DEEP TRACES OF FAIR PLAY LIVING IN RHODOPES

Öz

Nowadays, Oil Wrestling, a cultural heritage still continues to be sustained every year by Orhan Ghazi’s and Sarı Saltuk’s Akıncı/Alperens’(combatants) descendants/ Fatihans (those coming from the conquerors’ descendant) in many areas of the Balkan geography extending from Hungary to Macedonia and Kosovo, Bulgaria and Greece, Gagauzia, Montenegro and Serbia, and Bosnia and Herzegovina. It is indicated by various resources that ‘Historical Secek Plateu and Alantepe Plateu Oil Wrestling Events and Cultural Activities’ (*) have been organised every year for about seven centuries at Alantepe Plateu and Secek (Hloi) Plateu, one of the peak points of Rhodop mountains, away from today’s Turkish Republic borders and the researcher has participated in these events 13 times in total from 2004 until now. This research is composed of the comparison of his determinations regarding his observations and existence in the activities belonging to the year 2018 that he determined as the sample and an investigation on whether or not these events are based upon ‘honest and fair competition’.
Conclusion: These events are based upon honesty and fair play.

Anahtar Kelimeler

• Unesco
• Fair Play
• West Trakia
• Alantepe
• Secek

DÜRÜST VE ADİL YARIŞMANIN RODOPLARDA DA YAŞATILAN DERİN İZLERİ

Öz

Günümüzde kültürel miras Yağlı Güreş, Balkan Coğrafyasının birçok bölgesinde, her yıl Macaristan’dan, Makedonya ve Kosova’ya Bulgaristan ve Yunanistan’dan, Gagauzya’ya , Karadağ ve Sırbistan ve Bosna Hersek’e kadar uzanan coğrafyada Sarı Saltuk ve Orhan Gazi ‘nin Akıncı / Alperenlerinin torunları olan evladı Fatihanlar tarafından yaşatılmaya devam etmektedir. Bu araştırma bugün Türkiye Cumhuriyeti sınırlarının ötesinde yer alan Rodop dağlarının zirve noktalarından Alantepe Yaylasında ve Seçek (Hloi) yaylasında yaklaşık yedi asırdır her yıl yapıldığı çeşitli kaynaklarca belirtilen Tarihi Seçek Yaylası ve Alantepe Yaylası Yağlı Güreş ve Kültür Etkinliklerine (*) 2004 yılından günümüze kadar toplamda 13 kez katılımda bulunan araştırmacının örneklem olarak belirlediği ‘2018 yılına ait etkinliklerinde ki ‘gözlem ve yaşayışlarına dair tespitlerini ve bu etkinliklerin ‘dürüst ve adil yarışmaya’ dayalı etkinlikler olup olmadığının sorgulanmasından ibarettir.
Sonuç: Bu etkinlikler dürüst ve adil yarışmaya dayalı etkinliklerdir.

Anahtar Kelimeler

• Unesco
• Dürüst Oyun
• Batı Trakya
• Alantepe
• Seçek

Kaynakça

1. KAYNAKLAR Akalın Ş.H.,(1990) ’’Anadolu ve Balkanlarda Sarı Saltuk’’, Çukurova Üniv. Türkoloji Merkezi (URL2).
2. Alp, İ. (2008).’’ Pomak Türkleri (Kumanlar-Kıpçaklar)’’ Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınları, ISBN 978 9753740937, Edirne 2.baskı
3. Bayraktar, G., & Tozoğlu, E. (2015). ‘Güreş Sporuna Küreselleşme Sürecinin Etkileri’. Ağrı İbrahim Çeçen Üniv. Sosyal Bil. Enst. Derg. 1(2).
4. Chasan K., (2005) “BatıTrakya’daTarihi Seçek ve Alantepe Yağlı Güreşleri Sporcu Verileri” Uluslararası 6. Türk Kültürü Kongresi’ 21-26 Kasım, Ankara.
5. Chasan K.,(2019) “BatıTrakya Tarihi Seçek ve Alantepe Yağlı Güreşleri’’Trakya Üniversiteler Birliği 3.Uluslararası Sağlık Bilimleri Kongresi (Davetli Konuşma), Çanakkale Onsekizmart Üniv. Çanakkale.
6. Engin R. ; Şen Ü. (2016) ’Refik Engin’in Kızıldeli Gezi Notları’ Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Derg. 533: 367-394. Erişim:27/01/2020
7. Erdem ,N.(2012) "Mehmet Hilmi'nin Yeni Adım Gazetesi'nde Batı Trakya Türklerinin Yeni Türk Alfabesi'ne Geçmesi İçin Verdiği Mücadele", Trakya Üniv. Sosyal Bil. Derg. 14: 157-178. Eren Halit (1997) “Batı Trakya Türkleri” Gümülcine.
8. Gryaznov,M.P. (1961 )"Drevnescie pamyatniki geroiceskogo eposa narodov Yuynov Sibiri", Arxeologiceskie Sbornik, 3 'den naklen Jettmar, a.g.e., s. 237 (Bu eserin orijinaline erişilemedi, buradaki bilgiler “Yıldıran, 1996” eserinden alınmıştır).

9. Güven Ö. (1999)’Geleneksel okçuluk ve güreş sporunda ahiliğin etkileri’ II.Uluslararası Ahilik Kültürü Sempozyumu Bildirileri, Kültür Bakanlığı Yayınları: 2350, Hagem Yayınları: 288, Seminer-Kongre Bildirileri: 59, Ankara, s.157-188.
10. Güven Ö.(2003)’ Geleneksel okçuluk ve güreş sporunda ahiliğin etkileri’ Gazi Üniv. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araşt. Derg. Güz, sayı 27: 69-106. http://www.besob.org.tr/sayfa.asp?mdl=sayfalar&id=121&kat=124 Erişim:21/02/2020.
11. İnalcık H., (2019)’Osmanlı İmparatorluğu’ Kronik kitap, 2 cilt, 2. baskı, İstanbul.
12. Jettmar, Karl; (1964) Die Frühen Steppenvölker-Der eurasiatische Tierstil, Entstehung und sozialer Hintergrund ,Baden Baden: Holle Verlag, , s. 237; Ayrıca bk. E. Esin, "Üniversalist Devlet", a.g.m., resim 2 (Bu eserin orijinaline erişilemedi, buradaki bilgiler “Yıldıran, 1996” eserden alınmıştır)
13. Kahraman, A.; (1995). Osmanlı Devleti’nde Spor, Kültür Bakanlığı yayınları, Ankara
14. Korkmaz S.;(2020) ’ Fair Play in Kırkpınar Tradition as an Intangible Cultural Heritage’ Eur. J. Physical Edu. Sport Sci. 6(2), 106-114
15. Oğuz ,Öcal Mehmet; (2009) ‘’Somut Olmayan Kültürel Miras Nedir?’’ Geleneksel Yayınları, Ankara.
16. Petrov, R. ;(1984). Wrestling in Bulgarian, SELA Press, Sofia
17. Soygüden A.,Gül M.( 2018) ’Milli ve Manevi Değerlerin Korunması ve Geliştirilmesinde Ata Sporumuz Güreşin Önemi ‘ Türk İslam Dünyası Sosyal Araşt. Derg. /J. Turk & Islam World Soc. Stud. 5 (19): 68-78
18. Toksöz İ. , Photo :Fırat K.Günalan B.,(2010) A City of Tradition :Köklü Geleneğin Şehri’ Sky Life 6/2010,Pp 88-101 THY/Türkiye https://issuu.com/skylifemagazine/docs/06-2010/14 Erişim:10/08/2018.
19. Toksöz , İ.,(2011). Batı Trakya Türk Topluluğunun Rodoplardaki buluşma noktası: Seçek Yaylası Tarihi seçek yağlı güreşleri ve kültür etkinlikleri. Milli Folklor. 91(91): 164-174.
20. Toksöz,İ.(2017) Unesco Dünya Kültür Mirası Tarihi Kırkpınar Yağlı Güreş ve Kültür Etkinlikleri‘ Uluslararası Türk Halkları Geleneksel Oyunlar- Sporlar Sempozyumu (Davetli Konuşmacı), Bildiri Kitabı sh.40, Kahramanmaraş
21. Toksöz, İ. (2018a) ‘'Üste Çıktım Diye Sevinme ,Alta Düştüm Diye Yerinme''‘Don’t Be Pleased If You Rise Above, Don’t Feel Sad If You Fall Below' UNESCO World Heritage List Traditional Kirkpinar Oil Wrestling and Culture (Davetli Yazar) UNESCO ,ICM NEWS
22. Toksöz,İ.(2018b) ‘Köklü Geleneğin Şehri Edirne ve Balkanlarda ki Yansımalarına Öz Bakış’Uluslararası Edirne Tarihi ve Kültürü Sempozyumu” Bildiri (12-14 Ekim ), Balkan Kongre Merkezi,Edirne
23. Tuncel,S.(2011)’Kırkpınar ve Etik’7.Uluslararası Tarihi Kırkpınar Sempozyumu Bildirileri (Davetli Konuşmacı). Trakya Üniversitesi, Edirne.
24. Türkmen, M. İmamoğlu, O. (2016). İslam’ın Doğuşu ve Asrı-Saadet Döneminde Sporun Önemi M.; Omü YD. Spor Bilimleri Fakültesi, Samsun http://www.gelenekselfed.gov.tr/dosyalar/725a2c632c.pdf Erişim:14/04/2020
25. Türkmen,M.(2016) Osmanlı Güreş Tekkeleri ve Fonksiyonelliği. www.gelenekselfed.gov.tr Erişim:13.04.2020
26. Türktaş, M. (1999). Divani Lügatit-Türk'te Yer Alan ve XI. Yüzyılda Türkler Arasında Oynanan Oyunlar. Pamukkale Üniv. Eğitim Fak. Derg. 5(5), 61-65 . Tüzün A. (2010), “Türk Dünyasında Ortak Sporlar”, Kenar Platform, İstanbul.
27. Uzunçarşılı,İ.H,Karal, E.Z.,(1988), Osmanlı Tarihi (8 Cilt -10 Kitap),Türk Tarih Kurumu,Ankara
28. Yaltırık, H.( 2010 )“Trakya’da ve Batı Trakya’da Seyyid Ali Sultan Bektaşileri ve Müziği. Gazi Üniv. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş-i Veli Derg. 331: 53.
29. Yaltırık H.(2013)’’ Batı Trakya Türklerinde İlahiler ve Nefesler“ Ege Üniv. Devlet Türk Musikisi Konservatuarı Derg. (3): 23-41. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/749980 Erişim: 27/01/2020.
30. Yıldıran,İ.,(1996)’Uygulama nedenleri ve fonksiyonları bakımından Türk kültürünün erken devirlerinde bazı sportif aktivitelerin görünümü’ Gazi Üniversitesi Bed.Egt. Spor Bil.Dergisi (1996), 2: 47-57. (Ordos sanatının Hsiung-nu'lara aidiyeti hakkında bk. Rene Grousset, Bozkır imparatorluğu. Çev.:M. Reşat Üzmen (İstanbul: Ötüken Yayınları, 1980), ss. 38-44; Doğan Kuban, Batıya Göçün Sanatsal Evreleri (İstanbul: Cem Yayınevi, 1993), s. 55. (Bu eserin orijinaline erişilemedi, buradaki bilgiler “Yıldıran, 1996” eserden alınmıştır)
31. Yıldıran,İ.,(2004)’Fair Play:Kapsamı,Türkiyede ki görünümü ve geliştirme perspektifleri’ Gazi Üniv. Beden Eğitimi ve Spor Bil. Derg. IX (4): 16.
32. Kaynaklar (İnternet Siteleri)
33. URL1: http://www.gelisenbeyin.net/farabi.html Erişim Tarihi: 05/10/2018.
34. URL2:http://turkoloji.cu.edu.tr/CAGDAS%20TURK%20LEHCELERI/6.php. Erişim: 05/10/2018
35. URL3: google görseller ’’Batı Trakya neresi? Erişimler: 27/01/2010 ve 05/10/2018
36. URL4: https://inkilaptarihi.gen.tr Erişim: 27/01/2010 ve:05/10/2018
37. URL5: https://www.rodopruzgari.com Erişim : 27/01/2010 https://www.rodopruzgari.com/bati-trakya/22862-trakya%E2%80%99da-ve-bati-trakya%E2%80%99da-seyyid-ali-sultan-bekta%C5%9Fileri-ve-m%C3%BCzi%C4%9Fi.html, Erişimler:27/01/2011 ve :05/10/2018
38. URL6:https//:www.abttf.org https://www.abttf.org/html/index.php?link=detay&id=80&arsiv=1&typ=1, (Coğrafi konum) Erişim:27/01/2010 https://www.abttf.org/html/index.php?link=detay&id=2829&arsiv=1 27/01/2011
39. URL7: www.bttdd.org.tr http://www.bttdd.org.tr/bati-trakya/tarihi.html Erişim:27/01/2020
40. URL8:google haritalar Erişim: 27/01/2010
41. URL9: www.unescoicm.org Erişim: 27/01/2020
42. URL10: https://bttc.tr.gg/BTTC-Nerede-f-.htm (Harita1) Erişim:27/01/2020
43. URL11:http://www.bttdd.org.tr/images/gallery/Bati-Trakya-Harita.jpg(Harita1b) Erişim:27/01/2020
44. URL12:https://www.inkilaptarihi.gen.tr/bati-trakya-turk-azinlik-sorunu/(Harita1) Erişim:27/01/2020
45. URL13:https://www.google.com.tr/search?q=%27%27bat%C4%B1%20trakya%20Se%C3%A7ek%20Yaylas%C4%B1%27%27&tbm=isch&hl=tr&hl=tr&safe=active&safe=active&tbs=rimg%3ACebZ_1271da4iImCCqi6po8Z6PPhKE7sY74fxh4E6tgEmtMO-L0LQkeWgb6NulZIn6qXkDe9auywLQfe7zxg9SgjGSkcphtfgaL0bleY3foR1RcUt3dYpRp498BBx2xye0VMp4NkIw0qlIdsqEgmCqi6po8Z6PBFVZPt6nVgX6CoSCfhKE7sY74fxEX8zIHu5D1RIKhIJh4E6tgEmtMMRQ3L1L4HRy7UqEgm-L0LQkeWgbxHozxtY3BLzFSoSCaNulZIn6qXkEUR0kPGIC6dEKhIJDe9auywLQfcR4NaWZFvF7jMqEgm7zxg9SgjGShE2cS_1uJlsnHSoSCUcphtfgaL0bEZ3QKIffR-shKhIJleY3foR1RcURVQ1BHCZLeXYqEgkt3dYpRp498BFWEl1EUBGhNioSCRBx2xye0VMpEQ-f11iRTefUKhIJ4NkIw0qlIdsR3tAwB-ctbtdhdDxrcO64NvQ&ved=0CBsQuIIBahcKEwiAsLH-16PnAhUAAAAAHQAAAAAQBw&biw=1903&bih=969 (Harita1 ve haritalar) Erişim:27/01/2020
46. URL14: Engin Refik;Şen Ülker (2016)’Refik Enginin Kızıldeli Gezi Notları’sh.367 Erişim:27/01/2020
47. URL15:dex.php?option=com_content&view=article&id=81:batakya-neresi&catid=7:yunanistanbat- rakya&Itemid=44 (Harita1) Erişim: 27/01/2011
48. URL16:http://apps.webofknowledge.com/Search.do?product=WOS&SID=E2sCziem1W98Jym24lB&search_mode=GeneralSearch&prID=8a921f22-1114-4cb4-b67d-b23bcd1 Erişim:02/03/2020
49. URL 17a: http://milletgazetesi.gr/view.php?id=10902 Erişim: 27/01/202
50. URL17b:https://www.facebook.com/efimeridaperiskopio/photos/alantepe-ya%C4%9Fli-g%C3%BCre%C5%9Fleri-etkinlikleri-programi-2018cuma-31-a%C4%9Fustos-2018-cuma-nam/1790861874295332/Εφημερίδα Περισκόπιο Erişim: 09/04/2020
51. URL 18: https://sozluk.gov.tr/TDK: Cömertlik. Erişim:24/02/2020
52. URL 19:Web of Science Veritabanı taraması https://login.webofknowledge.com Erişim: 27/01/2020
53. URL20: www.olmpyic.org erişim:23/04/2020
54. URL21: www.unesco.org erişim:23/04/2020
55. Kaynak Kişiler: Apti PENCAL(2010,2018) :Büyük Dervent köyü(Taşal köyü) ,
56. Hacı Mehmet KOÇ , Kaypak köyünden,
57. Hasan Pehlivan , Büyük Dervent köyünden