Leadership Orientations of Managers Working in Hotel Establishments: An Investigation in 5-Star Hotels in İstanbul

Abstract

To search for "task orientation" and "people orientation" leadership dimensions of the individuals who work as managers in the upper posi­tions in hotel establishments which takes an important place in tourism sector forms the main purpose of this research. Within this frame, through evaluation of leadership, leadership orientation and related researches, theoretical framework has been formed and then the results of a research conducted in 5-star hotel establishments in Istanbul has been presented. The questionnaire technique has been used as the tool of data collection in the research. 213 questionnaire were dispensed to the target mass through the human resource or front-office manager of each participating hotel. As 164 questionnaire has been returned, the response rate was realised at %76,9. As a result of the research, it has been established that hotel managers' task orientation leadership dimension were higher than people orientation leadership dimension. They showed that they had tendency to almost low level at people orientation leadership dimension and that they were close to almost high level at task orientation leadership dimension. Also, it has been exposed that there were significiant differences between respondents' demographical characteristics and their task orientation and people orientation leadership dimensions.

Keywords

• five star hotels,hotel business,hotel managers,leadership,Istanbul,hospitality companies

Otel İşletmelerinde Çalışan Yöneticilerin Liderlik Yönelimleri: İstanbul'daki Beş Yıldızlı Otel İşletmelerinde Bir Araştırma

Öz

Turizm sektörü içerisinde önemli bir yeri olan otel işletmelerinde üst düzey yönetici olarak görev yapan kişilerin "insana yönelik" ve "göreve yönelik" boyutlardaki liderlik yönelimlerini araştırmak, bu çalışmanın temel amacını oluşturmaktadır. Bu çerçevede, öncelikle liderlik, liderlik yönelimi ve ilgili çalışmalar değerlendirilerek kuramsal çatı oluşturulmuş ve ardından da İstanbul'daki beş yıldızlı otel işletmelerin­de yapılan araştırma sonuçlarına yer verilmiştir. Çalışmada veri toplama aracı olarak anket tekniği kullanılmıştır. Araştırmaya katılan otel işletmelerindeki insan kaynakları veya önbüro müdürü vasıtasıyla 213 anket hedef kitleye dağıtılmış, bunlardan 164 tanesi geri dönmüş ve böylece geri dönüş oranı %76,9 olarak gerçekleşmiştir. Araştırma sonucunda, otel işletmeleri yöneticilerinin göreve yönelik boyuttaki liderlik yönelimlerinin insana yönelik boyuttaki liderlik yönelimlerinden daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Yöneticiler, insana yönelik boyutta hemen hemen düşük seviyede bir yönelime sahipken, göreve yönelik boyutta yüksek seviyeye yakın bir yönelim göstermişlerdir. Ayrıca, otel işletmeleri yöneticilerinin demografik özellikleri ile "insana yönelik" ve "göreve yönelik" liderlik yönelimleri arasında anlamlı ilişkiler olduğu ortaya çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler

• beş yıldızlı oteller,otel işletmeleri,otel yöneticileri,liderlik,İstanbul,konaklama işletmeleri

Kaynakça

1. Acar, T.F. (2001). Duygusal Zeka Yeteneklerinin Göreve Yönelik ve İnsana Yönelik Liderlik Davranışları ile İlişkisi: Banka Şube Müdürleri Üzerine Bir Alan Araştırması (Basılmamış Doktora Tezi). İstanbul:İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilim­ler Enstitüsü
2. Akdoğan, A.A. (1997). Kayseri'de Özel Sektör İşletmelerinin Yö­neticilerinin Yönetsel Düzey, Eğitim Alanları ve Yaşlarına Göre Liderlik Davranışları, 21.yy. Liderlik Sempozyumu, İstanbul, Tuzla: Deniz Harp Okulu, 290-295
3. Ağargün, Y.M. (1999). Psikofarmakolojik Araştırmalarda Temel İstatistik, Klinik Psikofarmakaloji Bülteni, 9:173-180
4. Andriessen, E.J.H. ve Drenth, P.J.D. (1985). Leadership: Theori­es and Models. P.J.D. Drenth, H. Thierry ve E.J.H. And­riessen (Editörler), Handbook of Work and Organizational Psychology, Chichester: John Wiley & Sons
5. Argon, T. (2004). İlköğretim Kurumlarındaki Yöneticilerin Liderlik ve Yöneticilik Özelliklerine İlişkin Görüşleri, A.İ.B.Ü. Eğitim Fakültesi Dergisi, 4 (7): 81-98
6. Arıcı, A.E.D. (2002). Yönetici Yaşının Liderlik Davranışları Üze­rindeki Etkileri: Bankacılık Sektöründen Bir Grup Yöne­tici Üzerine Bir Araştırma, Akdeniz Üni.İ.İ.B.F. Dergisi, 3: 1-20
7. Arnaldo, M.J. (1981). Hotel General Managers: A Profile, Cor­nell Hotel and Restaurant Administration Quarterly, 22 (3): 53-56
8. Black, J.S. ve Porter, W.L. (2000). Management. New Jersey: Pren­tice Hall

9. Bass, B.M. (1990). Bass and Stogdill's Handbook of Leadership the­ory, Research and Managerial Applications. New York: The Free Press
10. Brownell, J. (2005). Predicting Leadership: The Assessment Cen­ter's Extended Role, International Journal of Contemporary Hospitality Management, 17 (1): 6-9
11. Burns, M.J. (1978). Leadership. New York: Harper&Row Publishers
12. Can, H., Akgün, A. ve Kavuncubaşı, Ş. (1999). Kamu ve Özel Ke­simde İnsan Kaynakları Yönetimi. 4.Baskı, Ankara: Siyasal Kitabevi
13. Chung-Herrera B.G., Enz, A.C. ve Lankau, M.J. (2003). Groo­ming Future Hospitality Leaders: A Competencies Mo­del, Cornell Hotel and Restaurant Administration Quarterly, 44 (3):17-25
14. Çiftçi, Y. (2002). İlköğretim Okulu Yöneticilerinin Yaratıcılık Dü­zeyleri ile Liderlik Tarzları Arasındaki İlişki (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul: Marmara Üni. Sosyal Bilim­ler Enstitüsü
15. Çoban, S. (1999). Yöneticilerin Yaratıcılık Düzeyleri ile Liderlik Tarzları Arasındaki İlişki (Basılmamış Doktora Tezi). İstan­bul: İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü
16. Dann, D. (1990). The Nature of Managerial Work in the Hospi­tality Industry, Internetional Journal of Hospitality Manage­ment, 9 (4): 319-334
17. Davis K. (1977). Human Behaviour at Work: Human Relations and Organizational Behaviour. 4th. Ed. New York: McGraw Hill Co
18. Donnelly, H.J., Gibson, L.J. ve Ivancevich, M.J. (1998). Fundemen-tals of Management. 10th. Ed. California: McGraw Hill Co
19. Elmuti, D., Minnis, W. ve Abebe, M. (2005). Does Education Ha­ve a Role in Developing Leadership Skills? Management Decision, 43 (7/8): 1018-1031
20. Erdoğan, E. (1991). İşletmelerde Davranış. İstanbul: İstanbul Üni., İşletme Fakültesi Yayın No:242
21. Feldman, CD. ve Arnold, J.H. (1993). Managing Individual and Group Behaviour in Organizations. McGraw Hill Comp
22. Gazze, P. (30.10.2003). Nerede O Zamane Liderleri?, www.insankaynaklari.comlcnlContentBody.asp? Greger, R.K. ve Peterson, S.J. (2000). Leadership Profiles for the New Millennium, Cornell Hotel and Restaurant Administra­tion Quarterly, 41 (1): 16-29
23. Güney, S. ve Zel, U. (1997). Özel ve Kamu Sektör Yöneticilerinin Liderlik Yönelimlerine İlişkin Uygulamalı Bir Araştırma, 21.yy. Liderlik Sempozyumu, İstanbul, Tuzla: Deniz Harp Okulu, 448-451
24. Haas H. ve Tamarkin B. (1992). İnsan Lider Doğmaz. Çev. Sinan Köseoğlu, İstanbul: Beyaz Yayınları Hatipoğlu, C. (2003). 4 ve 5 Yıldızlı Otel İşletmelerinde Yöneti­cilerin Liderlik Davranışlarına Yönelik Bir Araştırma (Ba­sılmamış Yüksek Lisans Tezi). Sakarya: Sakarya Üni. Sosyal Bilimler Enstitüsü
25. Hennessey, J.T. (1998). Reinventing Goverment: Does Leaders­hip Make the Difference? Public Administration Review, 58 (6): 522-528
26. Howell, M.J. ve Shamir, B. (2005). The Role of Followers in the Charismatic Leadership Process: Relationships-Their Consequences, Academy of Management Review, 30 (1): 96-112
27. Kararman S.M. (2004). İşletmelerde Liderliğin Verimlilik Üze­rindeki Etkileri ve İşletme Lideri John Welch'in Liderlik Uygulamalarının Verimlilik Açısından Değerlendirilme­si, Verimlik Dergisi, 3: 9-36
28. Kay, C. ve Russette, J. (2000). Hospitality - Management Com­petencies, Cornell Hotel and Restaurant Administration Qu­arterly, 41 (2): 52-63
29. Kenner, T. ve Isaak, A.M. (2004). Effective Leadership Develop­ment in a Civil-Engineering Culture: Finding the Balan­ce-Point Between Experience and Experiment, Leadership and Management in Engineering, 4 (3): 105-108
30. Kılınç, İ. (2003). Stratejik Planlama - Finansal Performans İliş­kisi ve Dört - Beş Yıldızlı Otel İşletmeleri Uygulaması (Basılmamış Doktora Tezi). İzmir: Dokuz Eylül Uni. Sosyal Bilimler Enstitüsü Kıngır, S. (1995). Malatya'da Kamu ve Özel Sektör İşletmele­rinde Yöneticilerin Liderlik Vasıfları Açısından Değer­lendirilmesine Yönelik Bir Araştırma (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi). Malatya: İnönü Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü
31. Koçel, T. (2001). İşletme Yöneticiliği. İstanbul: Beta Basım Yayım
32. Kozak, A. M. (1997). Konaklama Endüstrisinde Kadın Yöneti­cilerin Yönetsel Davranışları ve Etkinlik Algılamalarının Analizi, TUGEV- Turizmde Seçme Makaleler:27, Ocak: 1-27
33. Kozak A.M. (1999). Otel İşletmelerinde İnsan Kaynakları Yönetimi ve Örnek Olaylar. Ankara: Detay Yayıncılık
34. Krill, L. T. ve Carter, I.R. (1997). An Exploration of the Leaders­hip Practice Enabling Others To Act: A Case Study, Jour­nal of Agricultural Education, 38 (4): 42-43
35. Leigh, K.A. (2002). Leadership and Aboriginal Reconciliation, Australian Journal of Social Issues, 37 (2): 131-152
36. Ley, D.A. (1980). The Effective Manager: Leader or Entreprene­ur?, Cornell Hotel and Restaurant Administration Quarterly, 21 (3): 66-67
37. Lok, P. ve Crawford, J. (2004). The Effect of Organizational Cul­ture and Leadership Style on Job Satisfaction and Orga­nizational Commitment, Journal of Management Develop­ment, 23 (4): 321-338
38. Lopopolo, R.B., Schafer, D.S. ve Nosse, J.L. (2004). Leaders­hip, Administration, Management and Professionalism (LAMP) in Physical Therapy: A Delphi Study, Physical Therapy, 84 (2): 137-151
39. Luthans, F. (1992). Organizational Behavior. 4th Ed,, New Jersey: McGraw-Hill
40. Luthar, K.H. (1996). Gender Differences in Evoluation of Perfor­mance and Leadership Ability: Autocratic & Demogratic Managers' Sex Roles, Journal of Research, 35 (5-6): 337-361
41. Manthey, M. (2002). Leadership:A Creative Presence,Creative Nursing, 8 (4): 8-10
42. Masry, E.S., Katara, H. ve Demerdash E.J. (2004). A Comparative Study on Leadership Styles Adopted By General Mana­gers: A Case Study in Egypt, Anatolia:An International Jo­urnal of Tourism and Hospitality Researh, 15 (2): 109-124
43. Nebel, E.E. ve Stearns, G.K. (1977). Leadership in the Hospita­lity Industry, Cornell Hotel and Restaurant Administration Quarterly, 18 (3): 69-76
44. Nunnally, J. (1967). Psychometric Theory. New York: McGraw Hill Pub
45. Öner, M.. (2005). Uygulama Özürlü Liderlerin Devri Bitti, Milli­yet, 8 Mayıs 2005: 9
46. Özbek, H. ve Öztürk, A. (2003). Antienflamatuvar Etkinliğin Ölçülmesinde Kullanılan Yöntemler, Van Tıp Dergisi, 10 (1): 23-28
47. Paksoy, M. (2002). Çalışma Ortamında İnsan ve Toplam Kalite Yöne­timi, istanbul: Çantay Kitabevi
48. Pittaway, L., Carmouche, R. ve,Chell E. (1998). The Way For­ward: Leadership Research in the Hospitality Industry, International Journal of Hospitality Management, 17:407-426
49. Powers, F.T. (1979). Introduction to Management in the Hospitality Industry. Canada: John Wiley&Sons
50. Ribiere, M.V. ve Sitar, S.A. (2003), Critical Role of Leadership in Nurturing a Knowledge-Supporting Culture, Knowledge Management Research & Practice, 1: 39-48
51. Sadullah, Ö. (1997). Liderlik Tarzları ve Deniz Harp Okulu Son Sınıf Öğrenicilerinin Liderlik Profili, 21.yy. Liderlik Sem­pozyumu/İstanbul, Tuzla: Deniz Harp Okulu, 106-113
52. Shrott, G. (1989). Work Activities of Hotel Managers in Nort­hern Ireland: A Mintzbergian Analysis, International Jour­nal of Hospitality Management, 8 (2): 121-130
53. Şener, B. (1997). Modern Otel İşletmelerinde Yönetim ve Organizas­yon. Geliştirilmiş 2.Baskı, Ankara: Gazi Kitabevi
54. Tannenbaum, R., Weschler, R.I. ve Massarik F. (1961). Leadership and Organization: A Behavioural Science Approach. McGraw Hill Pub
55. Tengilimoğlu, D. (2005). Kamu ve Özel Sektör Örgütlerinde Liderlik Davranışı Özelliklerinin Belirlenmesine Yönelik Bir Alan Çalışması, Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 4 (14): 1-16
56. Testa, R.M. (2001). Hospitality Leaders: Do They Know How Their Employees Feel About Them, Cornell Hotel and Res­taurant Administration Quarterly, 42 (6): 80-89
57. Türeli, F. (2003).Göreve ve İnsana Yönelik Liderlik Davranışları­nın Astların Kendilerini Takım Olarak Algılamaları Üze­rindeki Etkisi (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul: İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü
58. TYD, (2003). Türkiye Turizmi ile İlgili Seçilmiş Veriler-2003
59. Ural, A. ve Kılıç, İ. (2005). Bilimsel Araştırma Süreci ve SPSS ile Veri Analizi. Ankara: Detay Yayın
60. Usal, A. ve Kuşluvan, Z. (1998). Davranış Bilimleri: Sosyal Psikolo­ji. Gözden Geçirilmiş 2.Baskı, İzmir: Barış Yayınları
61. Vries, E.R. (2000). When Leaders Have Character: Need for Le­adership, Perfromance, and the Attribution of Leaderhip, Journal of Social Behaviour&Personality, 15 (3): 413-431
62. Waldersee R., Simmons, R. ve Eagleson, G. (1995). Pluralistic Le­adership in Service Change Programs: Some Preliminary Findings, Academy of Management Journal, 296-300
63. Watkins, E. ve Sheehan, P. (2005). Chain Leaders, Lodging Hospi­tality, 61 (4): 26-32
64. Weathersby, B.G. (1999). Leadership vs Management, Manage­ment Review, 88 (3): 2-7
65. Werner, I. (1993). Leadership Skills For Executives, çev. Vedat Üner, Liderlik ve Yönetim. Kişidel Gelişim ve Yönetim Dizisi 1, İstanbul: Rota Yayınları
66. Worsfold, P. (1989). Leadership and Managerial Effectiveness in the Hospitality Industry, International Journal of Hospitality Management, 8 (2): 145-155
67. Yüksel, Ö. ve Akoğlan, M. (1998). Managerial Behaviour and Ef­fectiveness Perseptions of Female Managers in the Hospi­tality Industry, Anatolia: An International Journal of Tourism and Hospitality Research, 9 (1): 19-35
68. www.travelguide.gen.tr., (17.01.2005)
69. www.turob.com., (17.01.2005)