Araştırma Makalesi

Kırsal Alanlarda Arazi Kullanımı/Arazi Örtüsü Değişimlerinin Sosyoekonomik Göstergelerle Değerlendirilmesi: Ardahan İli Örneği (1985-2025)

Sayı: 55 30 Haziran 2026
PDF İndir
TR EN

Kırsal Alanlarda Arazi Kullanımı/Arazi Örtüsü Değişimlerinin Sosyoekonomik Göstergelerle Değerlendirilmesi: Ardahan İli Örneği (1985-2025)

Öz

Bu çalışmanın amacı, Ardahan ilinde 1985-2025 yılları arasında meydana gelen arazi kullanımı/arazi örtüsü (AK/AÖ) değişimlerini belirlemek ve bu değişimleri sosyoekonomik verilerle birlikte bütüncül bir çerçevede değerlendirmektir. Landsat verileri Sentinel-2 görüntüleriyle bütünleştirilmiş; AK/AÖ sınıfları, Google Earth Engine (GEE) ortamında Random Forest (RF) algoritması kullanılarak yerleşme, tarım, mera, orman ve su alanı olmak üzere beş kategori altında belirlenmiştir. Bulgular, Ardahan’da arazi kullanımının büyük ölçüde korunduğunu; değişimin ise daha çok tarım ve mera alanları arasındaki geçişler ile yerleşme alanlarındaki artış üzerinden gerçekleştiğini göstermektedir. 1985-2025 döneminde mera alanları %10,77 oranında azalırken, tarım alanları %15,23 oranında artmıştır. Bu değişim, Ardahan’da tarımsal arazi kullanımının zaman içinde genişlediğini ve mera alanlarında azalma yaşandığını ortaya koymaktadır. TÜİK verileri de bu değişimlerin sosyoekonomik arka planını desteklemekte; tahıllar ve diğer bitkisel ürünlerin ekim alanındaki artış ile yerli sığır varlığından kültür melezi ve saf kültür sığır varlığına doğru yaşanan değişim, kırsal üretim yapısında niteliksel bir dönüşüme işaret etmektedir. Çalışma bulguları, CORINE verileriyle genel eğilim açısından örtüşmekte; ancak GEE tabanlı analizler yerel ölçekte daha ayrıntılı sonuçlar sunmaktadır. Bu durum, yüksek rakımlı ve bulutluluk oranı yüksek bölgelerde GEE tabanlı çok zamanlı uzaktan algılama analizlerinin kullanılabilirliğini göstermektedir. Sonuçlar, Ardahan’da arazi kullanımının genel olarak korunmasına rağmen tarım, mera ve yerleşme alanlarında izlenen değişimlerin kırsal planlama, mera kullanımı ve sürdürülebilir arazi yönetimi açısından dikkate alınması gerektiğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aghlmand, M., Kalkan, K., Onur, M. İ., Öztürk, G., & Ulutak, E. (2021). Google Earth Engine ile arazi kullanımı haritalarının üretimi. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 10(1), 38-47. https://doi.org/10.28948/ngumuh.795977
  2. Algan, Ö., & Özdemir, M. A. (2024). Yatağan Ovası ve yakın çevresinde (Muğla) arazi kullanımının zamana bağlı değişimi (1984–2022). Social Sciences Studies Journal (SSSJournal), 9(109), 6133–6147. https://doi.org/10.29228/sssj.68686
  3. Arpitha, M., Ahmed, S. A., & Harishnaika, N. (2023). Land use and land cover classification using machine learning algorithms in Google Earth Engine. Earth Science Informatics, 16, 3057–3073. https://doi.org/10.1007/s12145-023-01073-w
  4. Aydoğdu, M., & Bakırcı, M. (2022). Tekirdağ şehri ve yakın çevresinde arazi kullanımının zamansal ve mekânsal değişiminin karşılaştırmalı analizi (1990–2020). International Journal of Geography and Geography Education (IGGE), (45), 298–319. https://doi.org/10.32003/igge.961076
  5. Aygün, G., & Akbulak, C. (2017). Ardahan ili organik hayvancılık potansiyelinin değerlendirilmesi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 53, 144–161. https://izlik.org/JA55HZ94CN
  6. Ayhan, F. (2023). Otoyol projelerinin mekânsal değişim ve gelişim üzerine etkileri: Kuzey Marmara Otoyolu Sakarya Kesimi. Coğrafi Bilimler Dergisi, 21(1), 121–152. https://doi.org/10.33688/aucbd.1236477
  7. Basheer, S., Wang, X., Farooque, A. A., Nawaz, R. A., Liu, K., Adekanmbi, T., & Liu, S. (2022). Comparison of land use land cover classifiers using different satellite imagery and machine learning techniques. Remote Sensing, 14(19), 4978. https://doi.org/10.3390/rs14194978
  8. Bayar, R. (2018). Arazi kullanımı açısından Türkiye’de tarım alanlarının değişimi. Coğrafi Bilimler Dergisi, 16(2), 187–200. https://doi.org/10.1501/Cogbil_0000000197

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kırsal ve Bölgesel Coğrafya, Nüfus Coğrafyası, Yerleşme Coğrafyası

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

7 Aralık 2025

Kabul Tarihi

16 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 55

Kaynak Göster

APA
Duran, S. (2026). Kırsal Alanlarda Arazi Kullanımı/Arazi Örtüsü Değişimlerinin Sosyoekonomik Göstergelerle Değerlendirilmesi: Ardahan İli Örneği (1985-2025). Doğu Coğrafya Dergisi, 55, 104-121. https://doi.org/10.17295/ataunidcd.1837679
AMA
1.Duran S. Kırsal Alanlarda Arazi Kullanımı/Arazi Örtüsü Değişimlerinin Sosyoekonomik Göstergelerle Değerlendirilmesi: Ardahan İli Örneği (1985-2025). Doğu Coğrafya Dergisi. 2026;(55):104-121. doi:10.17295/ataunidcd.1837679
Chicago
Duran, Sultan. 2026. “Kırsal Alanlarda Arazi Kullanımı/Arazi Örtüsü Değişimlerinin Sosyoekonomik Göstergelerle Değerlendirilmesi: Ardahan İli Örneği (1985-2025)”. Doğu Coğrafya Dergisi, sy 55: 104-21. https://doi.org/10.17295/ataunidcd.1837679.
EndNote
Duran S (01 Haziran 2026) Kırsal Alanlarda Arazi Kullanımı/Arazi Örtüsü Değişimlerinin Sosyoekonomik Göstergelerle Değerlendirilmesi: Ardahan İli Örneği (1985-2025). Doğu Coğrafya Dergisi 55 104–121.
IEEE
[1]S. Duran, “Kırsal Alanlarda Arazi Kullanımı/Arazi Örtüsü Değişimlerinin Sosyoekonomik Göstergelerle Değerlendirilmesi: Ardahan İli Örneği (1985-2025)”, Doğu Coğrafya Dergisi, sy 55, ss. 104–121, Haz. 2026, doi: 10.17295/ataunidcd.1837679.
ISNAD
Duran, Sultan. “Kırsal Alanlarda Arazi Kullanımı/Arazi Örtüsü Değişimlerinin Sosyoekonomik Göstergelerle Değerlendirilmesi: Ardahan İli Örneği (1985-2025)”. Doğu Coğrafya Dergisi. 55 (01 Haziran 2026): 104-121. https://doi.org/10.17295/ataunidcd.1837679.
JAMA
1.Duran S. Kırsal Alanlarda Arazi Kullanımı/Arazi Örtüsü Değişimlerinin Sosyoekonomik Göstergelerle Değerlendirilmesi: Ardahan İli Örneği (1985-2025). Doğu Coğrafya Dergisi. 2026;:104–121.
MLA
Duran, Sultan. “Kırsal Alanlarda Arazi Kullanımı/Arazi Örtüsü Değişimlerinin Sosyoekonomik Göstergelerle Değerlendirilmesi: Ardahan İli Örneği (1985-2025)”. Doğu Coğrafya Dergisi, sy 55, Haziran 2026, ss. 104-21, doi:10.17295/ataunidcd.1837679.
Vancouver
1.Sultan Duran. Kırsal Alanlarda Arazi Kullanımı/Arazi Örtüsü Değişimlerinin Sosyoekonomik Göstergelerle Değerlendirilmesi: Ardahan İli Örneği (1985-2025). Doğu Coğrafya Dergisi. 01 Haziran 2026;(55):104-21. doi:10.17295/ataunidcd.1837679

Content of this journal is licensed under a Creative Commons Attribution NonCommercial 4.0 International License

29929