ELİT GÜREŞÇİLERDE AKUT EGZERSİZİN PLAZMA LİPİT DÜZEYLERİNE ETKİSİ

Ömer Kaynar; Fatih Kıyıcı; Nurinnisa Öztürk; Ebubekir Bakan

ELİT GÜREŞÇİLERDE AKUT EGZERSİZİN PLAZMA LİPİT DÜZEYLERİNE ETKİSİ

Öz

Bu çalışmanın amacı, elit güreşçilerde kısa süreli egzersizin serum lipit düzeyleri üzerine etkisini incelemektir. Çalışmamıza yaşları 25.60±6.8, kiloları 72.77±11.79 kg ve boyları 172.00± 6.38 cm arasında olan 20 gönüllü erkek güreşçi katıldı. Egzersizin(antrenman+maç) serum lipit düzeylerine etkisini belirlemek için özel bir egzersiz programı sporculara uygulandı.

Egzersiz programı, 30 dk. ısınma antrenmanı, 30 sn. aralıklarla ve her biri 3 dakika süreyle 2 devreden oluşan güreş müsabakasından oluşmaktadır. Kan örnekleri antrenman öncesi ve hemen sonrasında alındı. Alınan serum örnekleri -80˚ derecede dondurularak analiz edilinceye kadar saklandı. Serum total kollestrol, HDLve LDL kolestrol ve trigliserit (TG) düzeyleri belirlendi.

Egzersiz sonrası HDL, LDL ve total kolesterol düzeyleri,egzersiz öncesi düzeylerden daha yüksek bulundu (p<0,05). TG düzeylerinde ise anlamlı bir değişme olmadığı tespit edildi (p>0,05). Uygulanan egzersiz aynı zamanda, güreşçilerin vücut ağırlıklarında anlamlı bir şekilde azalma ve hematokrit değerlerinde anlamlı bir artışa neden oldu (p<0,05).

Egzersiz sonrası güreşçilerin sıvı kaybetmeleri sonucu meydana gelen hemokonsantrasyona bağlı olarak, total kolesterol, HDL ve LDL-kolesterol düzeylerinde herhangi bir değişim olmadığını ve TG düzeylerinin ise hemokonsantrasyona rağmen enerji kaynağı olarak kullanılmasının sonucu olarak değişmediğini söyleyebiliriz.

Anahtar Kelimeler

Güreş,HDL- Kolesterol,LDL- Kolesterol,Kolesterol,Trigliserid

Kaynakça

Akgün, N (1994). Lipid ve Kolesterol, Egzersiz Fizyolojisi: Gökçe Ofset Matbaacılık,92.
Berg,A., John, J., Baumstalk, M (1983 ). Change on HDL-C subfractions after a single extended episode of physical exercise. Atherosclerosis. 47:231-40.
Bonetti, A., Tirelli, F., Arsenio, L., Cioni, F., Strata,« Zuliana, U (1995). Lipoprotein (a) andexerdse. J, Sports M Phys. Fitness,; 35(2): 31-35.
Cardoso S, Hernandez L S, Zamora G J, Posadas R C. (1995). Lipid and lipoprotein levels in athletes in different sports disciplines. Arch. Inst. Cardiol. Mex. 65: (3) 229.
Champe, Pc., Harvey, (1997). Ar ; Çev. :Tokullugil, A., Dirican, M., Ulukaya ,E.; Biyokimya Lipid Metabolizması. Nobel Tıp Kitabevi. İstanbul. s:213-222.
Criqui, Mh. (1986). Epidemiology of atherosclerosis. Am. J. Cardiol, 57:18-23.
Cullinane, E., Lararus, B., Thompson, Pd (1981). Acute effect of a single exercise session on serum lipids in untrained men. Clin. Chim. Arta. 109:241- 244.
Çolak H, Kale R, Cihan H. (2003). Yoğunlaştırılmış yürüyüş ve jogging programının yüksek dansiteli lipoprotein (HDL) ve düşük dansiteli lipoproteinler (LDL) üzerine olan etkisi. Ankara Üniversitesi. Spor metre / Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 2003,1(1):69-76.

Elliott KJ, Sale C, Cable NT. (2002). Effects of resistance training and detraining on muscle strength and blood lipid profiles in postmen opausal women. Br J Sports Med. 236:340 –344.
Emerk K., Onat, T.(1997). Lipidler. Temel biyokimya. Saray Medikal Yayıncılık, İzmir, 409-489.
Enger, Cs., Herbjrnsen, J., Fretland, A. (1997). HDL-C and physical activity: The influence of physical exercise age and smoking on HDL-C and HDL-C/ total kolestrol ratio. Scand J. Clin. Lab. Invest. 37:251-255.
Fox El et al. (1988). The Physiological Basis of Physical Education and Atletic edition, Saunders College Publishing, Philadelphia.
Fox, B, Foss.(1999).“Beden Eğitimi ve Sporun Fizyolojik Temelleri”, Çeviri: Cerit, M., Bağırgan Yayımevi, Ankara.
Guyton AC, Hall JE. (2006). Text book of medical physiology. Philadelphia, Elsevier, Halle M., Berg, A, Von Stein, T., Baumstark, H»
Konlg, D., Kevl, J ( 1996). Lipoprotein (a) in endurance athlete power athletes, sedantery control, Med. Sri Spfl Exercise, 28 (2): 962-6.
King J. (2004). Thermoregulation: Physiological Responses and Adaptations to Exercise in Hot and Cold Environments. J. HyperplasiaResearch, 4: 3.
Koç H., Tamer K. (2008). Aerobik ve Anaerobik Antrenman Programlarının Lipoprotein Düzeyleri Üzerine Etkisi. Sağlık Bilimleri Dergisi,;17: 137- 143.
Kokkinos PF, Hurley BF, Smutok MA, et al. (1991). Strength training does not improve lipoprotein- lipid profiles in men at risk forCHD. Med Sci Sports Exerc. 23:1134 –1139.
La Monte, MJ., Durstine, JL., Addy, C.L., Irwin, M.L., Ainsworth, BE. (2001). Physical activity, physical fitness, and Framingham 10-year risk score: cross-cultural activity participation study. J Cardiopulm Rehabil; 21: 63.
Lemura, L.M., Amdreacci, J. (2000).“Lipidand Lipoprotein Profiles, Cardiovascular Fitness, Body Composition and Diet During and After Resistance, Aerobic and Combination Training in YoungWoman”, Eur. JournalAppl. Physiology, 82:5–6.
Martı, B (1991). Health effects of recrational running in women. J. Sports Med. 11 (1): 20-51.
Özhan E., Hizmetli S., Özhan F., Bakır S. (2000). Erkek Sporcularda Egzersizin Kan Lipoproteinlerine Etkisi Tıp Fakültesi, Cumhuriyet Üniversitesi C. Ü. Tıp Fakültesi Dergisi 22 (2): 88 - 92.
Pronk, NP. (1993). Short termeffects of exercise on plasma lipids and lipoproteins in humans. SportsMed. 16 (6); 43.
Suter, E., Marti, B., Gutzwiller, F (1994). Jogging or walking comparison of health effects. Ann. Epidemiol, 4 (5) : 375- 81.
Tamer, K (1996). Farklı aerobik antrenman programlarının sen hormonları, kan lipidleri ve vücut yağ yüzdesi üzerine etkisi. Bed. Eğt. Spor Bil. Der,1(1) :1-11. Tanrıverdi F., Ünlühızarcı K., Selçuklu A., Keleştimur F. (2006). Boksörlerde Hipofiz Bezi Fonksiyonlarının İncelenmesi. Sağlık Bilimleri Araştırma Grubu, Kayseri: TUBİTAK (PROJE NO: SBAG-3017).
Thompson P D, T songalis G J , S eip R L , B ilbie C, Miles M, Zoeller R, Visich P, ve ark. (2004). Apolipoprotein E Genotyype and changes in serum lipids and maximal oxygen uptake with exercise training. Metabolism, 53(2) :193-202.
Tikkanen HO., Hamalainen E., Harkonen M. (1999). Significance of skeletal muscle properties onfitness, longterm physical training serum lipids. Atherosclerosis 142(2): 367-378.
Tran, Z.V., Weltman, A. (1985). Differential effects of exercise on serum lipid and lipoprotein levels seen with changes in body weight: a metaanalysis. JAMA,; 254: 919-24. Turgay F, Karamızrak S O, İşleğen Ç, Sessiz H, Acarbay Ş. (2002). Aerobik ve anaerobik eşik hızlarında yapılan iki değişik egzersizin kan lipid ve lipoproteinleri üzerine etkisi. Ege Üniversitesi Spor Hekimliği Dergisi, 37 (1): 4.
William E. Kraus, M.D., Joseph A. Houmard, Ph.D., AndFriends. (2002). Effects Of The Amount And Intensıty Of Exercıse On Plasma Lıpoproteıns. The New England Journal of Medicine, Vol. 347, No.19.
Y Faruk, B Taner, A H ulusi, Z Mehmet, T Kemal. (2010). Serum leptin, lipoproteinlevels, and glucose homeostasis between national wrestlers and sedentary males. Turk J MedSci, 40 (3): 471-477.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ömer Kaynar

Fatih Kıyıcı Bu kişi benim

Nurinnisa Öztürk Bu kişi benim

Ebubekir Bakan Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

31 Mart 2019

Gönderilme Tarihi

8 Mart 2019

Kabul Tarihi

8 Mart 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2015 Cilt: 17 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA69GR29XS

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Kaynar, Ö., Kıyıcı, F., Öztürk, N., & Bakan, E. (2019). ELİT GÜREŞÇİLERDE AKUT EGZERSİZİN PLAZMA LİPİT DÜZEYLERİNE ETKİSİ. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 17(1), 33-41. https://izlik.org/JA69GR29XS

AMA

1.Kaynar Ö, Kıyıcı F, Öztürk N, Bakan E. ELİT GÜREŞÇİLERDE AKUT EGZERSİZİN PLAZMA LİPİT DÜZEYLERİNE ETKİSİ. atabesbd. 2019;17(1):33-41. https://izlik.org/JA69GR29XS

Chicago

Kaynar, Ömer, Fatih Kıyıcı, Nurinnisa Öztürk, ve Ebubekir Bakan. 2019. “ELİT GÜREŞÇİLERDE AKUT EGZERSİZİN PLAZMA LİPİT DÜZEYLERİNE ETKİSİ”. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi 17 (1): 33-41. https://izlik.org/JA69GR29XS.

EndNote

Kaynar Ö, Kıyıcı F, Öztürk N, Bakan E (01 Mart 2019) ELİT GÜREŞÇİLERDE AKUT EGZERSİZİN PLAZMA LİPİT DÜZEYLERİNE ETKİSİ. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi 17 1 33–41.

IEEE

[1]Ö. Kaynar, F. Kıyıcı, N. Öztürk, ve E. Bakan, “ELİT GÜREŞÇİLERDE AKUT EGZERSİZİN PLAZMA LİPİT DÜZEYLERİNE ETKİSİ”, atabesbd, c. 17, sy 1, ss. 33–41, Mar. 2019, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA69GR29XS

ISNAD

Kaynar, Ömer - Kıyıcı, Fatih - Öztürk, Nurinnisa - Bakan, Ebubekir. “ELİT GÜREŞÇİLERDE AKUT EGZERSİZİN PLAZMA LİPİT DÜZEYLERİNE ETKİSİ”. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi 17/1 (01 Mart 2019): 33-41. https://izlik.org/JA69GR29XS.

JAMA

1.Kaynar Ö, Kıyıcı F, Öztürk N, Bakan E. ELİT GÜREŞÇİLERDE AKUT EGZERSİZİN PLAZMA LİPİT DÜZEYLERİNE ETKİSİ. atabesbd. 2019;17:33–41.

MLA

Kaynar, Ömer, vd. “ELİT GÜREŞÇİLERDE AKUT EGZERSİZİN PLAZMA LİPİT DÜZEYLERİNE ETKİSİ”. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, c. 17, sy 1, Mart 2019, ss. 33-41, https://izlik.org/JA69GR29XS.

Vancouver

1.Ömer Kaynar, Fatih Kıyıcı, Nurinnisa Öztürk, Ebubekir Bakan. ELİT GÜREŞÇİLERDE AKUT EGZERSİZİN PLAZMA LİPİT DÜZEYLERİNE ETKİSİ. atabesbd [Internet]. 01 Mart 2019;17(1):33-41. Erişim adresi: https://izlik.org/JA69GR29XS