The Settlement of Meskhetian Turks in Üzümlü: An Examination of 10-Year Socio-Economic Outcomes

Öz

This study examines the ten-year social cohesion and socio-economic outcomes of Meskhetian Turks who were settled in the Erzincan-Üzümlü district under Türkiye's kinsmen state policy following the security crisis in Ukraine. Employing a mixed-methods design, the research collected data through surveys administered to 150 Meskhetian Turks and 150 local residents, complemented by in-depth interviews with 10 participants from each community. The findings suggest that the Meskhetian Turks participating in this study have largely embraced Erzincan as their permanent homeland, and that a significant level of social integration has been achieved. However, this harmony is contrasted by social distance regarding intermarriage at the adult level and profound differences in economic perception. While the local population views the settlement as an economic revitalization, they perceive state benefits for Meskhetian Turks as "positive discrimination," leading to concerns about social justice. Furthermore, it was determined that employment initiatives like the greenhouse project are insufficient to cover the entire population, and as a result, widespread unemployment persists as the most critical economic issue, especially among the youth. Meskhetian Turks struggle with financial hardship, which compels men to seek work outside the district. In conclusion, the study demonstrates that the settlement project in Üzümlü holds the potential to become a successful integration model, contingent upon supporting Meskhetian Turks with permanent employment and implementing transparent policies that restore the local population's sense of justice. This would serve as proof of how social harmony can be rendered sustainable through economic development.

Anahtar Kelimeler

• The Meskhetian Turks
• Exile
• Settlement
• Erzincan

Ahıska Türklerinin Üzümlü İlçesine İskânı: 10 Yıllık Sosyo Ekonomik Sonuçlarının İncelenmesi

Öz

Bu çalışma, Ukrayna'da yaşanan güvenlik krizi sebebiyle Erzincan-Üzümlü ilçesine soydaş devlet politikasıyla yerleştirilen Ahıskalıların 10 yıllık toplumsal uyumunu ve sosyo-ekonomik sonuçlarını incelemektedir. Karma yöntem deseninin kullanıldığı araştırmada veriler, 150 Ahıskalı ve 150 Üzümlü yerel sakini ile yapılan anketler ve her gruptan 10 katılımcıyla gerçekleştirilen derinlemesine mülakatlarla toplanmıştır. Araştırma bulguları, çalışmaya katılan Ahıskalıların Erzincan’ı büyük ölçüde kalıcı vatan olarak benimsediklerini ve önemli düzeyde sosyal bütünleşme sağlandığını işaret etmektedir. Ancak bu uyum, yetişkinler düzeyinde evliliğe yönelik sosyal mesafe ve ekonomik alanda derin algı farklılıklarıyla birleşmektedir. Yerel halk, iskânı ekonomik canlanma olarak görürken, Ahıska Türklerine yönelik imkânları “pozitif ayrımcılık” olarak algılamakta ve sosyal adalet konusunda rahatsızlık duymaktadır. Ayrıca, seracılık projesi gibi istihdam girişimlerinin tüm nüfusu kapsamakta yetersiz kaldığı ve bu nedenle, özellikle gençler arasında yaygın olan işsizliğin temel bir ekonomik sorun olarak sürdüğü belirlenmiştir. Ahıska Türkleri, erkekleri ilçe dışına çalışmaya iten yaygın işsizlik ve geçim sıkıntısıyla mücadele etmektedir. Sonuç olarak bulgular, Üzümlü ilçesindeki iskân projesinin, Ahıska Türklerinin kalıcı istihdamla desteklenmesi ve yerel halkın adalet algısını onaran şeffaf politikalar izlenmesi halinde başarılı bir entegrasyon modeline dönüşme potansiyeli taşıdığını göstermektedir.Sonuç olarak, Ahıska Türklerinin kalıcı istihdamla desteklenmesi ve yerel halkın adalet algısını onaran şeffaf politikalar izlenmesi halinde, Üzümlü ilçesindeki iskân projesinin başarılı bir entegrasyon modeline dönüşme potansiyeli taşıdığını göstermektedir. Bu, sosyal uyumun ekonomik kalkınma ile nasıl kalıcı hale getirilebileceğinin bir kanıtı olacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Türkleri
• sürgün
• iskân
• Erzincan
• Üzümlü

Kaynakça

1. Ağca, E. (2017). Ahıska Türklerinin yabancılık statüsü ve Türkiye’de sahip oldukları hak ve özgürlükler. In Uluslararası Ahıska Türkleri Sempozyumu bildiri kitabı (pp. 269–298). Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Yayınları.
2. Akkaş, İ., & Sevim, Y. (2017). Toplumsal entegrasyon bağlamında Erzincan’da yaşayan Ahıska Türkleri. In Uluslararası Ahıska Türkleri Sempozyumu bildiri kitabı (pp. 437-447). Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Yayınları.
3. Akpınar, E. (2016). Donetsk’ten Erzincan'a: Ahıska sürgünlerinin son göçü. In E. M. Özgür & U. Sarı (Eds.), TÜCAUM Uluslararası Coğrafya Sempozyumu bildiri kitabı (pp. 327-343). Ankara Üniversitesi Basımevi.
4. Allen, W. E. D. (1966). 1828–1921 Türk-Kafkas sınırındaki harplerin tarihi. Genelkurmay Harp Tarihi Dairesi Yayınları.
5. Allport, G. W. (1954). The nature of prejudice. Addison-Wesley.
6. Arpacı, M., & Eryentü, M. (2017). Göç, toplumsal kabul ve uyum: Erzincan’da yaşayan Ahıska Türkleri örneği. In Uluslararası Ahıska Türkleri Sempozyumu bildiri kitabı (pp. 51-69). Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Yayınları.
7. Avşar, B. Z., & Tunçalp, Z. S. (1994). Sürgünde 50. yıl Ahıska Türkleri. TBMM Kültür, Sanat ve Yayın Kurulu Yayınları.
8. Aydıngün, A., & Aydıngün, İ. (2014). Ahıska Türkleri: Ulusötesi bir topluluk-ulusötesi aileler. Hoca Ahmet Yesevi Uluslararası Türk-Kazak Üniversitesi.

9. Buntürk, S. (2015). Sovyet belgeleriyle 1944 Ahıska sürgünü. In R. Bayraktar (Ed.), Uluslararası Ahıskalı Türklerin Hukuki ve Sosyal Sorunları Sempozyumu: Bildiriler kitabı (pp. 87-101). Astana Yayınları.
10. Faigov, O. (2015). Ahıskalı kimliğinin küreselleşmesi. In R. Bayraktar (Ed.), Uluslararası Ahıskalı Türklerin Hukuki ve Sosyal Sorunları Sempozyumu: Bildiriler kitabı (pp. 491-502). Astana Yayınları.
11. Gurr, T. R. (1970). Why men rebel. Princeton University Press.
12. Harmandaoğlu, N., & Koç, H. (2025). Social acceptance and adaptation Meskhetian Turks: The case of Erzincan-Üzümlü district. Turkish Studies, 20(1), 389–404. https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.78471
13. Hasanoğlu, İ. (2016). Ahıska Türkleri: Bitmeyen bir göç hikâyesi. Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, 16(1), 1-20. https://izlik.org/JA37SM24DM
14. Kırzıoğlu, M. F. (1992). Yukarı-Kür ve Çoruk boylarında Kıpçaklar: İlk-Kıpçaklar (M.Ö. VIII-M.S. VI. yy.) ve son-Kıpçaklar (1118-1195) ile Ortodoks-Kıpçak Atabekler hükûmeti (1267-1578). Türk Tarih Kurumu Yayınları.
15. Kurat, A. N. (1972). IV-XVIII. yüzyıllarda Karadeniz kuzeyindeki Türk kavimleri ve devletleri. Türk Tarih Kurumu Yayınları.
16. Kurt, H., & Açıkgöz, M. A. (2017). ABD’de yaşayan Ahıska Türkleri. Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 4(1), 107-127. https://izlik.org/JA89PM36MW
17. Kurt, S. (2015). Ahıska Türkleri ve Ahıska yurdunun Türkiye için önemi. In R. Bayraktar (Ed.), Uluslararası Ahıskalı Türklerin Hukuki ve Sosyal Sorunları Sempozyumu: Bildiriler kitabı (pp. 193-212). Astana Yayınları.
18. Maliıovskaya, Y. A. (2015). Ukrayna'da Ahıskalı Türkleri: Sosyal-ekonomik durumları ve hukuki statüleri. In R. Bayraktar (Ed.), Uluslararası Ahıskalı Türklerin Hukuki ve Sosyal Sorunları Sempozyumu: Bildiriler kitabı (pp. 255-257). Astana Yayınları.
19. Muhtaroğlu, V. (1993). Bir Türk boyunun yürekler yakan göç destanı. Türk Yurdu, 3(87), 19-23.
20. Orhan, F., & Coşkun, O. (2016). Zorunlu göçlere yeni bir örnek: Ahıska Türkleri’nin Erzincan’a göçleri. Türk Coğrafya Dergisi, 67, 41-50. https://doi.org/10.17211/tcd.281950
21. Pettigrew, T. F., & Tropp, L. R. (2006). A meta-analytic test of intergroup contact theory. Journal of Personality and Social Psychology, 90(5), 751-783. https://doi.org/10.1037/0022-3514.90.5.751
22. Runciman, W. G. (1966). Relative deprivation and social justice: A study of attitudes to social inequality in 20th century England. Routledge.
23. Seferov, R., & Akış, A. (2008). Sovyet döneminden günümüze Ahıska Türklerinin yaşadıkları coğrafyaya göçlerle birlikte genel bir bakış. Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 24, 393-411. https://izlik.org/JA93HY73LF
24. Şahin, M. F. (2014). Türk dış politikasında Ahıska Türkleri (Tez No. 372172). [Yüksek lisans tezi, İstanbul Ticaret Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
25. Tajfel, H. (1981). Human groups and social categories—Studies in social psychology. Cambridge University Press.
26. Tajfel, H., & Turner, J. C. (1979). An integrative theory of intergroup conflict. In W. G. Austin & S. Worchel (Eds.), The social psychology of intergroup relations (pp. 33-37). Brooks/Cole.
27. Taşdemir, T. (2005). Türkiye'nin Kafkasya politikasında Ahıska ve sürgün halk Ahıskalılar. IQ Kültür Sanat Yayıncılık.
28. Zeyrek, Y. (2001). Ahıska bölgesi ve Ahıska Türkleri. Bizim Ahıska Yayınları.