SOSYOLOJİK PERSPEKTİFTEN DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU: TIBBİLEŞTİRME VE FARMASÖTİKALİZASYON TEMELİNDE KAVRAMSAL BİR DEĞERLENDİRME

Selin Atalay

SOSYOLOJİK PERSPEKTİFTEN DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU: TIBBİLEŞTİRME VE FARMASÖTİKALİZASYON TEMELİNDE KAVRAMSAL BİR DEĞERLENDİRME

Öz

Geçtiğimiz yarım yüzyıl içinde dünya genelinde, Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) görülme sıklığı ve ilaçlarının kullanım oranları artmıştır. DEHB ilk olarak bir çocukluk dönemi davranış bozukluğu olarak tanımlanmış, sonrasında hastalık kategorisi yetişkinleri de kapsayacak şekilde genişletilmiştir. Bu çalışmada DEHB, sosyolojik bir perspektiften değerlendirilmekte, bozukluğun tıbbileştirilmesi ve farmasötikalizasyonu çeşitli toplumsal değişimler üzerinden analiz edilmektedir. Bu gelişmeler neoliberal politikalar, sağlık alanında postmodern paradigmaya geçiş, ilaç endüstrisinin kâr temelli işleyişi, Web 2.0 teknolojisi ve küreselleşme süreci temelinde değerlendirilmektedir. DEHB’nin tıbbileştirilmesi ve farmasötikalizasyonu süreçleri, bu çalışma kapsamında, toplumsal sorunlara yönelik bireysel ve ilaç bazlı çözümlerin benimsenmesi ve yapısal faktörlerin ikincilleştirilmesi temelinde ele alınmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Abraham, J. (2010). “Pharmaceuticalization Of Society in Context: Theoretical, Empirical And Health Dimensions”. Sociology, 44(4), s. 603–622.
Adaman, F., & Madra, Y. (2015). “Toplumsalın İktisadileştirilmesi mi İktisadın Toplumsallaştırılması mı?” E. Hamzaçebi, E. Akçay, U. Kocagöz, & F. Adaman (Eds.), Sosyal Bilimler Ne İşe Yarar?, s. 77–122, İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi.
Amerikan Psikiyatri Birliği. (2005). DSM-IV-TR Tanı Ölçütleri Başvuru Elkitabı. Ankara: Hekimler Yayın Birliği.
Amerikan Psikiyatri Birliği. (2014). DSM-5 Tanı Ölçütleri Başvuru Elkitabı (5. baskı). Ankara: Hekimler Yayın Birliği.
Aras, S., & Semin, S. (2007). “Attention-Deficit Hyperactivity Disorder and Use of Psychostimulants Among Children in Turkey”. International Psychiatry, 4(3), s. 71–73.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sanat ve Edebiyat

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Selin Atalay ^* Bu kişi benim
0000-0002-7095-6396
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

18 Aralık 2020

Gönderilme Tarihi

8 Eylül 2020

Kabul Tarihi

30 Kasım 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Sayı: 65

IZ

https://izlik.org/JA76KU35UL

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Atalay, S. (2020). SOSYOLOJİK PERSPEKTİFTEN DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU: TIBBİLEŞTİRME VE FARMASÖTİKALİZASYON TEMELİNDE KAVRAMSAL BİR DEĞERLENDİRME. Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 65, 461-485. https://izlik.org/JA76KU35UL

AMA

1.Atalay S. SOSYOLOJİK PERSPEKTİFTEN DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU: TIBBİLEŞTİRME VE FARMASÖTİKALİZASYON TEMELİNDE KAVRAMSAL BİR DEĞERLENDİRME. AUEDFD. 2020;(65):461-485. https://izlik.org/JA76KU35UL

Chicago

Atalay, Selin. 2020. “SOSYOLOJİK PERSPEKTİFTEN DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU: TIBBİLEŞTİRME VE FARMASÖTİKALİZASYON TEMELİNDE KAVRAMSAL BİR DEĞERLENDİRME”. Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, sy 65: 461-85. https://izlik.org/JA76KU35UL.

EndNote

Atalay S (01 Aralık 2020) SOSYOLOJİK PERSPEKTİFTEN DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU: TIBBİLEŞTİRME VE FARMASÖTİKALİZASYON TEMELİNDE KAVRAMSAL BİR DEĞERLENDİRME. Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 65 461–485.

IEEE

[1]S. Atalay, “SOSYOLOJİK PERSPEKTİFTEN DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU: TIBBİLEŞTİRME VE FARMASÖTİKALİZASYON TEMELİNDE KAVRAMSAL BİR DEĞERLENDİRME”, AUEDFD, sy 65, ss. 461–485, Ara. 2020, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA76KU35UL

ISNAD

Atalay, Selin. “SOSYOLOJİK PERSPEKTİFTEN DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU: TIBBİLEŞTİRME VE FARMASÖTİKALİZASYON TEMELİNDE KAVRAMSAL BİR DEĞERLENDİRME”. Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi. 65 (01 Aralık 2020): 461-485. https://izlik.org/JA76KU35UL.

JAMA

1.Atalay S. SOSYOLOJİK PERSPEKTİFTEN DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU: TIBBİLEŞTİRME VE FARMASÖTİKALİZASYON TEMELİNDE KAVRAMSAL BİR DEĞERLENDİRME. AUEDFD. 2020;:461–485.

MLA

Atalay, Selin. “SOSYOLOJİK PERSPEKTİFTEN DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU: TIBBİLEŞTİRME VE FARMASÖTİKALİZASYON TEMELİNDE KAVRAMSAL BİR DEĞERLENDİRME”. Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, sy 65, Aralık 2020, ss. 461-85, https://izlik.org/JA76KU35UL.

Vancouver

1.Selin Atalay. SOSYOLOJİK PERSPEKTİFTEN DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU: TIBBİLEŞTİRME VE FARMASÖTİKALİZASYON TEMELİNDE KAVRAMSAL BİR DEĞERLENDİRME. AUEDFD [Internet]. 01 Aralık 2020;(65):461-85. Erişim adresi: https://izlik.org/JA76KU35UL