. Methodologically, the integrated use of Multi-Criteria Decision-Making Methods provides an objective, replicable, and literature-based analytical framework for website evaluations in the tourism sector. In this respect, the research makes both theoretical and practical contributions to the literature on tourism marketing and digital customer experience.

Anahtar Kelimeler

• Digital Marketing
• Analytical Hierarchy Process
• TOPSIS Method
• PROMETHEE Method
• BORDA Method

Kaynakça

1. Abdalla, H. (2024). The impact of digitalization in improving customer experience at Hotel AX. Bachelor’s thesis, Haaga-Helia University of Applied Sciences, Helsinki.
2. Acayıp, E. (2024). The effect of artificial intelligence supported chatbot service quality on customer satisfaction, Current Perspectives in Social Sciences, 28(4): 477-490.
3. Akıncılar, A. ve Dağdeviren, M. (2014). Corrigendum to “A hybrid multi-criteria decision making model to evaluate hotel websites” [Int. J. Hosp. Manag. 36 (2014) 263–271], International Journal of Hospitality Management, 43: 144.
4. Akyurt, H. ve Turpcu, E. (2023). Otel Yöneticilerinin Ekoturizm Kapsamında Engelli Turizmi Kriterleri Değerlendirmesi: Ordu İli Üzerine Bir Araştırma, Dünya Multidisipliner Araştırmalar Dergisi, 6(2): 171-186.
5. Altınpınar, H. H., Kiraz, F., Özgül, O., Foto, O. ve Baldir, M. (2024). Mobil uygulamalar ve turizm: Keşfet Aksaray gezi rehberi önerisi, Aksaray Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(2): 101-127.
6. Aydın-Taştekin, A., Güdül, A., Özkan, A. ve Aydın-Özkan, I. (2022). Edebiyat Temalı Oteller: Topsis İncelemesi, TOBİDER, 6(3): 182-196.
7. Aykın, Ö., Karaman, D. ve Aydoğmuş, H. Y. (2024). Evaluation of Social Media Tools in Health Tourism Marketing with Multi Criteria Decision Making Methods, Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, 7(1): 183-202.
8. Azadaliyev, S. ve Demirkol, S. (2023). Turizm sektöründe artırılmış gerçeklik ve dijital dönüşümün değerlendirilmesi, Turizm Çalışmaları Dergisi, 5(1): 11-26.

9. Bansal, A. ve Rana, D. S. (2023). Digitalization in the hotel workplace, Emerging Trends in Tourism, Hospitality, and Business: Transition and Transformation in Tourism Crisis: 148–165.
10. Boiko, M., Kulyk, M., Bondar, S., Romanchuk, L. ve Lositska, T. (2023). Consumer engagement in the conditions of business digitization: A case study of the hotel industry in Ukraine), Problems and Perspectives in Management, 21(3): 113-125.
11. Bayram, M. ve Yaylı, A. (2009). Otel web sitelerinin içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmesi, Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 8(27): 347-379.
12. Bilgihan, A. ve Bujisic, M. (2015). The effect of website features in online relationship marketing: A case of online hotel booking, Electronic commerce research and applications, 14(4): 222-232.
13. Boiko, M., Kulyk, M., Bondar, S., Romanchuk, L. ve Lositska, T. (2023). Consumer engagement in the conditions of business digitization: A case study of the hotel industry in Ukraine, Problems and Perspectives in Management, 21(3): 113-125.
14. Bole, D. K. (2023). Hotel digitalization: Exploring the benefits, challenges, and potential solutions, AI, Blockchain, and Metaverse in Hospitality and Tourism Industry 4.0 (s. 12–26), (Ed. Adel Ben Youssef et. all), New York: Chapman and Hall/CRC, https://doi.org/10.1201/9781032706474 .
15. Brans, J. ve Vincke, P. (1985). Note—A Preference Ranking Organisation Method: (The PROMETHEE Method for Multiple Criteria Decision-Making), Management Science, 31(6): 647-656.
16. Buhalis, D., Harwood, T., Bogicevic, V., Viglia, G., Beldona, S. ve Hofacker, C. (2019). Technological disruptions in services: Lessons from tourism and hospitality, Journal of Service Management, 30(4): 484-506.
17. Campione, R. (2021). How digitalization is revolutionizing relationships between customers and service providers in the hospitality industry: Personalization and gamification. International Journal of Information, Business and Management, 13(1): 35-52.
18. Chan, I. C. C., Law, R., Fong, L. H. N. ve Zhong, L. (2021). Website design in tourism and hospitality: A multilevel review, International Journal of Tourism Research, 23(5): 805-815.
19. Cerrahoğlu, S. (2021). Sosyal Medya Etkileşiminin Turizm Pazarlamasındaki Rolünün Değerlendirilmesi, Turizm Ekonomi ve İşletme Araştırmaları Dergisi, 3(1): 21-44.
20. Collins, G. (2023). Impact of Digitalization on Customer Experience Management in the Hospitality Industry, Hospitality and Tourism Journal, 1(1): 12-23.
21. Durmaz, C., Bulut, Y. ve Tankuş, E. (2018). Sanal Gerçekliğin Turizme Entegrasyonu: Samsun? Daki 5 Yildizli Otellerde Uygulama, Turkish Journal of Marketing, 3(1): 32-49.
22. Dzhandzhugazova, E. A., Dusenko, S. V., Kabelkaite-Vaitkiene, J. A., Morozova, M. А. ve Avilova, N. L. (2018). Hotel industry in the context of Russia’s emerging digital economy, Modern Journal of Language Teaching Methods, 8(6): 225.
23. Eren, A. ve Balkar, O. (2018). Alanya'da Turizm Altyapısının İncelenmesi ve TOPSIS ile Optimum Otelin Tespiti, Social Science Development Journal, 3(9): 191-202.
24. Güzel, D. ve Aktaş, M. (2022). Topsıs ve Moora Yöntemleri İle Kaplıca Seçimi: Erzurum İli Örneği, Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9(3): 1522-1543.
25. Genç, T. (2013). PROMETHEE Yöntemi ve GAIA Düzlemi, Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15(1): 133-154.
26. Goodarzi, M., Ariya Nejad, N. ve Soltani, Z. (2024). Explaining and Measuring Factors Affecting Artificial Intelligence Use in Medical Tourism Development (Case Study: Ahvaz City), Journal of Urban Tourism, doi: 10.22059/jut.2024.377844.1216.
27. Islam, M. S., Tan, C. C., Sinha, R. ve Selem, K. M. (2024). Gaps between customer compatibility and usage intentions: The moderation function of subjective norms towards chatbot-powered hotel apps, International Journal of Hospitality Management, 123: 103910.
28. Jena, R. K. ve Dwivedi, Y. (2023). Prioritizing the barriers to tourism growth in rural India: an integrated multi-criteria decision making (MCDM) approach, Journal of Tourism Futures, 9(3): 393-416.
29. Joshi, S., Sharma, M. ve Singh, R. (2020). Performance Evaluation of Agro-Tourism Clusters Using AHP–TOPSIS, Journal of Operations and Strategic Planning, 3(1): 7-30.
30. Kabassi, K. (2019). Evaluating museum websites using a combination of decision-making theories. Journal of Heritage Tourism, 14(5-6): 544-560.
31. Kara, B., Öztürk, E., Canbaz, M. ve Ayyıldız, E. (2023). Trabzon Şehri Turizm Rotası Optimizasyonu için Zaman Pencereli Oryantiring Problemi, Journal of Transportation and Logistics, 8(2): 285-302.
32. Kocabulut, Ö. ve Albayrak, T. (2017). Web Sitesi Hizmet Kalitesinin Müşteri Memnuniyetine Etkisi, Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 28(2): 293-303.
33. Kotler, P. ve Keller, K. (2018). Pazarlama Yönetimi. (Ed. İ. Kırcova) İstanbul: Beta Yayıncılık.
34. Kwok, P. ve Lau, H. (2019). Hotel Selection Using A Modified TOPSIS-Based Decision Support Algorithm, Decision Support Systems,(120): 95-105.
35. Lamboray, C. (2007). A Comparison Between The Prudent Order And The Ranking Obtained With Borda's, Copeland's, Slater's And Kemeny's Rules, Mathematical Social Sciences,(54): 1-16.
36. Lei, S. ve Law, R. (2019). Functionality evaluation of mobile hotel websites in the m-commerce era, Journal of Travel and Tourism Marketing, 36(6): 665–678.
37. Lopes, A., Muñoz, M. ve Alarcón-Urbistondo, P. (2018). Regional Tourism Competitiveness Using the PROMETHEE Approach, Annals of Tourism Research, 73: 1-13.
38. Maracajá, K., Schramm, V., Schramm, F., Valduga, V. ve Trindade, J. (2023). Application of MCDM Using PROMETHEE II for Evaluation of Wine Tourism Services, International Journal of Wine Business Research, (ahead-of-print).
39. Nirmala, B. P. ve Sari, P. A. (2023). Perancangan sistem informasi reservasi berbasis website pada hotel di Nusa Penida, Jurnal Teknologi Informasi dan Komputer, 9(3).
40. Oliinyk, O., Krasovskyi, S., Vasylenko, O., Prykhod'ko, K., Pliuta, O. ve Tonkykh, O. (2022). Digitalization of business processes in the hospitality industry, Economic Affairs, 67(4s): 725-733.
41. Ostovare, M. ve Shahraki, M. R. (2019). Evaluation of hotel websites using the multicriteria analysis of PROMETHEE and GAIA: Evidence from the five-star hotels of Mashhad, Tourism Management Perspectives, 30: 107-116.
42. Öztürk, A. B., Bilgihan, A., Nusair, K. ve Okumuş, F. (2016). What keeps the mobile hotel booking users loyal? Investigating the roles of self-efficacy, compatibility, perceived ease of use, and perceived convenience, International Journal of Information Management, 36(6): 1350-1359.
43. Punnasuparom, P. ve Choibamroong, T. (2020). Hotel website quality factors influencing high-quality tourists’ online purchasing intentions: a luxury, boutique hotel in Bangkok, International Journal of Innovation, Creativity, and Change, 13(6): 426-441.
44. Pavic, Z. ve Novoselac, V. (2013). Notes on TOPSIS Method, International Journal of Research in Engineering and Science (IJRES), 1(2): 5-12.
45. Saaty, T.L. (1987). The Analytic Hierarchy Process—What It Is and How It Is Used, Mathematical Modelling, 9(3-5): 161-176.
46. Saaty, T.L. (1990). How to Make A Decision: The Analytic Hierarchy Process, European Journal of Operational Research, 48(1): 9-26.
47. Saaty, T.L. (2001). Fundamentals of the Analytic Hierarchy Process, The Analytic Hierarchy Process in Natural Resource and Environmental Decision Making: 15-35.
48. Salavati, S. ve Hashim, N. H. (2015). Website adoption and performance by Iranian hotels, Tourism Management, 46: 367–374.
49. Saaty, T. L. ve Tran, L. T. (2007). On the invalidity of fuzzifying numerical judgments in the Analytic Hierarchy Process. Mathematical and Computer Modelling, 46(7-8): 962-975.
50. Sağır, M. ve Güdül, A. (2023). Evaluation of Child-Friendly Hotel: The Case o Side District, Beykoz Akademi Dergisi, 11(1): 393-406.
51. Salehipour, M., Kazemi, N., Jokar Arsanjani, J. ve Karimi Firozjaei, M. (2025). Developing a Multi-Criteria Decision Model to Unlock Sustainable Heritage Tourism Potential, Sustainability, 17(8): 3703.
52. Scarpi, D. (2024). Strangers or friends? Examining chatbot adoption in tourism through psychological ownership, Tourism Management: 104873.
53. Sezgin, M. ve Yurtlu, M. (2021). Dijital Pazarlama Yöneticilerinin Bakış Açısıyla En Uygun Otel Seçimi: Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) ve PROMETHEE Yaklaşımı, Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 5(3): 1756-1784.
54. Shumakova, E. V. (2021). Impact of digitalization on hotel industry development, (Eds. D. B. Solovev, V. V., Savaley, A. T. ve Bekker V. I..), içinde, Proceedings of the International Science and Technology Conference "FarEastCon 2020", Smart Innovation, Systems and Technologies (Cilt 227), Springer.
55. Suder, M., Duda, J., Kusa, R. ve Mora-Cruz, A. (2024). At the crossroad of digital and tourism entrepreneurship: Mediating effect of digitalization in hospitality industry, European Journal of Innovation Management, 27(4): 1057–1081.
56. Şimşek, A., Çatır, O. ve Ömürbek, N. (2015). TOPSIS ve MOORA Yöntemleri ile Tedarikçi Seçimi: Turizm Sektöründe Bir Uygulama, Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 18(33): 133-161.
57. Stanujkic, D. (2015). An approach to measuring website quality in the rural tourism industry based on Atanassov intuitionistic fuzzy sets, EM, 4: 184-199.
58. Taşkent, M. E. (2023). Türkiye’de Medikal Turizm Branşlarının Önceliklendirilmesi, İşletme Akademisi Dergisi, 4(4): 500-511.
59. Teixeira, P., Eusébio, C. ve Teixeira, L. (2022). How diverse is hotel website accessibility? A study in the central region of Portugal using web diagnostic tools, Tourism and Hospitality Research, 22(2): 180-195.
60. Ustasüleyman, T. ve Çelik, P. (2015). AHS ve Bulanık Promethee Yöntemleriyle Destinasyon Seçimini Etkileyen Faktörlerin Önem Derecesinin Belirlenmesi ve En Uygun Destinasyon Seçimi, Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi(14): 85-102.
61. Verhun, A., Buntova, N., Boretska, N., Borysova, O. ve Shevchuk, S. (2022). Digital tools for the development of the hospitality and tourism industry in the context of a digitized economy, Economic Affairs, 67(4s): 869-876.
62. Wickramasinghe, V.S.K. ve Takano, S. E. (2009). Application of Combined SWOT and Analytic Hierarchy Process (AHP) for Tourism Revival Strategic Marketing Planning, Proceedings of the Eastern Asia Society for Transportation Studies (Cilt 7), İçinde, (The 8th International Conference of Eastern Asia Society for Transportation Studies, 2009) (pp. 189-189), Eastern Asia Society for Transportation Studies.
63. Wong, E., Leung, R., ve Law, R. (2020). Significance of the dimensions and attributes of hotel mobile websites from the perceptions of users. International Journal of Hospitality and Tourism Administration, 21(1), 15-37.
64. Yılmaz, Ö. D. (2017). Türkiye’deki Yerli ve Yabancı Otel Zincirlerine Yönelik Web Tabanlı İçerik Analizi, Journal of Yaşar University, 12(48): 237-248.