KRUVAZİYER LİMANLARININ MEKÂNSAL ETKİLERİNE BİR ÖRNEK: GALATAPORT KRUVAZİYER LİMANI (İSTANBUL)

Öz

Kruvaziyer turizmi, deniz temelli turizmi kategorisi içinde yer alan, özellikle II. Dünya savaşından sonra sürekli artış gösteren önemli bir turizm aktivitesidir. Kruvaziyer turizmi açısından dünyada Karayipler, Akdeniz Havzası, Pasifik kıyıları başta olmak üzere birçok destinasyon alanı bulunmaktadır. Türkiye’nin de içinde yer aldığı Akdeniz Havzası, kruvaziyer turizminde önemli destinasyon alanlarına sahiptir. Bu anlamda ülkemiz İstanbul (Galataport), Antalya, Marmaris, Kuşadası gibi önemli limanlara sahiptir. Çalışma alanı olan İstanbul Galataport kruvaziyer limanı inşasına 2016 yılında başlanmış olup 2021 yılı itibariyle tamamlanması düşünülen önemli bir kruvaziyer limanıdır. Kruvaziyer limanları önemli bir turizm çekim noktasıdır bu nedenle yapıldığı bölgede mekânın dönüşmesine ve gelişmesine neden olmaktadır. Galataport kruvaziyer limanı da inşa sürecinden itibaren devam eden mekânsal dönüşüm süreci içeresindedir. Bölgede Galataport kruvaziyer limanını da içine alan Beyoğlu Kültür Yolu projesi önemli bir mekânsal gelişim örneğidir. Bu çalışmada da hem dünyada ve Türkiye’deki kruvaziyer turizminin gelişimi hem de Galataport kruvaziyer limanı ve limanın yaratmış olduğu mekânsal dönüşüm incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Kruvaziyer Turizmi
• Galataport Kruvaziyer Limanı
• İstanbul Galataport Limanı

An Example of the Spatial Effects of Cruise Ports: Galataport Cruise Port (Istanbul)

Öz

Cruise tourism is an important tourism activity that is included in the category of sea-based tourism, and has been continuously increasing especially after World War II. In terms of cruise tourism, there are many destination areas in the world, especially the Caribbean, the Mediterranean Basin and the Pacific coast. The Mediterranean Basin in which Turkey is also located has many significant destination areas in cruise tourism. In this sense, our country has important ports such as Istanbul (Galataport), Antalya, Marmaris and Kuşadası. In this study, the spatial effects of the reconstructed Galataport cruise port are emphasized and the spatial change occurring around the port is examined. The construction of Istanbul Galataport cruise port, which is the working area, started in 2015 and is planned to be completed by 2021. Cruise ports are important tourist attraction points. For this reason, they cause the transformation and development of the space where it is built. As a matter of fact, Galataport cruise port has also port affected the functional transformation of the surrounding space since 2015, when the construction process started. The Beyoğlu Cultural Road project, which also includes the Galataport cruise port and its surroundings, is an important example of spatial transformation.

Anahtar Kelimeler

• Cruise Tourism
• Galataport Cruise Port
• Istanbul Galataport Port.

Kaynakça

1. Akpınar, H. ve Bitiktaş, F. (2016). Türkiye’deki Kruvaziyer Limanlarının Mevcut Durumu, Potansiyeli ve Gelişimine Yönelik Öneriler. 3. Ulusal Deniz Turizm Sempozyumu içinde (ss. 219-234). İzmir.
2. Aslanoğlu, E. ve Balakan, A. (2016). An analysis of cruise tourism on Turkish economy; a case study for Istanbul and Barcelona ports. Yıldız Social Science Review, ss. 1-28.
3. Ayazlar, A. Reyhan ve Ayazlar, G. (2016). Kruvaziyer turizminde Sürdürülebilirlik yaklaşımı, 3. Uluslararası Deniz Turizmi Sempozyumu içinde (ss. 197-218). İzmir.
4. Bilal, E. (2019). Galataport Yenilenme Sürecinde Cumhuriyet Dönemi Kültür Mirası Üzerine Bir Değerlendirme: Galata-Karaköy Yolcu Salonu. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Maltepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü. İstanbul.
5. Boz, M. ve Koramaz, K., T. (2018). Kentlerdeki Değişimlerin Kentsel Bellek ve Kullanıcı Algısına Etkileri: Galataport Projesi Örneği. Türkiye Kentsel Morfoloji Araştırma Ağı II. Kentsel Morfoloji Sempozyumu içinde (ss. 1055-1073). İstanbul.
6. Brida, G., J. ve Zapata, S. (2010). Cruise tourism: economic, socio-cultural and envinronmental impacts, Int. J. Leisure and Tourism Marketing, 1(3). ss. 205-226.
7. Chiarabelli, M., Miranda, S. ve Pagliacci, F. (2019). The deep soil mixing for the Galataport project in Istanbul, Turkey. DFI Journal - The Journal of the Deep Foundations Institute, ss. 147-162.
8. Çimenoğlu, G. (2011). Kruvaziyer Turizminin Kent İle İlişkisi Bağlamında “Karaköy – Salıpazarı Bölgesi. (Yayımlanmamış yüksek lisan tezi). Yıldız Teknik Üniversitesi Fen Bilimler Enstitüsü, İstanbul.

9. Darğa, S., A. (2014). İstanbul’un Liman Kenti Kimliğinin Dönüşümü: Galata Bölgesi Üzerinden Bir Okuma, (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
10. Değirmencioğlu, C. (2017). Küresel Kent Bağlamında Limanlar: Galataport Örneği. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
11. Deniz, M. (2017). Kruvaziyer turizminin Türk turizm sektörü açısından değerlendirilmesi, Balkan ve Yakın Doğu Sosyal Bilimler Dergisi, 03, ss. 1-13.
12. Douglas, N. ve Douglas, N. (2014). Cruise ship passenger spending patterns in Pacific Island ports, Int. J. Tourism Research, 6(4), ss. 251-261.
13. Dwyer, L. ve Forsyth, P. (1998). Economic significant of tourism, Annals of Tourism Research, Sayı. 25, ss. 393-415.
14. Erdoğan, Z. (2006). Kıyı Alanlarının Yeniden Geliştirilmesinde Turizmin Rolü - Galataport Örneğinde Yapılabilirlik Analizi, (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
15. Evangelia, K., Panagiota, D. ve Charikleia, D. (2019). Cruise ındustry in Greece: Possibilities and Prospect. Journal of Economi, 02. ss. 87-97.
16. Gibson, P. ve Bentley, M. (2006). A study of impacts – cruise tourism and the South West of England, Journal of Travel & Tourism Marketing, 20(3-4), ss. 63-77.
17. Görgün, E. (2011). Geleceğin Turizm Anlayışında Kruvaziyer Turizm Uygulamaları. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Trakya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Üniversitesi, Edirne.
18. Güzel, K. (2006). Kruvaziyer Turizmin Türkiye’deki Geleceği. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
19. İnan, A., E., Akıncı, S., Kıymalıoğlu, A. ve Akyürek, S., M. (2011). Kruvaziyer turizminde turistlerin tavsiye niyetlerinde destinasyon imajının etkisi. Ege Akademik Bakış, 11(3), ss. 487-497.
20. İncekara, A. ve Yılmaz, S. (2002). Dünyada ve Türkiye’de Kruvaziyer Turizmi. İstanbul: İstanbul Ticaret Odası Yayını.
21. Kadıoğlu, M. ve Güler, N. (1998). Türkiye’nin Uluslararası Denizyolu Taşımacılığına Genel Bir Bakış̧, National Marine Tourism Symposium, İzmir.
22. Karasar, N. (2016). Bilimsel İrade Algı Çevresi İle Bilimsel Araştırma Yöntemi: Kavramlar İlkeler Teknikler. Ankara: Nobel.
23. Karlis, T. ve Polemis, D. (2018). Cruise homeport competition in the Mediterranean. Tourism Management, 68, ss. 168-176.
24. Kolçak, Ç., İ. ve Solmaz, S., M. (2018). Revıew of cruıse tourısm ın the world and ın Turkey, global trends and local factors affectıng cruıse tourısm ın Turkey. Uluslararası Turizm, İşletme, Ekonomi Dergisi, 2(2), ss. 113-121.
25. Lau, Y. ve Yip, T. (2020). The Asia cruise tourism industry: Current trend and future outlook. The Asian Journal of Shipping and Logistics, ss. 1-12.
26. Lekakou, M. B., Pallis, A. A., ve Vaggelas, G. K. (2009). Which homeport in Europe: The cruise industry’s selection criteria. TOURISMOS: An International Multidisciplinary Journal of Tourism, 4(4), ss. 215–240.
27. Macneill, T. ve Wozniak, D. (2018). The economic, social and environmental impacts of cruise tourism, Tourism Management, 66, ss. 387-404.
28. Marksel, M., Tominc, P. ve Bozicnik, S. (2016). Determinants of cruise passengers expenditures in the port of call. Manegement, 21, ss. 121-143.
29. McCarthy, J. (2003). The cruise ındustry and port city regeneration: the case of Valletta. European Planning Studies, 11(3), ss. 341-350.
30. McCarthy, J. ve Romein, A. (2012). Cruise passenger terminals, spatial planning and regeneration: The cases of Amsterdam and Roterdam, European Planning Studies, 20(12), ss. 2033-2052.
31. Oral, E. ve Esmer, S. (2010). Ege Bölgesi Kurvaziyer Turizminin Mevcut Durumu ve Geleceği. Türkiye’nin Kıyı ve Deniz Alanları 8. Ulusal Kongresi.
32. Oral, E., Z., Coşar, Y., Kişi, H., Danacı. A., (2014), Fethiye Kruvaziyer Limanı Fırsat Analizi, Fethiye Sanayi ve Ticaret Odası.
33. Özgüç, N. (2013). Turizm Coğrafyası. İstanbul: Çantay Kitapevi.
34. Rodrigue, J. ve Notteboom, T. (2013). The geography of cruises: Itineraries, not destinations. Applied Geography, 38, ss. 31-42.
35. Sezer, İ. (2014). Kruvaziyer turizminde dikkat çeken bir nokta: Kuşadası limanı, Doğu Coğrafya Dergisi, 32(19), ss. 49-78.
36. Tepeli, Ö. (2015). Kentsel Mekânda Kimliğin ve Belleğin Proje Etkisiyle Değişimi: Karaköy Kemeraltı Bölgesi, (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
37. Üçışık, S. ve Kadıoğlu, M. (2001). Türkiye’de kruvaziyer turizmi geliştirme şartları, Marmara Coğrafya Dergisi, 3(1), ss. 83-92.
38. Wild, G., P. ve Dearing, J. (200). Development of and prospect for cruising. Maritime, Policy & Management, 27(4). ss. 315-333.
39. Wood, R. E. (2000). Caribbean cruise tourism: globalization at sea. Annals of Tourism Research, 27(2), ss. 345-370.
40. Yaşar, O. (2012). The popular resort port of cruise tourism in the Eastern Mediterranen. International Journal of Human Sciences, 9(1), ss. 412-440.