KEMOTERAPİNİN AĞIZ BOŞLUĞUNA OLAN ETKİSİNİN SELYE’NİN STRESE ADAPTASYON TEORİSİNE GÖRE İNCELENMESİ VE HEMŞİRELİK YÖNETİMİ

Öz

Kanser tedavisinde kullanılan kemoterapiklerin yan etkilerinden biri ağız boşluğunda yaptığı değişimlerdir. Selye’nin Stres Modeline göre bir stresör olan kemoterapiye ağız mukozasının cevabı alarm adaptasyon ve tükenme evrelerinden oluş- maktadır. Selyenin Stres teorisine göre kemoterapi alan hastalarda ağızda komplikasyonlar gelişmektedir. Hemşire kemoterapi alan hastaların ağzında ortaya çıkan değişiklikleri tanı- lamakta, tanılama işleminden sonra ağız mukozasındaki değişimlerin ortaya çıkmasını önlemeye yönelik veya değişikliklerin ilerlemesini durdurmaya ya da bireyin yaşam kalitesini artırmaya yönelik hemşirelik girişimleri planlayıp uygulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Kemoterapi, Ağız komplikasyonları, Hemşirelik yönetimi

Kaynakça

1. Atilla N, Akbayrak N (1995). Kemoterapi alan lösemili hastalarda oral komplikasyonların önlenmesinde bir oral bakım yönteminin etkisi, V.Ulusal Hemşirelik Kongresi 259-266.
2. Bast C, Kufe DW (2000). Cancer Medicine, Jhon Scott Company, London.
3. Birol L, Akdemir N (1997). İç Hastalıkları Hemşireliği, IV. Baskı, Ankara.
4. Black JM (1993). Medical- Surgical Nursing, Fourth Edition, W.B. Saunders Company, Philadelphia.
5. Boyle S (1992). Assessing mouth care : Nursing Times , April 8 , 88 (15) :44-6. Elkin MK (2000). Nursing İnterventions and Clinical Skills, Second Edition, Mosby, ST. Louis.
6. Field D (1998 ). Pratical produceres for nurses; mouth care-2. Nursing Times 94(8): 12.
7. Ganley BJ (1996). Mouth care for the patient undegoing head and neck radiation therapy. Oncology Nursing 23(10): 16191623.
8. Gross J (1994). Handbook of Oncology Nursing, Jones and Bartlett Publishers, Boston.

9. Haskell C M (2001). Cancer Treatment, W.B. Saunders Company, London.
10. Kenny AS (1990). effects two oral care protocols on the incidence of stomatitis in hematology patients : Cancer Nursing, 13(6). 345-353.
11. Longhurst R (1998). Down in the mouth. Nursing Times 18; 94(46).
12. Madeya ML (1996). Oral complications from cancer therapy: part 1 pathphysiology and secondary complications. Oncolgy Nursing 23(5): 801-808.
13. Moore J (1999). assesment of nurse administereted oral hygiene. Nursing Times 91(9): 40-1.
14. Amerikan Kanser Birliği (1996). Hemşireler için Kanser El Kitabı, Çev. Editörü: Nurgün Platin, 1. Baskı, Ankara, Akşam Sanat Okulu matbası, 123-6.
15. Pinkerton CR, Cushing P (1994). Childhood Cancer Manegement: Chemotherapy, Published by Chapman and Hall. London. Porter H (1994). Mouth care in cancer. Nursing Times 90(14): 27-29.
16. Richardson A (1987). A process standart for oral care. Nursing Times 83 (32): 38-40.
17. Rogers BB (1987). A process standard for oral care. Nursing Times 83 (32): 40-48.
18. Stubbs L (1989). Taste changes in cancer patients. Nursing Times 85(3): 49-50.
19. Topuz E (1994). Kemoterapiye Bağlı Belirtilerin Denetimi Ve Bakımı,Bilimsel ve Teknik Yayınları Çeviri vakfı Basım ve Ciltevi, İstanbul.
20. Tucker SM, Kanobbio MM (1996). Patients Care Standarts, 6. Basım, Missouri, mosby.