SPORCULARDA FARKLI DOZLARDA KAFEİN KULLANIMININ METABOLİZMA ÜZERİNE ETKİLERİ / THE EFFECT OF DIFFERENT USAGE OF CAFFEINE ON THE METABOLISM OF SPORTSMEN

Öz

Bu çalışmada amacı farklı dozlarda kafein kullanımının sporcuların metabolizması üzerine
etkileri araştırılmıştır. Bu amaçla çalışma kapsamına 32 farklı branştan sporcu alınmıştır. Sporculara
vermiş olduğumuz kafein miktarları iki şekilde olmuştur; 16 sporcuya düşük doz (4 mg/kg) ve diğer
16 sporcuya ise orta doz (6 mg/kg) kafein verilmiştir. Ayrıca bu sporcuların günlük beslenme
alışkanlıkları vücutlarındaki kafein oranını arttıracağı ve farklılıklar oluşacağı gerçeğine karşın son üç
günlük beslenme diyetleri tarafımızdan açıklanmış ve oluşabilecek bu tip farklılıklar asgari seviyeye
indirgenmeye çalışılmıştır. İlk testten önce sporcuların kan O2 saturasyonları ve nabızları ölçülmüş ve
kan alınarak laktat, glukoz ve hemoglobin değerlerine bakılmıştır. Son egzersizden 1 saat önce kafein
verilmiş ve yapılan tüm testler tekrarlanarak bulgular birbirleri ile karşılaştırılmıştır. Elde edilen
sonuçlar, ortalama ve standart sapma olarak ifade edilmiştir. Farklı oranlarda kafeinin etkilerini
saptamak için düşük ve orta doz kafein verilen sporcuların değerleri, nonparametrik bir test olan
"Mann-Whitney U Testi" kullanılarak istatistiksel karşılaştırılmaları yapılmıştır. Sonuçta 6 mg/kg
kafeinin nabzı, hemoglobin ve laktat değerlerini 4 mg/kg kafeine göre daha fazla artırdığı fakat
oksijen saturasyonu ve glukoz değerini düşürdüğü görülmüş fakat tüm parametrelerde bulunan farklar
istatistiksel bakımdan anlamsız bulunmuştur.

Anahtar kelimeler: Kafein, laktat, glukoz, sporcular

ABSTRACT
The aim of this study was to examine the effects of sportsmen's consumption of different
doses of caffeine on the metabolism. Sportsmen of 32 different branches were included in the study
scope to this end. Two different concentration of caffeine were given to the sportsmen: sixteen
sportsmen were given caffeine of low concentration (4 mg/kg) and another sixteen sportsmen were
given caffeine of middle dose (6 mg/kg). In addition, because the sportsmen's daily eating habits
could increase the caffeine amount in their bodies and lead to differences, diets for the last three days
were determined by the researchers and, in this way, differences to appear were reduced to minimum.
Before the first test, sportsmen's blood saturation, pulses were taken and their lactate, glucose and
haemoglobin levels in their blood were examined. They were given caffeine one hour before the last
exercise and findings were compared to another repeating all the tests done before. The results were
given as average and standard deviation. The sportsmen's values, received low and middle doses of
caffeine, were statistically compared using Mann-Whitney U Test, a nonparametric test. It was
concluded that the pulse produced by caffeine of 6 mg/kg increased the haemoglobin and lactate
values more than did the caffeine of 4 mg/kg but decreased oxygen saturation and glucose value.

Key Words: Caffeine, lactate, glucose, sportsmen.