POPÜLER BİLİM ANLAYIŞI VE COĞRAFYANIN POPÜLERLİĞİ, BİLİM VE TEKNİK DERGİSİ ÖRNEĞİ

Öz

Popüler bilim, genel anlamıyla akademik düzeyli bilimsel çalışmaların geniş toplum kesimleri için anlaşılabilir hale getirilmesidir. Bu çalışmalar çeşitli yayın organlarınca topluma ulaştırılır. Doğal olarak “popüler bilim”in en önemli unsuru, popüler bilim yayıncılığıdır. Günümüzde bilimle ilgilenen halk kitlelerinin başvuracağı temel kaynakların başında popüler bilim yayınları gelmektedir. Bilimsel olayları halk kitlelerine ulaştırmayı amaç edinen bu tür yayıncılık, “popüler bilim yayıncılığı” olarak adlandırılır. Popüler bilim yayıncılığının en önemli araçlarından biri bu amaçla yayınlanan dergilerdir. Bu tür yayıncılığın önceliği, güncel bilimsel olaylardır. Doğa ve insan etkileşimli sorunlar bilimsel ve toplumsal gündemde gün geçtikçe daha fazla yer tutmaktadır. Buna paralel olarak popülerleşen coğrafyanın konumu, Tübitak tarafından yayınlanan Bilim ve Teknik Dergisi örneğinde ele alınmıştır. Derginin yayın hayatına başladığı 1967 yılı Ekim ayından, 2009 yılı Temmuz ayına kadar 42 yıl boyunca yayınlanan 500 sayısı irdelendiğinde, coğrafyanın özellikle son dönemlerde daha fazla ilgi topladığı ortaya çıkmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Popüler Bilim, Coğrafya, Bilim ve Teknik Dergisi, Tübitak

Kaynakça

1. Akben, F., 1992, “Türk Basınında Popüler Bilim Yayıncılığı ve Bilim ve Teknik Dergisi Örnek Olayı”, Gazi Ü. Sosyal Bil. Enst., Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara
2. Akoğlu, A., 2005, “Popüler Bilim Yayıncılığı ve Gökyüzü Gözlem Etkinlikleri”, http://www.iku.edu.tr/TR/iku_gunce/GunceC3S2veS3FenMuh/Gunce/C3S2Temmuz2005FenveMuh/1.pdf (04.07.2009 tarihli erişim)
3. Alpar, M.A., 1997, “Temel Eğitim, Bilim, Eğitim ve Toplumsal Gelişme”, TÜBA Bilimsel Toplantı Serileri:8, s: 23-29, Ankara
4. Altundağ, Ş., 1943, “Coğrafya ve Felsefe”, D.T.C. F. Dergisi 1-3, s:87-91, Ankara
5. Ayhan, A., 2002, “Dünden Bugüne Türkiye’de Bilim – Teknoloji ve Geleceğin Teknolojileri”, Beta Basım Yayın, İstanbul
6. Barrows H., 1985,‘‘İnsan Ekolojisi Olarak Coğrafya’’, İstanbul Ünversitesi, Coğrafya Dergisi, No:1, s:153-172, İstanbul
7. Bilim ve Teknik Dergisi, 1967, “Amacımız”, Sayı:1, s:1-2, Ankara
8. Bilim ve Teknik Dergisi, 2009, “42 Yıllık Arşiv”, DVD eki, Sayı: 500, Ankara

9. Bilim ve Teknik Dergisi İnternet Arşivi, http://www.biltek.tubitak.gov.tr/arsivara.htm
10. Bilir, H., 1978, ‘‘Vulgarizasyon’un Dört Büyük Ustası: Born, De Broglie, Gamow, Asimov’’, Bilim ve Teknik Dergisi, Sayı:133, s: 21-22, Ankara
11. Boidot, J.,1997, ‘‘Aydınlanma Çağında Halkın Bilimle Tanışması, Popüler Bilimin Doğuşu’’, Bilim ve Teknik Dergisi, Sayı: 353 s:32-34, Ankara
12. Erer, S., 1977, “Coğrafi Yöntemlerde Yeni Eğilimler ve Coğrafya’nın Sınırları”, Coğr. Enst. Derg. Sayı:20-21, s:181-188, İstanbul
13. Elibüyük, M., 2000, “Matematik Coğrafya”, Ekol Yay., Ankara
14. Engin, İ., Akbaş, Y., Gençtürk, E., 2003, “1.Coğrafya Kongresinden Günümüze Liselerimizde Müfredat Programlarındaki Değişmeler”, Milli Eğitim Dergisi, Sayı;157, Ankara
15. Ercilasun, B., 1989, “Serveti Fünun Edebiyatı”, Büyük Türk Klasikleri, Ötüken-Söğüt Yayınevi, 9. Cilt, Ankara
16. Hançerlioğlu, O., “Felsefe Sözlüğü”, Remzi Kitabevi, 1993, İstanbul
17. Karabağ, S., “Coğrafyanın İçeriği”, http://www.yeryuzu.com/ogretim.htm#icerik (05.07.2009 tarihli erişim)
18. Kayan, İ., 1998, “Yeni Yaklaşımlarla Türkiye’nin Plio-Kuaterner Paleocoğrafyası, A.Ü. Türkiye Coğrafyası Araştırma ve Uygulama Dergisi”, Sayı: 6 (“21. Yüzyıla Doğru Türkiye” Sempozyumu Bildiriler Özel Sayısı), S: 189-197, Ankara
19. Kurtuluş, Ö., 1997,‘Toplumda Bilimin Beyazperdesi, Bilim Gazeteciliği’, Bilim ve Teknik Dergisi, Sayı: 350, S: 18-24, Ankara
20. Mason, S.F., 2001, “Bilimler Tarihi”, T.C. Kültür Bakanlığı Yay., Ankara
21. MEB (Milli Eğitim Bakanlığı), 2005, Coğrafya Dersi Öğretim Programı (9., 10., 11. ve 12. Sınıflar), Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı, Ankara
22. Özçağlar, A., 2006, “Coğrafyaya Giriş”, Hilmi Usta Matbaacılık, Ankara
23. Sipahi, E., 2008, “Küresel İklim Değişimi ve Çevresel Güvensizlik Kıskacında
24. İklim Mültecileri”, Uluslararası Küresel İklim Değişikliği ve Çevresel Etkileri Konferansı Bildiriler Kitabı, Konya B.Şehir Bld., Koski G.M., Damla Ofset, Konya
25. Tanoğlu, A., 1964, Coğrafya Nedir ? Coğr. Enst. Derg. Sayı:14, s:3-14, İstanbul
26. Tümertekin, E., Özgüç, N., 1997, “Beşeri Coğrafya, İnsan - Kültür - Mekan”, Çantay Yayınevi, İstanbul
27. Türk Dil Kurumu (TDK), “Güncel Türkçe Sözlük”, “Bilim” maddesi 1, http://www.tdk.org.tr/TR/SozBul.aspx?F6E10F8892433CFFAAF6AA849816B2EF05A79F75456518CA (03.07.2009 tarihli erişim)
28. Yıldırım, C., 1991a, Bilim Felsefesi, Remzi Kitabevi, İstanbul
29. Yıldırım, C., 1991b, “Bilim Nedir ?”, Bilim ve Teknik Dergisi, Sayı: 286, S:27, Ankara
30. Wikipedia, “Bilimlerin Sınıflandırılması” http://tr.wikipedia.org/wiki/Bilim#Bilimlerin_s.C4.B1n.C4.B1fland.C4.B1r.C4.B1lmas.C4.B1, (03.07.2009 tarihli erişim)