Algılanan Stres Ölçeğinin Türkçe Versiyonunun Güvenilirlik ve Geçerliği

Öz

Bu çalışmanın amacı Algılanan Stres Ölçeğinin geçerlilik ve güvenirliğini test ederek Türk toplumuna uyarlamaktır. Metodolojik olarak yapılan araştırmanın evrenini 1 Mart-30 Mayıs 2004 tarihleri arasında Veyis Efendi Sağlık Ocağına başvuran yetişkinler oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini olasılıksız rastlantısal örnekleme yöntemiyle seçilen ve araştırmaya katılmayı kabul eden 138 kişi oluşturmuştur. Araştırmanın verileri Algılanan Stres ölçeği ve demografik özellikleri içeren soru formu kullanılarak araştırmacı tarafından toplanmıştır. 1983 yılında Cohen ve arkadaşları tarafından geliştirilen ölçek kolay anlaşılır ve 10 maddeden oluşmaktadır. Ölçeğin maddeleri 1-5 arasında puan almaktadır. Dört maddesi pozitif, altı maddesi negatif olarak puanlanmaktadır. Ölçeğin değerlendirilmesi toplam puan üzerinden yapılmaktadır. Verilerin istatistiksel değerlendirilmesinde faktör analizi, alfa güvenirlik katsayısı ve korelasyon analizleri kullanılmıştır. Analizler sonucunda madde-toplam puan korelasyonun 0.32-0.66 arasında değiştiği, ölçeğin alfa katsayısının da 0.70 olduğu bulunmuştur. Faktör analizi sonucunda ölçek maddelerinin faktör yüklerinin 0.41-0.70 arasında değiştiği ve tek faktörden oluştuğu saptanmıştır. Ölçeğin toplam varyansın %58.1’ni açıkladığı ve test re-test korelasyonun da 0.88 olduğu belirlenmiştir. Elde edilen bulguların ışığında, Algılanan Stres Ölçeği’nin Türk toplumuna uygulanması açısından geçerli ve güvenilir olduğu söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

• Algılanan stres, geçerlik ve güvenilirlik, hemşire

Kaynakça

1. Akgül A (2003). Tıbbi araştırmalarda istatistiksel analiz teknikleri SPSS uygulamaları. II. Baskı, Emek Ofset Ltd. Şti. Ankara.
2. Burns N, Grove SK (1993). The Practice of Nursing Research Conduct, Critique and Utilization, 2nd edn. W.B. Saunders Company, Philadelphia.
3. Chen CH, Tseng YF, Chou FH et al. (2000). Effects of support group intervention in postnatally distressed women: a controlled study in Taiwan. Journal of Psychosomatic Research 49 (6): 395-399.
4. Cohen S, Kamarck T, Mermelstein S (1983). A global measure of perceived stress. J Health Soc Behav, 24:385-96.
5. Cohen S, Kessler RC, UnderwoodGordon L (1997). Measuring stress: a guide for health & social scientists. New York: Oxford University Press
6. Cohen S, Williamson G. (1988). Perceived stress in a probability sample of the United States. In: The Social Psychology of Health. Editors. Spacapan S, Oskamp S, Newbury, CA: Sage. p. 31-67.
7. Cohen S, Williamson GM (1991). Stress and infectious disease in humans. Psychol Bull, 109:5-24.
8. Davis GC, Robinson MC. (1995). Principles and practice of nursing research, A times mirror compose. Ed. Talbot LA. Mosby St. Louis, 373-390.

9. Erefe İ (2002). Veri toplama araçlarının niteliği. İnci Erefe ed. Hemşirelikte Araştırma. Odak Ofset, İstanbul, 169-188.
10. Hughes RB, Taylor HB, RobinsonWhelen S et al. (2005). Stress and women with physical disabilities: identifying correlates. Women’s Health Issues 15: 1420.
11. Kemeny ME. (2003). The Psychobiology of Stress. Current Directions in Psychological Science 12 (4): 124-129.VOLUME 12, N 4,
12. Özgven İE (1999). Psikolojik testler. III. Baskı PDREM Yayınları. Ankara, 35-48.
13. Taylor S (2003). Health psychology. New York: McGraw Hill.