ELAZIĞ ŞEHRİ’NİN ÇEVRE SORUNLARI

Öz

Bu çalışmada, Elazığ şehrinin çevre sorunları konu edilmiştir. Şehrin çanak biçimindeki bir ova (Elazığ Ovası) tabanı üzerinde kurulmuş olması kirlenmemeyi, bozulmayı artırmaktadır (Şekil:1 - 6). Ayrıca, şehrin kaynakları (içme suyu, tarım arazisi vb.) ile kirleticileri(katı, sıvı, gaz kirleticiler gibi) yan yana bulunduğu için kirliliğin derecesi daha da artmaktadır. Ayrıca Şehrin, içme suyu Uluova’daki yeraltı suyundan temin edilmektedir. Keban Barajı’ndan alınan sularla Uluova’da sulu tarım yapılmaktadır. Öte yandan şehrin su arıtma tesisi de yeraltı su kaynaklarının yakınında olduğu için bu tesiste tam anlamı ile bir arıtma da yapılamamaktadır. Şehirde karasal iklimden dolayı yanma süresi uzamaktadır. Kuruluş yerinden dolayı kirli hava uzun süre seyrelmeden şehir ortamında kaldığı gibi ısı terselmesi (inversion) kirliliği daha da artırmaktadır. Çimento fabrikası ile birlikte Organize Sanayi Bölgesi’nde çıkan her türlü kirletici ortam bozulmasını daha da artırmaktadır. Aşırı gübre kullanımı, tarım arazilerine arıtma çamurunun verilmesi ve kirli suların tarım arazilerinde önemli problemler oluşturmaktadır. Bu nedenle Elazığ şehrinin alt ve üst yapısı sürekli modernize edilmeli ve yenilenmelidir. Bununla birlikte Elazığ’ın doğal kaynaklarının kirlenmemesini önlemek için de dizi tedbirler alınmalıdır.

Anahtar Kelimeler

• Su, Toprak, Hava, Ortam, Kirlenme, Atıklar, Görüntü, Gürültü

Kaynakça

1. Akalan, I, 1991, Geleceğimizin Güvencesi Toprak ve Su Koruması, 31–33, Ankara
2. Akkan, E. 1972, Elazığ ve Keban Barajı Çevrelerinde Coğrafi Araştırmamalar, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih – Coğrafya Fakültesi Coğrafya Araştırmaları Enstitüsü Yayını, Sayı:1–2, No: 1–2, Ankara
3. Altınbaş, Ü. vd., 2004, Toprak Bilimi, Ege üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayını: 557, 265, İzmir
4. Altuğ, F.1990, Çevre Sorunları, Uludağ Üniversitesi Basımevi, U.Ü., Güçlendirme Vakfı Yay. No:41, U.Ü.İ.B.F, İşl. İkt. Ve Muh. Ve Uyg. Mer.No.41, s.1–39, Bursa
5. Atalay, İ. 1991, Genel Beşeri ve iktisadi Coğrafya, Yeniçağ Basım – Yayın, ISBN: 975–95527–3–6, 1. Baskı, 16, Ankara
6. Atalay, İ. 2006, Toprak Oluşumu, Sınıflandırılması ve Coğrafyası, Meta Basım Matbaacılık, 1, İzmir
7. Bozyiğit, R - Karaaslan, T. 1998, Çevre Bilgisi, Nobel Yayın Dağıtım Yayın No: 70, 1. Baskı, ISBN: 975–591–048–4, 26, Ankara
8. Çakır, S. 1989, Elazığ’da Gecekondu Yerleşimi ve Yayılma Sahası, F.Ü., Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt:3., sayı.1, s.73-85, Elazığ

9. Çakmak, N., Ünlü, A., “Elazığ Merkez İlçesindeki Yeraltısuyu Kalitesi”, SDÜ, Müh. Mim. Fak. Dergisi, Çev Muh. Sek. 1, 11–25 Isparta.
10. Çevikbaş, R. 1991, Türkiye’de Tarım Topraklarının Amaç Dışı Kullanımı, Tabiat ve İnsan XXV.4.2, 1-13, Ankara
11. Ergene, A. 1997,Toprak Biliminin Esasları, Öz Eğitim Basım Yayın Dağıtım Ltd. Şti.Yayın No: 0027, ISBN: 975–8004–30–1, Konya
12. Güney, E, 1992, Çevre sorunları – ortam kirlenmesi – Bizim Gençlik Yayınları: 17, Kaynak Eserler serisi: 004, ISBN: 975–7344–17–6, Kayseri
13. Karaboran, H.H. 1989., Yeryüzünde Kontrol Altına Alınamayan Yerleşmeler, (Gecekondular, Slamlar, ve Bidonevler sorununa Genel Bir Bakış ), Fırat Üni., Sosyal Bilimler Dergisi, 6, Elazığ
14. Karakaş, E. 1999, Elazığ Şehrinin Gelişmesi, Fırat Üniversitesi, Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 9, Sayı: 1, Elazığ
15. Keleş, R. – Hamamcı, C. 1993, Çevrebilim, İmge Kitapevi, 122–126, Ankara
16. Keleş, R., 1983,Türkiye’de Şehirleşme Konut ve Gecekondu, Gerçek Yayınevi, İstanbul
17. Mor, A. - Çitçi, M.D. 2002, Elazığ’ın Su Problemleri ve Su Kirliliği, F.Ü. Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı:12, Sayı:2 s.63–82, Elazığ
18. Özdemir, M.A. - Boyraz, Z. 2002, Elazığ Şehir Merkezinde Hava Kirliliğini Doğuran Nedenler ve Kirlilik Parametrelerin Zaman İçindeki Değişimine Coğrafi Bir Yaklaşım, Doğu Coğrafya Dergisi, Yıl: 7, Sayı: 8, Erzurum
19. Sargın, S. 2003, Isparta Şehrinin Çevre Sorunları, A. Üni. Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: V, Sayı:2, Afyon
20. Şahin, C, 1982, Yarıntı Erozyonu, Bilim ve Teknik XV.175, 40–42, Ankara
21. Şahin, C. - Sipahioğlu, Ş. 2002, , Doğal Afetler ve Türkiye, Gündüz Eğitim ve Yayıncılık, ISBN: 975–6829–29–6, s. 414–415, Ankara
22. Şerefhanoğlu, M. 1983, Önemli Bir Çevre Sorunu: Gürültü, Çevre Koruma, Sayı.18, 28, İstanbul
23. Tümertekin, E - Özgüç, 2000, Beşeri Coğrafya-İnsan. Kültür. Mekân- Cantay Kitapevi, ISBN:975–7206–15–6, İstanbul
24. Uslu, G – vd, 1998, Elazığ Kenti Şebeke Suyu Kalitesinin Araştırılması, Erciyes Üni. Teknolojik Araştırma ve uygulama merkezi, I. Atıksu Sempozyumu, 20 -24 Haziran, Kayseri
25. Yavuz, F., 1980, Kentsel Topraklar – Ülkemizde ve Başka Ülkelerde, SBF:Basın ve Yayın Yüksek Okulu Basımevi, 81, Ankara