Araştırma Makalesi

Türkiye’nin Çatısında Çevresel Kirlilik: Balıkgöl Örneği (Ağrı)

Cilt: 28 Sayı: 49 30 Haziran 2023
  • Adem Yulu *
  • Fatmanur Albayrak
  • Zehra Işık
  • Selin Aras
  • Hülya Elif Taşçı
PDF İndir
EN TR

Türkiye’nin Çatısında Çevresel Kirlilik: Balıkgöl Örneği (Ağrı)

Öz

Bu çalışma, Ağrı’nın başlıca manzara ve doğal yaşam kaynaklarından biri olan Balıkgöl’de (2,441 m) son yıllarda ortaya çıkan çevresel sorunlara odaklanmaktadır. Çalışmanın veri kaynaklarını farklı dönemlerde yapılan arazi çalışmaları ve gölün farklı lokasyonlarından alınan su numunelerinin analiz sonuçları oluşturmaktadır. Anadolu’nun yüksek rakımlı göllerinden biri olan Balıkgöl, her ne kadar 2020 yılında Bakanlar Kurulu tarafından “Nitelikli Doğal Koruma Alanı” olarak belirlenmiş olsa da çevresel bozulmanın ilk işaretleri sayılan çok sayıda sorunla karşı karşıyadır. Kıyı alanlarında kontrolsüz bir şekilde rekreasyon tesisleri açılmakta, rekreasyonistlerin ve yerel halkın geride bıraktığı atıklar göle karışmakta, kıyının doğal yapısı bozulmakta ve buradaki çevresel sorunlar doğal yaşamı geri dönülemez bir şekilde tahrip etmektedir. Bütün bunların yanında, halk sağlığı açısından birçok bakteri türünün (Salmonella enterica, escherichia coli vb.) gölden alınan su numunelerinde bulunması çevresel bozulmanın önemli belirtileri olarak değerlendirilebilir. Çalışmada elde edilen veriler göldeki çevresel tahribatın ağırlıklı olarak antropojenik kökenli olduğu ve göl çevresindeki değişimin önemli ölçüde rekreasyonel faaliyetlerden ve yöre halkının gölün çevresindeki kaynakları bilinçsizce kullanmasından kaynaklandığını ortaya koymaktadır. Bu yüzden, “Nitelikli Doğal Koruma Alanı” olarak belirlenen Balıkgöl’ün bütünleşik bir yaklaşımla yönetilmesi gölün sürdürülebilir bir temelde korunarak kullanılmasına katkı sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Bu çalışma, TÜBİTAK 2209-A-Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı 2020 Yılı 2.Dönem çağrısında desteklenen “Türkiye’nin Çatısında Çevresel Kirlilik: Balıkgöl Örneği (Ağrı)” adlı projeden üretilmiştir.

Teşekkür

Arazi çalışmalarından elde edilen farklı tür numunelerin laboratuvar ortamında analizinin yapılması konusunda sağladığı desteklerinden dolayı Iğdır Üniversitesi’nde görevli Dr. Öğr.Üyesi Mesude Figen Dönmez, Dr. Öğr.Üyesi Mine Köktürk, Dr.Öğr.Üyesi Medine Çotak, Öğr.Gör. Dr. Erhan Öztürk’e ve Yahya Öztürk’e teşekkür ederim.

Kaynakça

  1. Acheamfour, C. L., Parveen, S., Hashem, F., Sharma, M., Gerdes, M. E., May, E. B., Rogers, K., Haymaker, J., Duncan, R., Foust, D., Taabodi, M., Handy, E. T., East, C., Bradshaw, R., Kim, S., Micallef, S. A., Callahan, M. T., Allard, S., Anderson-Coughlin, B., …, Sapkota, A. R. (2021). Levels of Salmonella enterica and Listeria monocytogenes in alternative irrigation water vary based on water source on the eastern shore of Maryland. Microbiology Spectrum, 9(2), 1–11.
  2. Arı, Y., & Derinöz, B . (2011). Bir sulak alan nasıl yönetilmez? kültürel ekolojik perspektif ile Marmara Gölü (Manisa) örneği. Coğrafi Bilimler Dergisi, 9, 41–60.
  3. Atamanalp, M., Köktürk, M., Parlak, V., Ucar, A., Arslan, G., & Alak, G. (2021). A new record for the presence of microplastics in dominant fish species of the Karasu River Erzurum, Turkey. Environmental Science and Pollution Research, 1–11.
  4. Atici, A. A., Sepil, A., & Sen, F. (2021). High levels of microplastic ingestion by commercial, planktivorous Alburnus tarichi in Lake Van, Turkey. Food Additives and Contaminants: Part A, 38(10), 1767–1777.
  5. Azizullah, A., Khattak, M. N. K., Richter, P., & Häder, D. P. (2011). Water pollution in Pakistan and its impact on public health—A review. Environment International, 37(2), 479–497.
  6. Bayrak, M., Yulu, A., & Öztürk, Y. (2022). Balıkgöl (Ağrı) kıyılarında arazi örtüsü/kullanımının zamansal değişimi (1989–2021). Coğrafi Bilimler Dergisi, 20(1), 282–309.
  7. Bergua, J. F., Hu, L., Fuentes-Chust, C., Álvarez-Diduk, R., Hassan, A. H. A., Parolo, C., & Merkoçi, A. (2021). Lateral flow device for water fecal pollution assessment: From troubleshooting of its microfluidics using bioluminescence to colorimetric monitoring of generic Escherichia coli. Lab on a Chip, 21(12), 2417–2426.
  8. Brunhes, J. (1920). Human geography. Rand McNally & Co. Clark, J., & Martin, C. (2016). Anarşi, Coğrafya, Modernite, Elisee Reclus’nün Seçilmiş Yazıları. Can Yayınları.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Çevresel Coğrafya

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2023

Gönderilme Tarihi

22 Kasım 2022

Kabul Tarihi

28 Nisan 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 28 Sayı: 49

Kaynak Göster

APA
Yulu, A., Albayrak, F., Işık, Z., Aras, S., & Taşçı, H. E. (2023). Türkiye’nin Çatısında Çevresel Kirlilik: Balıkgöl Örneği (Ağrı). Doğu Coğrafya Dergisi, 28(49), 94-104. https://doi.org/10.5152/EGJ.2023.22046

Cited By

Content of this journal is licensed under a Creative Commons Attribution NonCommercial 4.0 International License

29929