SALDIRGANLIKTA PROSOSYAL VE ANTİSOSYAL DAVRANIŞLARIN ROLÜ

Ceyhun Alemdağ

SALDIRGANLIKTA PROSOSYAL VE ANTİSOSYAL DAVRANIŞLARIN ROLÜ

Öz

Araştırmanın amacı sözel ve fiziksel saldırganlıkta prososyal ve antisosyal davranışların rolünü belirlemektir. Araştırmanın çalışma grubunu takım/fiziksel-temas sporlarından, 223 (%52.5)’ü futbol, 202 (%47.5)’si basketbol olmak üzere toplam 425 erkek sporcu oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Sporda Prososyal ve Antisosyal Davranış Ölçeği ve Buss-Perry Saldırganlık Ölçeği kullanılmıştır. Veriler, çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılarak analiz edilmişir. Araştırma kapsamında prososyal ve antisosyal davranışın boyutları hem sözel saldırganlık hem de fiziksel saldırganlık ile orta düzeyde pozitif yönde anlamlı bir ilişki vermektedir. Prososyal ve antisosyal davranışlar, sözel saldırganlıkta toplam varyansın %11’ini açıklarken fiziksel saldırganlıkta toplam varyansın %17’sini açıklamaktadırlar. Özellikle antisosyal davranışların etkisi sözel ve fiziksel saldırganlığı belirlemede yüksektir denilebilir.

Anahtar Kelimeler

sözel saldırganlık,fiziksel saldırganlık,öfke,düşmanlık

Kaynakça

Abbasi Bakhtiari, R. (2012). Comparing the incidence of aggression among student athletes in various sports disciplines at the University of Tiran. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 47, 1869–1873. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2012.06.915
Acet, M. (2006). Sporda saldırganlık ve şiddet. Morpa Yayınları.
Alemdag, S. (2019). Investigation of prosocial and antisocial behaviors of young athletes in terms of moral decision making attitudes. Pedagogics, Psychology, Medical-Biological Problems of Physical Training and Sports, 3, 112–117. https://doi.org/10.15561/18189172.2019.0301
Alemdağ, S. (2018). Genç futbolcuların prososyal ve anti̇sosyal davranışlarının incelenmesi̇. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, 9(2), 102–109. https://doi.org/10.17155/omuspd.394766
Aslan, Ş., & Geyik, B. (2018). Investigations of football and basketball fans ’ view about sports violence and unwanted behaviors. Eurasian Research in Sport Science, 3(1), 1–14. https://doi.org/10.22396/ERISS.2018.31
Balcikanli, G. S. (2013). The Turkish adaptation of the prosocial and antisocial behavior in sport scale (PABSS). International Journal of Humanities and Social Science, 3(18), 271–276.
Bandura, A. (1989). Social cognitive theory. In R. Vasta (Ed.), Annals of child development.Vol. 6. Six theories of child development (Vol. 6, pp. 1–60). Greenwich: CT: JAI Press. https://doi.org/10.1037/0003-066x.44.9.1175
Bandura, A. (1991). Social cognitive theory of moral thought and action. In W. M. Kurtines & J. L. Gewirtz (Eds.), Handbook of moral behavior and development (Vol. 1, pp. 45–103). Hillsdale, NJ: Erlbaum. https://doi.org/10.1080/0034408630580208

Boardley, I. D., & Kavussanu, M. (2007). Development and validation of the moral disengagement in sport scale. Journal of Sport and Exercise Psychology, 29, 608–628. https://doi.org/10.1123/jsep.29.5.608
Bulgu, N. (2006). Sporda şi̇ddet ve alt-kültür. Spor Bilimleri Dergisi, 16(4), 229–250.
Buss, A. H., & Perry, M. (1992). The Aggression Questionnaire. Journal of Personality and Social Psychology, 63(3), 452–459. https://doi.org/10.1037/0022-3514.63.3.452
Dal, S., Odabaş, İ., Suna, N., Bulgan, Ç., & Akkaya, S. (2014). Türkiye futbol süper ligi derbi maçı izleyicilerinin öfke ve saldırganlık davranışlarının incelenmesi. İstanbul Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 4, 45–48.
Demirtaş Mardan, H. A. (2013). Buss-Perry Saldırganlık Ölçeği’nin Türkçe Formunun Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Türk Psikiyatri Dergisi, 24(2), 124–129. Retrieved from http://www.turkpsikiyatri.com/default.aspx?modul=ingilizceOzet&gFPrkMakale=640
Donahue, E. G., Rip, B., & Vallerand, R. J. (2009). When winning is everything: On passion, identity, and aggression in sport. Psychology of Sport and Exercise, 10(5), 526–534. https://doi.org/10.1016/j.psychsport.2009.02.002
Donahue, T., & Wann, D. L. (2009). Perceptions of the appropriateness of sport fan physical and verbal aggression: Potential influences of team identification and fan dysfunction. North American Journal of Psychology, 11(3), 419–428.
Ekiz, D. (2009). Bilimsel araştırma yöntemleri (2nd ed.). Ankara: Anı Yayıncılık.
Fields, S. K., Collins, C. L., & Comstock, R. D. (2007). Conflict on the courts: A review of sports-related violence literature. Trauma, Violence, and Abuse, 8(4), 359–369. https://doi.org/10.1177/1524838007307293
Fraenkel, J. R., & Wallen, N. E. (2008). How to design and evaluate research in education (7th ed.). New York: McGraw-Hill Higher Education.
Kavussanu, M. (2008). Moral behaviour in sport: a critical review of the literature. International Review of Sport and Exercise Psychology, 1(2), 124–138. https://doi.org/10.1080/17509840802277417
Kavussanu, M., & Boardley, I. D. (2009). The prosocial and antisocial behavior in sport scale. Journal of Sport and Exercise Psychology, 31(1), 97–117. https://doi.org/10.1123/jsep.31.1.97
Kavussanu, M., Seal, A. R., & Phillips, D. R. (2006). Observed Prosocial and Antisocial Behaviors in Male Soccer Teams: Age Differences across Adolescence and the Role of Motivational Variables. Journal of Applied Sport Psychology, 18(4), 326–344.
Kavussanu, M., & Stanger, N. (2017). Moral behavior in sport. Current Opinion in Psychology, 16, 185–192. https://doi.org/10.1016/j.copsyc.2017.05.010
Kleiber, D. A., & Roberts, G. G. (1981). The Effects of Sport Experience in the Development of Social Character: An Exploratory Investigation. Journal of Sport Psychology, 3, 114–122. https://doi.org/10.1123/jsp.3.2.114
Mil, H. İ., & Şanlı, S. (2015). Sporda şi̇ddet ve medya etki̇si̇: Bi̇r maçın anali̇zi̇. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 14(55), 231–247. https://doi.org/10.17755/esosder.54183
Mutz, M., & Baur, J. (2009). The role of sports for violence prevention: sport club participation and violent behaviour among adolescents. International Journal of Sport Policy and Politics, 1(3), 305–321. https://doi.org/10.1080/19406940903265582
Özsoy, S. (2011). Spor gazetelerinin başlıklarında militarist ve şiddet içerikli metaforlar. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 1, 88–114.Resmi Gazete. Sporda şiddet ve düzensizliğin önlenmesine dair kanun, TBMM § (2011).
Russel, G. W. (1993). The social psychology of sport. New York: Springer-Verlag.
Sagar, S. S., Boardley, I. D., & Kavussanu, M. (2011). Fear of failure and student athletes’ interpersonal antisocial behaviour in education and sport. British Journal of Educational Psychology, 81(3), 391–408. https://doi.org/10.1348/2044-8279.002001
Sage, L., Kavussanu, M., & Duda, J. (2006). Goal orientations and moral identity as predictors of prosocial and antisocial functioning in male association football players. Journal of Sports Sciences, 24(5), 455–466. https://doi.org/10.1080/02640410500244531
Salant, P., & Dillman, D. A. (1994). How to conduct your own survey. New York: Wiley.
Sebanc, A. M. (2003). The friendship features of preschool children: Links with prosocial behavior and aggression. Social Development, 12(2), 249–268. https://doi.org/10.1111/1467-9507.00232
Seefeldt, V. D., & Ewing, M. E. (1997). Youth sports in America: An overview. President’s Council on Physical Fitness and Sports Research Digest, 2(11).
Shields, D. L., LaVoi, N. M., Bredemeier, B. L., & Power, F. C. (2007). Predictors of poor sportspersonship in youth sports: Personal attitudes and social influences. Journal of Sport and Exercise Psychology, 29(6), 747–762. https://doi.org/10.1123/jsep.29.6.747
Spaaij, R., & Schaillée, H. (2019). Unsanctioned aggression and violence in amateur sport: A multidisciplinary synthesis. Aggression and Violent Behavior, 44, 36–46. https://doi.org/10.1016/j.avb.2018.11.007
Talimciler, A. (2003). Türkiye’de futbol fanatizmi ve medya ilişkisi. İstanbul: Bağlam Yayınları.
Tenenbaum, G., Stewart, E., Singer, R. N., & Duda, J. (1997). Aggression and violence in sport: An ISSP position stand. The Sport Psychologist, 11, 1–7.
Yücel, A. S., Atalay, A., & Gürkan, A. (2015). Factors affecting violence and aggression in sports. International Journal of Psychiatry and Psychological Researches, 2(2), 68–68. https://doi.org/10.17360/uhppd.201529603
Ziyagil, M. A., Bilir, P., Çekin, R., & Temur, C. S. (2014). Türkiye’de sporda saldırganlık, şiddet ve çözüm önerileri. CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 7(1), 1–14. Retrieved from http://edergi.cbu.edu.tr/ojs/index.php/besyo/article/view/132

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ceyhun Alemdağ ^*
0000-0001-9892-820X
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

24 Eylül 2019

Gönderilme Tarihi

28 Ağustos 2019

Kabul Tarihi

6 Eylül 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 21 Sayı: 3

IZ

https://izlik.org/JA54BM99XX

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Alemdağ, C. (2019). SALDIRGANLIKTA PROSOSYAL VE ANTİSOSYAL DAVRANIŞLARIN ROLÜ. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 21(3), 107-116. https://izlik.org/JA54BM99XX

AMA

1.Alemdağ C. SALDIRGANLIKTA PROSOSYAL VE ANTİSOSYAL DAVRANIŞLARIN ROLÜ. atabesbd. 2019;21(3):107-116. https://izlik.org/JA54BM99XX

Chicago

Alemdağ, Ceyhun. 2019. “SALDIRGANLIKTA PROSOSYAL VE ANTİSOSYAL DAVRANIŞLARIN ROLÜ”. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi 21 (3): 107-16. https://izlik.org/JA54BM99XX.

EndNote

Alemdağ C (01 Eylül 2019) SALDIRGANLIKTA PROSOSYAL VE ANTİSOSYAL DAVRANIŞLARIN ROLÜ. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi 21 3 107–116.

IEEE

[1]C. Alemdağ, “SALDIRGANLIKTA PROSOSYAL VE ANTİSOSYAL DAVRANIŞLARIN ROLÜ”, atabesbd, c. 21, sy 3, ss. 107–116, Eyl. 2019, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA54BM99XX

ISNAD

Alemdağ, Ceyhun. “SALDIRGANLIKTA PROSOSYAL VE ANTİSOSYAL DAVRANIŞLARIN ROLÜ”. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi 21/3 (01 Eylül 2019): 107-116. https://izlik.org/JA54BM99XX.

JAMA

1.Alemdağ C. SALDIRGANLIKTA PROSOSYAL VE ANTİSOSYAL DAVRANIŞLARIN ROLÜ. atabesbd. 2019;21:107–116.

MLA

Alemdağ, Ceyhun. “SALDIRGANLIKTA PROSOSYAL VE ANTİSOSYAL DAVRANIŞLARIN ROLÜ”. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, c. 21, sy 3, Eylül 2019, ss. 107-16, https://izlik.org/JA54BM99XX.

Vancouver

1.Ceyhun Alemdağ. SALDIRGANLIKTA PROSOSYAL VE ANTİSOSYAL DAVRANIŞLARIN ROLÜ. atabesbd [Internet]. 01 Eylül 2019;21(3):107-16. Erişim adresi: https://izlik.org/JA54BM99XX