Bir sigara bırakma polikliniğinde uygulanan psikoeğitimsel sigara bırakma programının etkinliği
Öz
BİR SİGARA BIRAKMA POLİKLİNİĞİNDE UYGULANAN PSİKOEĞİTİMSEL SİGARA BIRAKMA POROGRAMININ ETKİNLİĞİ
ÖZET
Amaç: Bu çalışma; sigara bağımlısı olan hemşirelerin psikoeğitimsel müdahalelerle sigara bırakma durumlarını incelemek amacıyla planlanmıştır.
Yöntem: Çalışmaya, bir üniversite hastanesinde çalışan, düzenli sigara içen gönüllü hemşireler alınmıştır. Sigara içen toplam 84 hemşire ile ön görüşme yapılmış ve katılmak isteyen 40 hemşire alınmıştır. Hemşireler rastgele 4 gruba ayrılmış ve bu gruplarla haftada bir kez olmak üzere toplam 4 oturumluk psikoeğitimsel destekli sigara bırakma programı uygulanmıştır. 4 oturumluk programa 28 kişi tam katılmış ve bu grup PP (per protocol) olarak kabul edilmiştir. Program tamamlandıktan sonra, 6.ay, 12.ay izlemi yapılmıştır. Hemşirelerin sigara bırakma durumlarını ölçmek için, Fagerstrom Nikotin Bağımlılık Testi, Özyeterlilik Anketi uygulanmış ve CO ve idrarda Kotinin ölçümü yapılmıştır.
Bulgular: Programa katılan hemşirelerin %57.5’i farmakolojik destek alarak programa devam etmiş, %42.5’i ise yanlızca psikoeğitimsel destek alarak programı tamamlamışlardır. Sigara bırakma oranları niyetli grupta (Intention To Treat ITT grubunda programdan sonra % 52.5 (n=21), 6. ay % 35.6 (n=14), 12. ay % 30.0 (n=12) iken, grubu tamamlayan Per Protocol (PP) grubunda sigara bırakma oranları programdan sonra % 72.7, 6. ay % 45.5, 12. ay % 40.9 olarak belirlenmiştir. Programdan sonra PP grubunda, Özyeterlilik Testi, CO, Kotinin miktarları arasında anlamlı farklılıklar bulunmuştur.
Sonuç: Programın sonunda hemşirelerin sigara bırakma motivasyonlarının arttığı, psikolojik ve farmakolojik desteğin bırakmayı kolaylaştırdığı ve özellikle programa düzenli devam eden motivasyonu yüksek grupta sigara bırakmaların anlamlı düzeyde arttığı gözlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Sigara bağımlılığı, Psikoeğitim, Sigara bırakma program, Hemşire
ABSTRACT
Efficiency of a psychoeducational intervention for smoking cessation in a cessation clinic
Aim: This study was planned for evaluating the quit rates of nurses with psychopharmacologic interventions.
Method: Out of 84 regular smoker nurses working at a university hospital who volunteered to receive, 40 provided consent and were recruited. Participants were randomized into 4 groups and attended a session of psychoeducational approach based smoking cessation program for 4 weeks. Per-protocol (PP) group consisted 28 nurses who participated all sessions. All participants were contacted over telephone at 6th and 12th months for follow-up. Measures used in the study were Fagerström Nicotine Dependence Scale, Self-Efficacy questionnaire, carbon monoxide (CO) measurement, and urine cotinine analyses.
Results:Twenty-three nurses (57.5%) took pharmacological medication, and 17 nurses (42.5%) took only psychoeducational intervention. Quit rates of entire participants at the end of program, and 6th and 12th months of follow-ups were 52.5%, 35.6%, and 30.0% in the intention-to-treat (ITT) group, and 72.7%, 45.5%, and 40.9% in the PP group, respectively. Pre- and post-intervention comparisons of self-efficacy scores, CO and cotinine levels were significantly different in PP group.
Conclusion: Psychoeducational intervention was found to be a significant factor to increase motivation for quitting, particularly in participants with complete attendance.
Keywords: Smoking addiction, Psychoeducation, Smoking Cessation Programmes, Nursing
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. World Health Organization. WHO global report on trends in tobacco smoking 2000-2025,WHO Press, 2015
- 2. [Global Adult Tobacco Survey Turkey 2012].Health Minister Publications; 948, Ankara, Anıl Matbaa,2014, p 23.
- 3. İlhan MN, Arıkan Z, Kotan Z, Tunçoğlu T, Pınarcı M, Taşdemir A et all. Prevalence and socio-demographic determinants of tobacco, alcohol, substance use and drug misuse in general population in Turkey, Arch Neuropsychiatry 2016;(53):205-212.
- 4. Sayan İ, Faruk Tekbaş Ö, Göçgeldi E, Paslı E, Babayiğit M [Determination of smoking profiles in nurses who are working in a training hospital ].Genel Tıp Derg 2009;19(1): 9-15.
- 5. Atılgan Y, Gürkan S, Şen E [Our hospital personnel smoking status and influencing factors]. Tur Toraks Der 2008;(9):160-6.
- 6. Güneş G, Pehlivan E, Eğri M, Genç M [Prevalence of smoking in doctors, nurses, and medical faculty students working in Turgut Özal Medical Center]. Journal of Turgut Özal Medical Center 1997;4(4):407-411.
- 7. Beletsioti-Stika P, Scriven A. Smoking among greek nurses and their readiness to quit.International Nursing Review 2006;53(2):150-56.
- 8. Rowe K, Clark JM. Evaluating the effectivenes of a smoking cessation intervention designed for nurses. International Journal of Nursing Studies 2000;36(4):301-11.
Ayrıntılar
Birincil Dil
İngilizce
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Songül Kamışlı
Türkiye
Deniz Yüce
Bu kişi benim
Şennur Küçükçoban
Bu kişi benim
Mutlu Hayran
Bu kişi benim
İsmail Çelik
Bu kişi benim
Mustafa Erman
Bu kişi benim
Yayımlanma Tarihi
28 Aralık 2017
Gönderilme Tarihi
19 Ocak 2017
Kabul Tarihi
23 Aralık 2017
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2017 Cilt: 20 Sayı: 4