SOLAKLI DERE – İYİDERE ARASINDA (TRABZON / OF) KIYI KULLANIMININ ZAMANSAL DEĞİŞİMİ VE SÜRDÜRÜLEBİLİR YÖNETİMİ- The Sustainable Management of Usage of Coastal and Temporal Change in Between Solaklı Creek-İyidere (Trabzon-Of)

Kıyılar, sağladığı imkânlar, olanaklar, potansiyeli ve çekiciliği nedeniyle geçmişten günümüze beşeri faaliyetlerin en çok yoğunlaştığı alanlar konumundadır. Kıyıların tarih boyunca beşeri faaliyetlere maruz kalması, son yüzyılda meydana gelen hızlı nüfus artışı, kentleşme, sanayi ve ulaşım gibi etkenlerle daha da artmış ve günümüzde kıyı alanları beşeri faaliyetlerin merkezi olmuştur. Kara ve deniz ekosisteminin etkileşim alanı olan ve doğal-beşeri coğrafya unsurlarını barındıran kıyı alanlarında günümüzdeki yoğun beşeri baskılar, kıyı kullanımı ve oluşan değişimler, birtakım sorunların oluşmasına neden olmaya başlamıştır. Günümüzde kıyıdaki sorunların en aza indirilmesi ve sürdürülebilir kullanımların sağlanması için kıyı yönetimi ve planlaması çalışmaları uygulanmaktadır. Bu çalışmada da kıyı alanında değişimlerin yoğunlaştığı Karadeniz bölgesinin doğusundaki, Solaklı Dere-İyidere (Trabzon-Of) arasındaki kıyı şeridi incelenmiştir.  Kıyı alanının incelenmesi, kıyı kullanımının zamansal değişimi, haritaların üretilmesi, sayısal analiz sonuçlarının elde edilmesi, sorunların tespiti ve yönetimi, SWOT analizinin yapılması ve kıyının sürdürülebilir yönetiminin oluşturulması basamaklarından oluşmaktadır. Çalışma alanının kıyı kullanımındaki zamansal değişimi, 1990-2014 yıllarındaki uydu görüntülerinin coğrafi bilgi sistemleri (CBS) ve uzaktan algılama (UA) teknikleri ile analizi sonucu elde edilmiştir. İncelenen süreçte kıyıda orman alanları azalmış, tarım alanları ve yerleşim alanları artış göstermiştir. Dikkat çeken diğer durumlar ise kıyıdaki dolgu alanları ile kıyının alansal olarak artması ve Karadeniz sahil yolu sonucu yaşanan değişimlerdir. Kıyının sürdürülebilir kıyı yönetimi çalışması için doğal-beşeri coğrafya etki değerlendirmesi yapılmış ve SWOT analizi, sorun yönetimi, coğrafi analizleri yöntemi de kullanılmıştır. Yapılan bütün çalışmalarla Solaklı Dere-İyi Dere arasındaki kıyı alanının sürdürülebilir kıyı alanları yönetimi şeması oluşturulmuştur. Elde edilen bilgiler ve oluşturulan yönetim şeması ile doğayı ve kıyının bütün unsurlarını koruyan aynı zamanda kalkınmayı hedefleyen, planlı, çevreci, faydalanılabilir, uygulanabilir ve sürdürülebilir kıyı yönetiminin nasıl oluşturulması konusunda açıklamalar yapılmış ve önerilerde bulunulmuştur. Bu çalışma ile Karadeniz kıyılarının tamamında yaşanan kıyı sorunları ve değişimlerine yönelik yerel ölçekli kıyı yönetimi çalışması oluşturulmuştur. Çalışmadan kazanılacak bilgilerle daha geniş çaplı sürdürülebilir kıyı yönetimi çalışmalarının oluşturulması düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Kıyı kullanımı, Zamansal Değişim, Sürdürülebilirlik, Kıyı Yönetimi, CBS.

ABSTRACT

The coasts, which provides facilities, facilities, due to the potential and attractiveness is the most concentrated areas of human activities from the past to the present. Coastal habitats exposed to human activities throughout history have occurred in the last century, rapid population growth, urbanization, industry and transportation factors such as increased even further with the coastal areas became the center of the human activities. The changes that have occurred in the usege of the coast and the use of pressure, the natural structure of the coast, disrupting and leads to the emergence of environmental problems.

Today, minimizing the problems and to ensure sustainable usege of coastal management and planning studies. In this study, region of Black Sea to the east of betwen Solaklı Creek-Iyidere (Trabzon-Of) coast line explored which change are concentrated in coastal area. Investigation of the use of the coastal area, temporal variation, production of map, numerical analysis of the results achieved, and issues management, and sustainable management of the coast of the SWOT analysis, the creation of digits. Temporal variation in the use of the coastal study area, 1990-2014 satellite imagery in geographic information systems (GIS) and remote sensing  has been obtained as a result of the analysis with the techniques. In the process, reduced forest areas on the coast surveyed, increased agricultural fields and residential areas. Notable other situations is the fill areas with increased and the banks of the Black Sea coastal highway as a result of areal changes experienced.. In this study all of the Black Sea coast with coastal problems and change to local-scale coastal management work. Working with data and information to be gained from a larger diameter, it is thought that the creation of sustainable coastal management.

Key Words: Usage of Coast, Temporal Change, Sunsitability, Management of Coast, GIS.