-

Abstract

One of the handicrafts that are actively made today in Turkey is the making of knife. Since old times, Sürmene knives have been famous for their quality. House type production has been continuing for long years as a tradition. In 15 small scale enterprise in Sürmene, different types of knives based on manual labor, their hafts and cases are produced by the same craftsman in the same workplace. On the other hand, fabrication production is made in two big establishments in Sürmene. Yearly production capacity reaches 500.000 and almost 100 families live off through this production. Sürmene knives also contribute to the promotion of the city. Continuing both traditional and fabrication production is a typical feature. In the research, the goal is to determine the development of the activity of handicraft, its contribution to the economy of neighborhood and problems in its production.

Keywords

• Sürmene, Sürmene knife, handicraft, fabrication production.

GELENEKSEL EL SANATLARINA BİR ÖRNEK: SÜRMENE BIÇAĞI ÜRETİMİ

Öz

Türkiye’de, bugün de sürdürülmekte olan el sanatları üretiminden birisi de bıçak imalatıdır. Bu alanda, eskiden beri Sürmene bıçakları kalitesiyle ünlenmiştir. İlçede ev tipi üretim geleneksel olarak uzun yıllardan beri devam etmektedir. Sürmene’de 15 küçük işletmede el emeğine bağlı olarak bıçak türleri, bunların sapları ve kınları, aynı usta tarafından ve aynı işyerinde imal edilmektedir. Ayrıca, burada iki büyük işletmede, fabrikasyon üretim yapılmaktadır. Yıllık bıçak üretim kapasitesi, 500 bini bulmakta ve yaklaşık 100 aile, geçimini bu üretimden sağlamaktadır. Sürmene bıçakları şehrin tanıtımına da katkı yapmaktadır. Üretimin, hem geleneksel yöntemlerle ve hem de fabrikasyon olarak sürdürülmesi tipik bir özellik olarak dikkati çekmektedir. Araştırmada, Sürmene’de söz konusu bu el sanatı etkinliğinin gelişimi, çevre ekonomisine katkıları ve üretimle ilgili sorunları saptanmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Sürmene, Sürmene bıçağı, el sanatı, fabrikasyon üretim

Kaynakça

1. BELLİ, O., KAYAOĞLU, G., 2002, Trabzon’da Türk Bakırcılık Sanatının Tarihsel Gelişimi. Arkeoloji ve Sanat Yayınları, Altan Matbaası, İstanbul
2. BİLGİN, M., YILDIRIM, Ö, 1990, Sürmene. Sürmene Belediyesi Kültür Yayınları, Damla Ofset, İstanbul.
3. DOĞANAY, H.,1997, Fitolojik Kökenli Bir Fosil: Oltu Taşı. Doğu Coğrafya Dergisi Sayı 2, Erzurum.
4. DOĞANAY, H., 2011, Türkiye Ekonomik Coğrafyası. Pegem Akademi Yayınevi, Ankara. DOĞANAY, S., 2004, Yeniay ve Çamburnu’nda Geleneksel Tekne İmalatı. Doğu Coğrafya Dergisi Sayı 12, Çizgi Kitapevi, Konya. http://hbogm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2012_08/03050604_gelenekselelsanatlari.pdf http://www.istanbulkulturenvanteri.gov.tr/halk-kulturu/detay/envanter_id/209 http://www.tuik.gov.tr/VeriTabanlari.do?vt_id=28&ust_id=11
5. KOCA, H., ÇETİN, B., 2005, Yatağan Kasabasında Ev tipi imalat Sanayinin Coğrafi Esasları. Doğu Coğrafya Dergisi, sayı: 14, Çizgi Kitapevi Konya.
6. ÖZDEMİR, Ü., 2006, Kurucaşile İlçesinde Geleneksel Ahşap Tekne Yapımı. Doğu Coğrafya Dergisi Sayı 16, Çizgi Kitapevi, Konya.
7. Trabzon Vilayeti Salnamesi 1872. Trabzon İli ve İlçeleri Eğitim Kültür ve Sosyal Yardımlaşma Vakfı Yayınları, Şafak Matbaacılık, çeviri: EMİROĞLU, K., 1994, Ankara.
8. Trabzon Vilayeti Salnamesi 1904. Trabzon İli ve İlçeleri Eğitim Kültür ve Sosyal Yardımlaşma Vakfı Yayınları, KMS Matbaacılık, çeviri: EMİROĞLU, K., 2009, Ankara.

9.                                                              Koca, H., Çetin, H., 2005, Yatağan Kasabasında Ev tipi imalat Sanayinin Coğrafi Esasları. Doğu
10. Coğrafya Dergisi, Sayı: 14, Çizgi Kitapevi Konya, s. 193, TÜMERTEKİN, E., 1969, Sanayi Coğrafyası. İstanbul Üniversitesi Yayın No: 751, Coğrafya Enstitüsü Yayın No: 22, Taş Matbaası, İstanbul.
11. TÜMERTEKİN, E., ÖZGÜÇ, N., 2007, Ekonomik Coğrafya Küreselleşme ve Kalkınma. Çantay Kitapevi, İstanbul.
12. ZAMAN, S., CERRAH, M., 2011, Doğal ve Kültürel Ortamla Etkileşimi Yönüyle Sürmene’de Çay, Fındık ve Mısır Tarımı. Doğu Coğrafya Dergisi Sayı: 26, Eser Ofset Matbaacılık, Erzurum.