TÜRK SİNEMA TARİHİNE BİR KATKI: TARİHSEL SÜREÇ İÇERİSİNDE MİLLİ MÜCADELE KONULU ÜÇ FİLM

Öz

Sinema ilk olarak 1895’te Paris’te ortaya çıktı. Kısa sürede birçok ülkeye yayıldı.  Bu ülkelerden biri de Osmanlı Devleti idi. Osmanlı Devleti’nde sinema ile ilgili çalışmalar II. Meşrutiyet’in ilanından sonra arttı. Birinci Dünya Savaşı’nda bir propaganda aracı olarak kullanıldı. Mütareke Dönemi’nde işgalci devletlerin baskılarına rağmen sinema ile ilgili çalışmalar devam etti. Cumhuriyet’in ilanından sonra iyice yaygınlaştı. Atatürk’ün ölümüne kadarki süreçte Milli Mücadele’yi anlatan üç film çekildi. Bu çalışmada Türkiye’de sinemanın başlangıç süreci ve Atatürk Dönemi’nde çekilen Milli Mücadele konulu üç film hakkında bilgi verilecektir.

Anahtar Kelimeler

• Sinema,Osmanlı Devleti,Milli Mücadele

A CONTRIBUTION TO THE HISTORY OF TURKISH CINEMA: THE THREE FILMS RELATED TO NATIONAL STRUGGLE IN HISTORICAL PERİOD

Abstract

The Cinema first appeared in Paris in 1895. It was seen in many countries in a short time. One of these countries was the Ottoman State. It was used as a propaganda tool in the First World War. Despite the pressures of the occupying states during the Armistice Period, studies on cinema continued. It became widespread after the proclamation of the Republic. Three films about the National Struggle were filmed in the process from the death of Atatürk. In this study, the National Struggle taken on at the beginning of the process and the Ataturk era of cinema in Turkey will be given about three films.

Keywords

• Cinema,Ottoman Empire,National Struggle

Kaynakça

1. Cumhuriyet
2. Hürriyet
3. Cumhuriyet Ansiklopedisi 1923-2000, I, İstanbul, 2005
4. Britannica Concise Encyclopedia, Britania, 2006
5. AKŞİN, Sina, Ana Çizgileriyle Türkiye’nin Yakın Tarihi I, İstanbul, 1997.
6. ALPMAN, Hafi Kadri, Ahmet Fehim Bey’in Hatıraları, İstanbul, 1977.
7. AND, Metin, Başlangıcından 1983’e Türk Tiyatro Tarihi, İstanbul, 2014.
8. Atatürk’ün Söylev ve Demeçleri, II, Ankara, 2006.

9. BAYUR, Yusuf Hikmet, Türk İnkılâbı Tarihi: 1914-1918 Genel Savaşı, III/3, Ankara, 1991.
10. BETTON, Gerard, Sinema Tarihi: Başlangıcından 1986’ya kadar, İstanbul, 1986.
11. DERİNSU DAYI, S. Esin, Elviye-i Selâse’de (Kars, Ardahan, Batum) Milli Teşkilatlanma, Erzurum, 1997.
12. DURSUN K, Tarık, Bağışla Onları, Ankara, 1989.
13. ERİM, Nihat, Devletlerarası Hukuk ve Siyasi Tarih Metinleri, I, Ankara, 1953.
14. FİLMER, Cemil, Hatıralar: Türk Sinemasında 65 Yıl, İstanbul, 1984.
15. GÖKMEN, Mustafa, Başlangıçtan 1950’ye Türk Sinema Tarihi ve Eski İstanbul Sinemaları, İstanbul, 1989.
16. GÜVEMLİ, Zahir, Sinema Tarihi: Başlangıcından Bugüne Türk ve Dünya Sineması, İstanbul, 1960.
17. KOÇAK, Doğan, İktidar ve Muhalefet İlişkileri Kapsamında ''Partizan Radyo'' Tartışmaları (1927-1980), Atatürk Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Enstitüsü (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi), Erzurum, 2016.
18. ÖZGÜÇ, Âgah, Başlangıcından Bugüne Türk Sinemasında İlkler, İstanbul, 1990.
19. ÖZÖN, Nijat, 100 Soruda Sinema Sanatı, İstanbul, 1984.
20. ÖZÖN, Nijat, İlk Türk Sinemacısı Fuat Uzkınay, İstanbul, 1970.
21. ÖZÖN, Nijat, Sinema ve Televizyon Terimleri Sözlüğü, Ankara, 1981.
22. ÖZÖN, Nijat, Türk Sineması Kronolojisi 1896-1966, Ankara, 1968.
23. ÖZUYAR, Ali, Sinemanın Osmanlıca Serüveni, Ankara, 2008.
24. SANDER, Oral, Siyasi Tarih: İlk Çağlardan 1918’e, I, Ankara, 2003.
25. SEGUİN, Jean-Claude, Alexandre Promio: ou Nes Enigmas De Le Lumière, Paris, 1999.
26. AYDIN, Hakan, “Sinemanın Taşrada Gelişim Süreci: Konya’da İlk Sinemalar ve Gösterilen Filmler (1910-1950)”, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, S.9, (Konya-2008), s.61-74.
27. AYDOĞAN, Erdal, “Paramiliter Bir Kuruluş Olan Müdafaa-i Milliye Cemiyeti’nin Kuruluşu ve I. Dünya Savaşı’nda Bazı Çalışmaları”, Atatürk Dergisi, III, S.3, (Ocak-2003), s. 67-75.
28. SCOGNAMİLLO, Giovanni, “Türk Sinemasına Genel Bir Bakış”, Başlangıcından Bugüne Fotoğraflarla Türk Sineması Dergisi, İstanbul, 1979, s.1-42.
29. http://www.toplumsol.org/yeni-hayat-dergileri-ve-turkiye-halk-istirakiyun-firkasi-hamit-erdem/ Erişim Tarihi: 11.11.2018
30. http://www.tsa.org.tr/tr/film/filmgoster/5318/pence Erişim Tarihi: 11.11.2018
31. https://tr.wikipedia.org/wiki/Louis_Franchet_d%27Espèrey Erişim Tarihi: 11.11.2018
32. https://tr.wikipedia.org/wiki/Sigmund_Weinberg Erişim Tarihi: 23.11.2018