İklim Değişikliğinin Finike’deki Tarımsal Faaliyetlere Etkileri

Öz

İklim değişikliği küresel çapta tarımsal faaliyetleri olumsuz etkileyebilmektedir. Bu olumsuz etkilerin başında tarım ürünlerinin büyüme mevsimlerini değiştirmesi, ürün verimini düşürmesi ve kuraklık, sel, sıcak hava dalgaları gibi aşırı hava olaylarının sıklığında meydana gelen artışın tarım arazilerine zarar vermesi gelmektedir. Ayrıca artan sıcaklıklar ve yağış frekanslarındaki değişiklikler toprak kalitesini, su mevcudiyetini ve haşere popülasyonlarını etkileyerek tarımsal faaliyetleri daha zor bir hâle getirmektedir. Çalışmada, sahada gözlemlenen bu sorunlara yönelik alanyazın taranmış, ilgili kurum ve kuruluşlardan istatistiki veriler toplanmış, tarım üreticileriyle yüz yüze derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiş ve coğrafi bakış açısıyla çalışma problemi ele alınarak çözüm önerileri sunmak amaçlanmıştır. Gerçekleştirilen durum çalışması neticesinde bitkilerin çiçeklenme döneminde meydana gelen aşırı sıcaklar; dolu yağışları ya da hortum gibi aşırı hava olaylarının narenciye bahçeleriyle seralara zarar vermesi ve artan bitki zararlıları çalışma sahasında gözlemlenen sorunlardır. Özellikle tarım arazilerini kiralayan veya görece daha küçük arazilerde tarımsal faaliyetlerini sürdüren üreticilerin iklim değişikliğinin olumsuz etkilerinden daha fazla etkilendikleri sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• İklim değişikliği
• tarımsal faaliyetler
• Finike

Effects of Climate Change on Agricultural Activities in Finike

Abstract

Climate change may adversely affect agricultural activities on a global scale. One of the main negative impacts is that it changes the growing seasons of agricultural products, reduces crop yields, and damages agricultural lands due to the increase in the frequency of extreme weather events such as droughts, floods, and heat waves. In addition, increasing temperatures and changes in the distribution of precipitation throughout the year affect soil quality, water availability, and pest populations, making agricultural activities more difficult. For these problems observed in the study area, the literature was reviewed, statistical data were collected from relevant institutions and organizations, face-to-face in-depth interviews were conducted with agricultural producers, and it was aimed to offer solutions by addressing the study problem from a geographical perspective. As a result of the case study, extreme heat during the flowering period of plants; extreme weather events such as hail or tornadoes damaging citrus groves and greenhouses, and increasing plant pests are the problems observed in the study area. It was concluded that producers who rent agricultural lands or carry out agricultural activities on relatively smaller lands are more affected by the negative effects of climate change.

Keywords

• Climate change
• agricultural activities
• Finike

Kaynakça

1. Arbuckle, J. G., Morton, L. W., & Hobbs, J. (2013). Farmer beliefs and concerns about climate change and attitudes toward adaptation and mitigation: Evidence from Iowa. Climatic Change, 118, 551-563.
2. Başoğlu, A., & Telatar, O. M. (2013). İklim değişikliğinin etkileri: Tarım sektörü üzerine ekonometrik bir uygulama. Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6, 7-25.
3. DeFries, R., Edenhofer, O., Halliday, A., Heal, G., Lenton, T., Puma, M., Rising, J., Rockström, J., Ruane, A.C., Schellnhuber, H. J., Stainforth, D., Stern, N., Tedesco, M., & Ward, B. (2019). The missing economic risks in assessments of climate change impacts. Retrieved from https://ntrs.nasa.gov/citations/20190032538.
4. Guth, M., Smędzik-Ambroży, K., Czyżewski, B., & Stępień, S. (2020). The economic sustainability of farms under common agricultural policy in the European Union countries. Agriculture, 10(2), 34. https://doi.org/10.3390/agriculture10020034
5. Hayaloğlu, P. (2018). İklim değişikliğinin tarım sektörü ve ekonomik büyüme üzerindeki etkileri. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Elektronik Dergisi, 9(25), 51-62.
6. Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC), 2023. https://www.ipcc.ch/report/ar6/syr/downloads/report/IPCC_AR6_SYR_SPM.pdf
7. Kolstad, C.D., & Moore, F.C. (2020). Estimating the economic impacts of climate change using weather observations. Review of Environmental Economics and Policy, 14(1), 1-24. DOI: https://doi.org/10.1093/reep/rez024
8. Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM). 2025. https://www.mgm.gov.tr/veridegerlendirme/il-ve-ilceler-istatistik.aspx

9. Mirzabaev, A. (2018). Improving the resilience of Central Asian agriculture to weather variability and climate change. Lipper, L, McCarthy, N., Zilberman, D., Asfaw, S. ve Branca, G. (Ed.), Climate Smart Agriculture: Building Resilience to Climate Change içinde (ss. 477-495). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-319-61194-5
10. Ojo, T.O., & Baiyegunhi, L. J. (2020). Determinants of climate change adaptation strategies and its impact on the net farm income of rice farmers in south-west Nigeria. Land Use Policy, 95, 103946. https://doi.org/10.1016/j.landusepol.2019.04.007.
11. Sarı, C., & Karaoğlan, C. (2021). Finike ilçesinin tarımsal faaliyetleri ve sorunları. Igdır International Social Sciences Congress Iğdır, Türkiye, 14 Nisan 2021,. 236-254.
12. Shahini, E. (2024). Economic assessment of the impact of climate change on agriculture in Albania and Ukraine. Ukrainian Black Sea Region Agrarian Science. 28(3), 55-66. https://doi.org/10.56407/bs.agrarian/3.2024.55
13. Shahzad, A., Ullah, S., Dar, A.A., Sardar, M.F., Mehmood, T., Tufail, M.A., Shakoor, A., & Haris, M. (2021). Nexus on climate change: Agriculture and possible solution to cope future climate change stresses. Environmental Science and Pollution Research, 28(12), 14211-14232. https://doi.org/10.1007/s11356-021-12649-8.
14. Smith, P., & Olesen, J. E. (2010). Synergies between the mitigation of, and adaptation to, climate change in agriculture. The Journal of Agricultural Science, 148(5), 543–552.
15. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). (2025). https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=92&locale=tr
16. Türkeş, M. (2020). İklim değişikliğinin tarımsal üretim ve gıda güvenliğine etkileri: Bilimsel bir değerlendirme. Ege Coğrafya Dergisi, 29(1), 125-149.
17. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (11. Baskı). Seçkin.