-

Abstract

Nowadays tourism both affects society and is affected by it due to the universal dimensions it has reached and the psycho-sociological, socio-cultural and economic factors that it has covered. One of the effects of tourism on society is on the authenticity of culture and attractions. The concept of authentic which is particularly used in tourism as the sayings of “authentic food, authentic crafts, authentic tours, authentic hotel, authentic village” may turn into “as if it is authentic and local” during the process of commodification. Thus this research searches for an answer of; what is the impact of the system that emerges with the development of tourism as a part of production-consumption and marketing on authenticity in Mardin? In research conducted, 24 people were interviewed who were selected in accordance purposeful sampling method from local administrator, administrative and tourism operator and / or manager and a social scientist. At the end of the interviews, the results showing that the improvement of tourism will continue in the province of Mardin and this will indicate on tourists seeking “an authentic one, a different one” have been obtained. Within the scope of this result, the most important issue on which the participants agreed is about the concerns that Mardin’s real authentic products, which are unique to Mardin, remain at staging frame with the development of tourism

Keywords

• Tourism, Authenticity, Commoditization, Mardin

Mardin’de Turizm Gelişimi İle Otantik Olgusu Arasındaki İlişkinin Sosyolojik Açıdan Değerlendirilmesi

Öz

Turizm, günümüzde ulaştığı evrensel boyutlar ve kapsadığı psiko-sosyolojik, sosyokültürel ve ekonomik faktörler nedeni ile hem toplumu etkilemekte hem de toplumdan etkilenmektedir. Turizm sektörünün toplum üzerindeki etkilerinden biri kültürlerin ve çekim merkezlerinin otantikliği üzerinde olmaktadır. Özellikle “otantik yemek, otantik el sanatları, otantik turlar, otantik otel, otantik köy” söylemleriyle turizmde kullanılan otantik kavramı, metalaşma sürecinde “otantikmiş ve yöreselmiş” gibi olana dönüşebilmektedir. Bu kapsamda araştırmada “Turizm gelişimi ile birlikte üretim-tüketim ve pazarlama anlayışı çerçevesinde ortaya çıkan sistemin Mardin’de otantisite üzerindeki etkisi nasıldır? sorusuna yanıt aranmıştır. Yapılan araştırmada, amaçlı örnekleme yöntemine uygun olarak seçilen idari ve yerel yönetici, turizm işletmecisi ve/veya yöneticisi ve toplum bilimci olan 24 kişi ile görüşülmüştür. Görüşmeler sonucunda Mardin ilinde turizm gelişiminin devam edeceği ve bu gelişimin turistlerin “otantik olanı, farklı olanı” arayışında ön plana çıkaracağı sonucu elde edilmiştir. Bu sonuç çerçevesinde katılımcıların hem fikir olduğu en önemli konu; turizm gelişimi ile birlikte turistlerin aradığı Mardin’in ve Mardin’e özgü, gerçek otantik ürünlerin sadece sahneleme çerçevesinde kalacağına yönelik kaygıları olmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Turizm, Otantiklik, Metalaştırma, Mardin

Kaynakça

1. Altunışık, R., Çoşkun, Y., Yıldırım, E. ve Bayraktaroğlu, S.
2. (2002). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri. Sakarya: Sakarya
3. Kitabevi.
4. Akman, A. D. (2007). Turizm Gelişmesinin Yarattığı Doğal ve
5. Kültürel Değişimler: Kaş Örneği (Yayınlanmamış Yüksek
6. Lisans Tezi). Ankara: Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler
7. Enstitüsü.
8. Avcıkurt, C. (2009). Turizm Sosyolojisi Genel ve Yapısal Yaklaşım.

9. Ankara: Detay Yayıncılık.
10. Aytaç, Ö. (2006). Turist Bakış’ın Yapısökümü, Turist Deneyimleri
11. ve Otantisite Sorunu, Sosyologca, 4: 179-207.
12. Boorstin, J. D. (1971). The Image: A Guide to Pseudo-Events in America.
13. New York: Atheneum.
14. Cohen, E. (2004). Contemporary Tourism Diversity and Change.
15. Boston: Elsevier.
16. Cole, S. (2007). Beyond Authenticity and Commodification, Annals
17. of Tourism Research, 34 (4): 943-960.
18. Doğan, H. Z. (2004). Turizmin Sosyo-Kültürel Temelleri. Ankara:
19. Detay Yayıncılık.
20. Goffman, E. (1959). The Presentation of Self in Everyday Life. Harmondswart: Pengvin.
21. Greenwood, D. T. (1977). Culture by The Pound: On Antropological
22. Perspective on Tourism as Cultural Commoditization.
23. İçinde V. L. Smith (Editör) Hosts and Guests: The Anthropology
24. of Tourism (ss.171-186). Philadelphia: Blackwell Publishers.
25. Güler, Ş. (1978). Turizm Sosyolojisi: Turist Rehberleri İçin. Ankara:
26. Turizm ve Tanıtma Bakanlığı Turizm Eğitimi Genel Müdürlüğü
27. Yayınları.
28. Günal, A. (1998). Otantik Olanı Aramak, Birikim, 111-112, http://
29. www.birikimdergisi.com/birikim/dergiyazi.aspx?did=1&dsid=
30. &dyid=2416&dergiyazi=Otantik%20Olan%FD%20Aramak,
31. Erişim tarihi: 13.02.2012.
32. Günlü, E. (2007). Turizm Sosyolojisi ve Turistik Tüketici Davranışı.
33. İçinde O. İçöz (Editör) Genel Turizm Turizmde Temel
34. Kavramlar ve İlkeler (ss. 167- 181). Ankara: Turhan Kitabevi.
35. Hall, C. M. (2007). Current Issues in Tourism Response to Yeoman
36. et all: The Fakery of The Authentic Tourist, Tourism
37. Management, 28: 1139-1140.
38. Heitmann, S. (2011). Authenticity in Tourism. İçinde P. Robinson
39. S. Heitmann ve P. Dieke (Editörler) Research Themes
40. for Tourism (ss. 45- 58). Wallingford: CABI.
41. Hillman, W. (2007). Revisiting The Concept of (Objective) Authenticity
42. The Australian Sociological Association (TASA)
43. Held in Auckland. Yeni Zelanda. 4-7 Aralık 2007, http://
44. www.tasa.org.au/conferences/conferencepapers07/papers/26.
45. pdf, Erişim tarihi:15.04.2012.
46. Karadeniz, S. (2012). Müze Kentin Çağrışımlarını Mardin’de
47. Aramak, İçinde K. Alver (Editör) Kent Sosyolojisi (ss. 529-
48. . Ankara: Hece Yayınları.
49. Karlıtaş, H. Nasıl Bir Turizm? 8 Ocak 2012 tarihli yazı, http://
50. www.kibrisgazetesi.com/index.php/cat/23/news/131736/Page-
51. Name/KonukYazarlar, Erişim tarihi: 30.06.2012.
52. Kaypak, Ş. (2009). Küreselleşme Sürecinde Kültürel Kimlik Açılımları
53. ve Kentsel Çevreye Yansıması. İçinde Kerman U.
54. ve diğerleri (Yayına Hazarlayanlar), 1.Uluslararası Davraz
55. Kongresi (2373- 2389). Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi
56. ve İdari Birimler Fakültesi. 24-27 Eylül 2009.
57. Li, Y. (2003). Heritage Tourism: The Contradictions Between
58. Conservation and Change, Tourism and Hospitality Research,
59. (3): 247-261.
60. MacCannell, D. (1999). The Tourist a New Theory of The Leisure
61. Class. California: University of California Press.
62. Macleod, N. (2006). Authenticity and Commodification. İçinde
63. M. K. Smith ve M. Robinson (Editörler) Cultural Tourism
64. in a Changing World: Politics, Participation and (Re)presentation
65. (ss.177- 190). Bristol: Channel View Publications.
66. Mantecon, A. ve Huete, R. (2009). The Value of Authenticity in
67. Residential Tourism: The Decision- Maker’s Point of View,
68. Tourist Studies, 8 (3): 359-376.
69. Mardin İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü (2012). http://www.mardinkulturturizm.
70. gov.tr/belge/1-95940/konaklama-istatistikleri.
71. html, Erişim tarihi: 22.01.2013.
72. Müstecaplıoğlu, T. Turizm Yaşamın Ta Kendisidir, 21 Mart 2012
73. tarihli yazı, http://www.turizmaktuel.com/kose_yazisi-14738-
74. Turizm_yasamin_ta_kendisidir, Erişim tarihi: 30.06.2012.
75. Olsen, K. (2002). Authenticity as a Concept in Tourism Research,
76. Tourist Studies, 2 (2): 159-182.
77. Ozan, R. (2004). Kültürlerarası Ortamda Yerellik Olgusu, 2nd
78. Int. Symposium, Communication in The Millennium (ss. 955-
79. Düzenleyen Association of Turkish and American
80. Communication Scholars, Teksas Üniversitesi, Anadolu
81. Üniversitesi ve İstanbul Üniversitesi. 17-19 Mart 2004.
82. Özdemir, M. (2010). Nitel Veri Analizi: Sosyal Bilimlerde Yöntembilim
83. Sorunsalı Üzerine Bir Çalışma, Eskişehir Üniversitesi
84. Sosyal Bilimler Dergisi, 11 (1): 323-343.
85. Özen, Y. ve Gül, A. (2007). Sosyal ve Eğitim Bilimleri Araştırmalarında
86. Evren-Örneklem Sorunu, Atatürk Üniversitesi
87. Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, 15: 394-422.
88. Özünel, Ö. (2001). Kültür Turizminde Yöresel ve Otantik Olanı
89. Sorgulamak ve Tüketilmiş Mekanları Yeniden Üretmek
90. Üzerine, Turkish Studies-International Periodical for The
91. Languages, Literature and of History of Turkish or Turkic, 6
92. (4): 255-262.
93. Pearce, L. P. ve Moscardo, M. G. (1986). The Relationship Between
94. Travellers Career Levels and The Concept of Authenticty,
95. Australian Journal of Psychology, 37 (2): 157-174.
96. Sarı, E. (2007). Kültür, Kimlik, Politika: Mardin’de Kültürlerarasılık
97. (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Ankara: Ankara Üniversitesi
98. Sosyal Bilimler Enstitüsü.
99. Schouten, F. (2007). Cultural Tourism: Between Authenticity
100. and Globalization. İçinde G. Richards (Editör) Cultural
101. Tourism Global and Local Perspective (ss. 25- 37). New York:
102. The Haworth Press.
103. Sedmak, G. ve Mihalic, T. (2008). Authenticity in Mature Seaside
104. Resorts, Annals of Tourism Research, 35 (4): 1007-1031.
105. Sharpley, R. (1999). Tourism, Tourists and Society. Huntingdon: ELM.
106. Shen, J. (2011). The Effects of Globalized Authenticty on Souvenir,
107. International Journal of Innovative Management, Information
108. and Production, 2 (1): 68- 76.
109. Shepherd, R. (2002). Commodification, Culture and Tourism,
110. Tourist Studies, 2 (2): 183- 201.
111. Starr, G. R. (2011). The Certification of Authenticity Effects on
112. Product Perception (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Auckland:
113. Auckland Üniversitesi.
114. Steiner, J. C. ve Reisinger, J. (2006). Understanding Existential
115. Authenticity, Annals of Tourism Research, 33 (2): 299-318.
116. Şahin, B., Poyraz, T., Öktem, P. ve Şimşek, A. (2003). Bir Popüler
117. Kültür Ürünü Olarak Asmalı Konak Dizisinin Yöre Turizmine
118. Etkisi, http://www.sdergi.hacettepe.edu.tr/asmalimakale.
119. htm, Erişim tarihi: 13.02.2012.
120. Tataroğlu, E. (2006). Conceptual Analysis of Tourism: The Case
121. of Marmaris Town in Turkey (Yayınlanmamış Doktora Tezi).
122. Ankara: The Gradute Scholl of Social Sciences of The
123. Middle East Technical University.
124. Taylor, J. P. (2001). Authenticity and Sincerity in Tourism, Annals
125. of Tourism Research, 28 (1): 7-26.
126. TDK (2012). http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_
127. gts&arama=gts&guid=TDK.GTS.4ff94efb90d 325.81876762,
128. Erişim tarihi: 02.01.2012.
129. Trilling, L. (1972). Sincerity and Authenticity. Londra: Oxford
130. University Press.
131. Urry, J. (1999). Mekanları Tüketmek. Çev. Rahmi G. Öğdül. İstanbul:
132. Ayrıntı Yayınları.
133. Urry, J. (2009). Turist Bakışı. Çev. Enis Tataroğlu. ve İbrahim Yıldız.
134. Ankara: Bilgesu.
135. Uyanık, N. (2011). Geleneksel Kültürden Popüler-Medyatik
136. Kültüre: İnanç Turizmi ve Midyat, Uluslararası Midyat
137. Sempozyumu Keşf-i Kadim: Matiate’tan Midyat’a 7-9 Ekim 2011.
138. Wang, N. (1999). Rethinking Authenticity in Tourism Experience,
139. Annals of Tourism Research, 26 (2): 349-370.
140. Yazıcıoğlu, Y. ve Erdoğan, S. (2011). SPSS Uygulamalı Bilimsel
141. Araştırma Yöntemleri. Ankara: Detay Yayıncılık.
142. Yıldırım, Ş. ve Şimşek, H. (2006). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma
143. Yöntemleri. Ankara: Seçkin.
144. Yılmaz, Ö. D. (2007). Turizm Sektörünün Tanımı, Yapısı ve Özellikleri.
145. İçinde O. İçöz (Editör) Genel Turizm Turizmde Temel
146. Kavramlar ve İlkeler, (ss. 1- 19). Ankara: Turhan Kitabevi.