An application of decision tree and influence diagram on a decision regarding the holiday spot

Öz

Decision tree analysis is a technique used frequently in statistical decision making problems. It especially makes great contribution to Bayesian decision making problems. The literature indicates that decision tree analysis in tourism generally falls into the category of classification towards data mining, instead of relating the different alternatives in the problem with the probabilities. The main contribution of the decision tree analysis to the decision making process is to associate the alternatives that relate to the problem with the probabilities. In this study, the results of using the decision tree analysis on a holiday spot decision are investigated. Especially the complicating effect of the large number of decision alternatives on the decision tree representation is exhibited and the use of an influence diagram is proposed as an aid. An influence diagram is a modern graphical decision theory technique that can express the problem in a simpler graphical form. In order to assist the decision maker to identify the main characteristics of the decision problem, an influence diagram that suits the problem is designed. The complex holiday spot decision tree of a company in Eskişehir, Turkey is investigated in detail as a simulation study.

Anahtar Kelimeler

• decision making,decision making method,decision tree,influence diagram,touristic places,backward induction,holiday,tourism research

Tatil yeri kararının verilmesinde karar ağacı ve etki diyagramının uygulanması

Öz

Karar Ağacı istatistiksel karar problemlerinde sıklıkla kullanılan bir tekniktir. Özellikle, Bayesgil karar verme problemlerinde çözüme büyük katkılar sağlamaktadır. Literatür taraması sonuçlarına göre turizm alanında uygulanan Karar Ağacı analizlerinin genellikle sınıflama amaçlı olarak veri madenciliği şeklinde ortaya çıktığı görülmektedir. Karar Ağacının özünü oluşturan ve problemin doğasında ortaya çıkan seçenekleri, olasılıklar ile ilişkilendiren yapının ele alındığı durumların araştırılmadığı gözlemlenmektedir. Bu çalışmada tatil yeri kararı verilmesi sırasında Karar Ağacı yaklaşımının kullanımıyla elde edilen sonuçlar gösterilmiştir. Özellikle karar probleminde ortaya çıkan seçenek sayısı fazlalığının, Karar Ağacı gösteriminde oluşturacağı karmaşık yapı gösterilmiştir. Ek olarak Karar Ağacının karmaşık yapısını ortadan kaldıran Etki Diyagramı kullanımı önerilmiştir. Bu tür durumlar için yeni bir grafiksel gösterim şekli olan Etki Diyagramının kullanılması önerilerek probleme uygun Etki Diyagramı grafiği oluşturulmuştur. Etki Diyagramı yardımıyla karar vericinin içinde bulunduğu durumun ana unsurlarını görmesine yardımcı olunmuştur. Karmaşık bir Karar Ağacına sahip olan, Eskişehir'de faaliyet gösteren bir işletmenin, işletme çalışanları için düzenlemek istediği bir tatil /gezi yeri kararı üzerinde benzetim çalışması gerçekleştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• karar verme,karar verme yöntemi,karar ağacı,etki diyagramı,turistik alanlar,geriye doğru sonuç çıkarma,tatil,turizm araştırmaları

Kaynakça

1. Albayrak, A. S. ve Yılmaz, Ş. K. (2009). Veri Madenciliği: Karar Ağacı Algoritmaları ve İMKB Verileri Üzerine Bir Uygulama, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14(1): 31-52
2. Albright, S. C., Winston, W. L. ve Zappe, C. (2006). Data Analysis & Decision Making. Üçüncü Baskı, Australia: Thomson South-Western
3. Aliprantis, C. D. ve Chakrabarti, S. K. (2000). Games And Decision Making. New York: Oxford University Press
4. Bağırkan, Ş. (1983). Karar Verme. İstanbul: DER Yayınları
5. Byrd, E.T. ve Gustke, L. (2007). Using Decision Trees to Identify Tourism Stakeholders: The Case of Two Eastern North Carolina Counties, Tourism and Hospitality Research, 7: 176–193
6. Clemen, R. T. ve Reilly, T. (2001). Making Hard Decisions with Decision Tools. İkinci Baskı. USA: Duxbury Press
7. Decrop, A. (2006). Vacation Decision Making. Londra: CABI Publishing
8. Diehl, M. ve Haimes, Y.Y. (2004). Influence Diagrams with Multiple Objectives and Tradeoff Analysis, IEEE Transaction on Systems, Man and Cybernetics-Part A:Systems and Humans, 34 (3): 293-304

9. Ecer, F., Açıkgözoğlu S. ve Yaman F. (2009). Analitik Ağ Süreci (AAS) ve Web Sitelerinden Yararlanarak Otel Seçimi, 27 (1): 187-207
10. Gordon, G. ve Pressman, I. (1983). Quantitative Decision-Making For Business. İkinci Baskı, USA: Prentice Hall International, Inc
11. Guoxia, Z. ve Jianqing, T. (2009). The Application of Data Mining in Tourism Information, International Conference on Environmental Science and Information Application Technology, 3: 689-692
12. Gürsakal, N. (1992). Bayesgil İstatistik. Bursa: Uludağ Üniversitesi Basımevi
13. Howard, R. A., ve Matheson, J. E. (1984). Influence Diagrams, içinde: R.A. Howard and J.E. Matheson (editörler.), Principles and Applications of Decision Analysis, Strategic Decision Group, Menlo Park, California, II: 719-762
14. Howard, R. A., ve Matheson, J. E. (2005). Influence Diagrams, Decision Analysis, 2 (3):127-143
15. İpek, M. (2006). İstatistiğe Giriş II. İstanbul: Beta Basım Yayım Dağıtım A.Ş
16. Kass, G. V. (1980). An Exploratory Technique for Investigating Large Quantities of Categorical Data, Journal of Applied Statistics, 29 (2): 119-127
17. Manap, G. (2006). Analitik Hiyerarşi Yaklaşımı ile Turizm Merkezi Seçimi, Ticaret ve Turizm Eğitim Fakültesi Dergisi, 2: 157-170
18. Meredith, J., Shafer, S. ve Turban, E. (2002). Quantitative Business Modeling. USA: South-Western Thomson Learning
19. Moutinho, L., Rita, P. ve Curry, B. (1996). Expert Systems in Tourism Marketing. London: Routledge
20. Raiffa, H. (1970). Decision Analysis Introductory Lectures on Choices Under Uncertainty. İkinci baskı. abd: Addision-Wesley Publishing Company, Inc
21. Shachter, R. D. (1986). Evaluating Influence Diagrams, Operations Research, 34 (6): 871-882
22. Sezen, H. K. (2004). Yöneylem Araştırması. Bursa: Ekin Kitabevi
23. Thompson, G. E. (1982). Management Science: An Introduction to Modern Quantitative Analysis and Decision Making. Florida: Robert E. Krieger Publishing Company
24. Von Neumann, J. ve Morgenstern, O. (1944). Theory of Games and Economic Behavior. Princeton: Princeton University Press.