Palestine Gaza Strip from a Political Geography Perspective

Öz

This study examines the geopolitical importance and strategic location of Palestine (the Gaza Strip), focusing on its geographical conditions and their political and economic implications within the context of regional dynamics and global power relations. The primary objective is to analyze how Palestine's geographic location and historical trajectory have shaped political and ideological transformations in the Middle East and influenced global politics. As a decisive factor in Middle Eastern political balances since World War I, Palestine has remained at the center of ideological struggles and geopolitical confrontations since the establishment of Israel in 1948, continuing to serve as an intersection between imperial strategies and counter-hegemonic resistance. Adopting a qualitative approach, the study systematically examines national statistics, historical reports, and academic sources. The findings reveal that Palestinian geopolitics extends well beyond a local issue, playing a decisive role in shaping regional and global political agendas, and that Gaza—Palestine's strategic gateway to the Mediterranean—occupies a central place in Israel's expansionist policies.

Anahtar Kelimeler

• Political geography
• Palestine
• Gaza
• geopolitics
• Middle East

Siyasi Coğrafya Açısından Filistin Gazze Şeridi

Öz

Bu çalışma, Filistin’in (Gazze Şeridi) jeopolitik önemini ve stratejik konumunu ele almaktadır. Daha spesifik olarak çalışma, Filistin'in coğrafi koşullarını ve bunların siyasal ve ekonomik yansımalarını, bölgesel dinamikler ve küresel güç ilişkileri bağlamında incelemektedir. Araştırmanın temel amacı, Filistin'in jeopolitik önemini ortaya koymak ve bu bağlamda, coğrafi konumunun ve tarihsel seyrinin Ortadoğu'daki siyasal ve ideolojik dönüşümleri ne şekilde etkilediğini ve küresel siyasette ne tür bir rol üstlendiğini analiz etmektir. I. Dünya Savaşı’ndan itibaren Ortadoğu’daki siyasal dengelerde belirleyici bir alan olan Filistin, 1948’de İsrail’in kurulmasıyla birlikte ideolojik mücadelelerin ve jeopolitik karşılaşmaların merkezinde yer almıştır. Günümüzde de emperyal stratejiler ile karşı-hegemonik direniş pratiklerinin kesişim alanı olmaya devam etmektedir. Metodolojik olarak nitel bir yaklaşım benimsenmiş, ulusal istatistikler, tarihsel raporlar ve akademik çalışmalar sistematik bir biçimde incelenerek Filistin’in jeopolitik ve stratejik durumu irdelenmiştir. Bulgular, Filistin jeopolitiğinin yerel bir mesele olmadığını, bölgesel ile küresel siyasi gündemin şekillenmesinde belirleyici bir bağlama sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca, Filistin'in Akdeniz'e açılan stratejik noktası olan Gazze'nin, taşıdığı jeopolitik önem nedeniyle İsrail'in yayılmacı politikalarının merkezinde yer aldığını ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Siyasi coğrafya
• Filistin
• Gazze
• jeopolitik
• Ortadoğu

Kaynakça

1. Abu-Sıtta, S. H. (2010). Atlas of Palestine 1917-1966. Palestine Land Society.
2. Al-Barsh, A. (2023). Report on the impact of the recent war in 2023 on the cultural heritage in Gaza Strip - Palestine. ANSCH& Heritage for Peace.
3. Al-Haq. (2022). Cultural apartheid: Israel’s erasure of Palestinian heritage in Gaza. Al-Haq.
4. Anderson, L. (1987). The state in the Middle East and North Africa. Comparative Politics, 1(20), 1-18.
5. Armaoğlu, F. (2017). Filistin meselesi ve Arap-İsrail savaşları. Kronik Yayınları.
6. Arı, T. (2017). Geçmişten günümüze Ortadoğu (Cilt II). Alfa Yayınları
7. Avcı, S. (2006). Ulaşım Coğrafyası Açısından Türkiye’nin Ulaşım Politikaları ve Coğrafî Sonuçları. Ulusal Coğrafya Kongresi (ss. 87-96). İstanbul Üniversitesi
8. Avcı, S. (2023). İran dış politikasında Şii Hilali. İslam Medeniyeti Dergisi, 8(50), 107-132. https://doi.org/10.55918/islammedeniyetidergisi.1209043

9. Ataş, A. (2024). Tarihi perspektiften Filistin-İsrail meselesi: Çözül(e)meyen bir sorun. TYB Akademi Dil Edebiyat ve Sosyal Bilimler Dergisi, 41, 34-58 . Benziman, Y. (2023). Israel in the Middle East: Six strategies over the course of 75 years. Israel Affairs, 29(3), 512-528. https://doi.org/10.1080/13537121.2023.2206213
10. Bickerton, L., & Khalidi, R. I. (2025, September 1). Palestine. Britannica. https://www.britannica.com/place/Palestine
11. Bowersock, G. W. (1985). Palestine: Ancient history and modern politics. Journal of Palestine Studies, 14(4), 49-57.
12. Bshara, K. (2025). Settler colonialism rebranded: Trump’s Gaza plan and the capitalist logic of war. Journal of Palestine Studies, 54(1), 62-70. https://doi.org/10.1080/0377919X.2025.2489264
13. Chen, T. (2010). Support or hostility: The relationship between Arab countries and Hamas. Journal of Middle Eastern and Islamic Studies (in Asia), 4(2), 100-120. https://doi.org/10.1080/19370679.2010.12023158
14. Deniz, T. (2013). Arap Baharı ve Türkiye: Siyasi coğrafya açısından bir değerlendirme. Doğu Coğrafya Dergisi, 18(29), 65–78.
15. Doğan, M., & Bostan, H. (2025). The island of Cyprus and the Turkish Republic of Northern Cyprus from a geopolitical point of view. Eastern Geographical Review, 30(53), 83-95. https://doi.org/10.17295/ataunidcd.1515896
16. Dudeen, B. (2001). The soils of Palestine (The West Bank and Gaza Strip) current status and future perspectives. Options Mediterraneennes, 34, 203-225.
17. El-Awaisi, A. F. (2015). Yeni bir jeopolitik teori: Beytülmakdis bereket daireleri teorisi. İsra Vakfı
18. El Husseini, R. (2010). Hezbollah and the axis of refusal: Hamas, Iran and Syria. Third World Quarterly, 31(5), 803-815. https://doi.org/10.1080/01436597.2010.502695
19. Elmacı, S. (2018). Türkiye’de nükleer enerji santralleri kurulmasının coğrafi açıdan değerlendirilmesi. Journal of Turkish Studies, 13(3), 283-298. https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.12992 Erkal, H. Y. (2018). Enerji güvenliğine yönelik tehditler ve enerji güvenliği politikalarindaki değişim. Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 2(2), 63-78.
20. Falah, G.W. (2005). The geopolitics of ‘Enclavisation’and the demise of a two-state solution to the Israeli – Palestinian conflict. Third World Quarterly, 26(8), 1341-1372. https://doi.org/10.1080/01436590500255007
21. Fildiş, A. T. (2012). Birleşmiş Milletler’ in Taksim kararı ve İsrail Devleti’ nin yaratılışı. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(1), 337-347.
22. Filiu, J.P. (2014). The twelve wars on Gaza. Journal of Palestine Studies, 44(1), 52-60. https://doi.org/10.1525/jps.2014.44.1.52
23. Filiu, J. P. (2024, January 1). Why Gaza matters. Foreign Affairs. https://www.foreignaffairs.com/middle-east/why-gaza%20matters?check_logged_in=1&utm_medium=promo_email&utm_source=lo_flows&utm_campaign=article_link&utm_term=article_email&utm_content%20=20250518
24. Flint, C. (2006). Introduction to geopolitics. Routledge
25. Granieri, R. J. (2015). What is geopolitics and why does it matter? Orbis, 59(4), 491-504. https://doi.org/10.1016/j.orbis.2015.08.003
26. Gulliot, P. (2025, March 13). The Ben Gurion Canal Project: A viable alternative to the Suez Canal? This is Beirut. https://thisisbeirut.com.lb/articles/1310246/the-ben-gurioncanal-project-a-viable-alternative-to-the-suez-canal
27. Hammond, C. A. (2014). Shalom/salaam/peace: A liberation theology of hope. Routledge.
28. Halliday, F. (2005). The Middle East in international relations: Power, politics and ideology. Cambridge University Press.
29. Hanafı, S. (2025, February 10). The future of Gaza in a geopolitical context. The Arab NGO Network for Development. https://annd.org/en/publications/details/the-future-of-gaza-in-a-geopolitical-context-sari-hanafi
30. Handel, A. (2014). Gated/gating community: The settlement complex in the West Bank. Transactions of the Institute of British Geographers, 39(4), 504-517. https://doi.org/10.1111/tran.12045
31. Juraev, Z. (2025, February 27). Gaza: In view of geopolitical studies. Springer Nature. https://communities.springernature.com/posts/gaza-in-view-of-geopolitical-studies
32. Juraev, Z., & Ahn, Y. J. (2025). Geopolitical perspectives on Khalidi’s Hundred Years’ War on Palestine. Eastern Geographical Review, 30(53), 194-200.
33. Kalaycıoğlu, S. (2023, 4 Aralık). Gaza Marine’in Belirsiz Geleceği. Türk Asya Stratejik Araştırmaları Merkezi. https://tasam.org/tr-TR/Icerik/72469/gaza_marinein_belirsiz_gelecegi
34. Karaman, L. M. (1996). Filistin. TDV İslâm Ansiklopedisi. https://islamansiklopedisi.org.tr/filistin
35. Karaman, L. M. (1996). Filistin Kurtuluş Örgütü. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. https://islamansiklopedisi.org.tr/filistin-kurtulus-orgutu
36. Khalil, S. (2023, December 17). What is Israel's Ben Gurion canal plan and why Gaza matters. The New Arab. https://www.newarab.com/news/what-israels-ben-gurion-canal-plan-and-why-gaza-matters
37. Kasalak, K. (2016). İngilizlerin Filistin politikası ve Filistin mandası. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3(25), 65-78.
38. Kemiksiz, N. N. (2018). Arap-İsrail Savaşı ve bölgesel yansımaları. Journal of Awareness, 3(5), 127-144. https://doi.org/10.26809/joa.2018548623
39. Kürüm, R. S. (2021). Uluslararası ilişkilerde nitel yöntemlerle makale yazımı: Vaka analizi ve incelikleri. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (42), 149-169.
40. Levy, G. (2002). Nation-building, state formation and the construction of the Israeli educational system. The London School of Economics and Political Science.
41. Lewin-Epstein, N., & Cohen, Y. (2019). Ethnic origin and identity in the Jewish population of Israel. Journal of Ethnic and Migration Studies, 45(11), 2118-2137. https://doi.org/10.1080/1369183X.2018.1492370
42. Lewis, B. (1980). Palestine: On the history and geography of a name. The International History Review, 2(1), 1-12. https://doi.org/10.1080/07075332.1980.9640202
43. Lewis, B. (2022). Modern Ortadoğu nasıl kuruldu? Kronik Yayınları.
44. Lopez, R. (2023, December 1). Offshore Gaza: Gas in deep-water sedimentary reservoir rocks as another element in the conflict. The European Geosciences Union:. https://blogs.egu.eu/divisions/ssp/2023/12/01/offshore-gaza-gas-in-deep-water-sedimentary-reservoir-rocks-as-another-element-in-the-conflict/
45. Merriam, S. B. (2018). Nitel araştırma desen ve uygulama için bir rehber. Nobel Yayıncılık
46. Mills, E. (1932). Census of Palestine 1931. Greek Convent&Goldberg Press.
47. Musmr, F. (2024, May 22). The Ben Gurion Canal: Multi-billion-dollar investment project. Global Arab Network. https://www.english.globalarabnetwork.com/2024/05/22/the-ben-gurion-canal-multi-billion-dollar-investment-project/
48. Özgen, N. (2014). Reflections of Syrian chaos to Turkey: A geopolitical analysis. S. Banerjee & Ş. Erçetin (Eds.), Chaos, complexity and leadership içinde (pp. 507–518). Springer https://doi.org/10.1007/978-94-007-7362-2 Özkoç, Ö. (2009). Savaş ve barış: Doksanlı yıllarda Filistin-İsrail sorunu. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 64(3), 169-194.
49. Palestinian Central Bureau of Statistics (PCBS). (2022). Palestinian Central Bureau of Statistics. Labour Force Survey, 2022. https://www.pcbs.gov.ps/en/statistics/?selectedItemId=cc3a3159%20b6c2-4207-94bf%201e748611a201&tableCategory=collapse5180&table=0047Portals0047_Rainbow0047Documents0047Employment0020by0020industry00202020_1_e.htm&tabletype=1
50. Palestinian Central Bureau of Statistics (PCBS). (2021, September 21). Palestinian Central Bureau of Statistics. Area, Population, and Population Density in Palestine by Governorate, 2021. https://www.pcbs.gov.ps/Portals/_Rainbow/Documents/LUS3E.html
51. Pappe, I. (2022). A history of Modern Palestine. Cambridge University Press.
52. Petsangouraki , E. (2024, January 21). Is natural gas the real reason for the genocide in Gaza? Diem25. https://diem25.org/is-natural-gas-the-real-reason-for-the-genocide-in-gaza/
53. Pezzulli, B. (2024, February 26). The Ben Gurion Canal: Vision Amidst Upheaval. The Times of İsrael. https://blogs.timesofisrael.com/the-ben-gurion-canal-vision-amidst-upheaval/
54. Reyhanoğullari, M., & Özgen, N. (2023). Suriye krızi ve İran’ın inşacı politikaları: “Şii Hilali” üzerine bir değerlendirme. Ege Coğrafya Dergisi, 32(1), 115-134. https://doi.org/10.51800/ecd.1283827
55. Sánchez, M. F. C. (2022). The exploitation of natural resources in Area C of the West Bank as indicator of annexation. Africana Studia - Revista Internacional de Estudos Africanos, 1(37), 27-47. https://doi.org/10.21747/0874-2375/afr37a3
56. Sarkoz, B. (2019). Fethinden Emevîlerin sonuna kadar Gazze [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Harran Üniversitesi.
57. Sykulski, L. (2012). Geopolitics: Grounded in the past, geared toward the future. Polish Geopolitical Society. TRT Haber. (2023, Kasım 24). İsrail’in hayali: Ben Gurion Kanalı. TRT Haber. https://www.trthaber.com/haber/dunya/israilin-hayali-ben-gurion-kanali-815503.html
58. United Nations Environment Programme. (2009). Environmental assessment of the Gaza Strip following the escalation of hostilities in December 2008-January 2009. United Nations Environment Programme.
59. Wintour, P. (2025, July 20). Recognised Palestinian state could develop disputed gas resources, expert says. The Guardian. https://www.theguardian.com/world/2025/jul/20/recognised-palestinian-state-could-develop-disputed-gas-resources-expert-says
60. Yıldırım, Y. (2021). İsrail-Filistin sorununda iki devletli çözüm arayışları. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi. https://doi.org/10.26466/opus.874933
61. Yücel, B. (2012). Siyasi coğrafya açısından Filistin sorunu. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü
62. Zaccour, A. (2023, December 23). Gas at stake in Gaza? Why this theory doesn't hold true. Lorient Today. https://today.lorientlejour.com/article/1357621/gas-at-stake-in-gaza-why-this-theory-doesnt-hold-true.html
63. Zaineldeen, U., & Aish, A. (2012). Geology, geomorphology and hydrology of the Wadi Gaza catchment, Gaza Strip, Palestine. Journal of African Earth Sciences, 76, 1-7. https://doi.org/10.1016/j.jafrearsci.2012.07.005
64. Zeidan, A. (2025, May 15). Natural gas in the Gaza Strip. Encyclopaedia Britannica. https://www.britannica.com/topic/Natural-gas-in-the-Gaza-Strip
65. Ziadah, R. (2025, February 4). Geopolitics of genocide. Transnational Institute. https://www.tni.org/en/article/geopolitics-of-genocide