SAĞLIK EYLEM SÜRECİ YAKLAŞIMI MODELİ

Öz

ÖZET

Sağlığı korumak ve geliştirmek, hastalıkları engellemek için yapılacak uygulamalarda öncelikli adımlardan biri sağlık davranışı değişimleri üzerinde etkili olan faktörlerin anlaşılmasıdır. Sağlık davranışı değişimlerini tanımlamak,  anlamak ve ön görmek için 1992 yılında Alman sağlık psikolojisti Ralf Schwarzer tarafından geliştirilen Sağlık Eylem Süreci Yaklaşımı modeli sosyal bilişsel teori, gerekçeli eylem teorisi ve istemli teorilerin bir bileşimi olarak ortaya çıkmıştır. Bu model iki faz (motivasyonel ve istemli) ve üç aşamadan (niyet öncesi, niyetli ve eyleme geçmiş) meydana gelmektedir. Bu yazıda Sağlık Eylem Süreci Yaklaşımı modelinin tanıtılması ve diğer davranış modellerinden farkının ortaya konması amaçlanmıştır.

Anahtar kelimeler: Sağlık davranışı, sağlığı geliştirme, hemşirelik, SESY

 

ABSTRACT

The health action process approach theory

Understanding the predictors of health behavior change is an important step in developing intervention to promote health and prevent diseases. The health action process approach is a psychological theory of health behavior change first published in 1992 for understanding, identificstion and predincting of health behavior changes. It is combination of social cognititive theory, reasoned action theory and volitianal theories. It  divided to two phase (motivational and volitional) and three stage (preintentender, intender an actor). In this article we evaluated to health action process approach under current literature lights and compared to other behavioral models.

Key words: Health behavior, health promotion, nursing,  HAPA