JİNEKOLOJİK KANSERLİ HASTALARIN BAKIM VE REHABİLİTASYONUNDA HEMŞİRENİN ROLÜ

Öz

Ülkemizde oldukça yaygın görülen jinekolojik kanserlerin kadın sağlığı üzerindeki olumsuz etkileri çok boyutludur. Buna rağmen, jinekolojik kanserlerin tanı ve tedavisindeki gelişmeler, bu gruptaki hastaların yaşam süresini uzatarak kaliteli yaşam beklentisini artırmıştır. Bu bakış, hastaya verilen bakım ve desteğin boyutunu değiştirerek, hemşirenin görev ve sorumluluklarında olumlu değişikliklere yol açmıştır. Günümüzde kanserli hastaya yaklaşım, erken tanının önemini kavramadan başlayarak hastalığı kabullenme, öz bakım gücünü geliştirerek kronik hastalıklarda olduğu gibi onunla yaşamını sürdürme becerisini geliştirme ve yaşamın son döneminde, terminal hasta bakımına kadar uzanan çok geniş bir yelpaze içinde ele alınmaktadır. Bu bakış kanser yönetiminde, sağlık profesyonellerine çeşitli hizmet alanlarında, farklı sorumluluklar getirmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Jinekolojik kanser, yaşam kalitesi, hemşirelik bakımı, iyilik hali, yaşam sonu dönem

Kaynakça

1. (1998). Hemşireler İçin El Kitabı (Çev. Ed: Platin N.) Amerikan Kanser Birliği, T.C. Sağlık Bakanlığı, Kanser Savaş Daire Başkanlığı ve Onkoloji Hemşireliği Derneği Yayını, Ankara.
2. (2000). Johns Hopkins Jinekoloji ve Obstetrik El Kitabı (Çev. Ed: Vicdan K, Işık AZ, Danışman N.) Atlas Kitapçılık Tic. Ltd. Şti., Ankara.
3. Addington HJ, McCarthy M (1995). Dying from cancer: a result of a national population-based investigation. Palliative Medicine 9:295-305.
4. Albayrak NB, Akdemir N (1998). Kanserin önlenmesi ve erken tanısında hemşirenin etkisinin belirlenmesi. Hemşirelik Forumu 1(5):226-29.
5. Andersen BL (1995). Quality of life for women with gynecologic cancer. Current Opinion in Obstetrics and Gynecology 7:69-76 . Anderson B (1994). Quality of life in progressive ovarian cancer. Gynecologic Oncology 55: 151-155.
6. Anderson B, Lutgendorf S (2000). Quality of life as an outcome measure in gynecologic malignancies. Current Opinion in Obstetrics and Gynecology 12:21-26.
7. Berkman BJ, Sampson SE (1993). Psychosocial effects of cancer economic on patients and their families. Cancer 72:2846-49.
8. Brown D, Robert SJ, Elkıns TE et al. (1994) Hard choices: the gynecologic cancer patient’s end-of-life preferences. Gynecologic Oncology 55:355-62.

9. Carlsson ME, Strang PM (1996). Educational group support for patients with gynaecological cancer and ther families. Support Care Cancer 4:102-109.
10. Cocle N, Adelhard J, Foley KM et al. (1990). Character of terminal illness in the advanced cancer patients: pain and other symptoms during the last four week of life. Journal of Pain and Symptom Management 5:83-93.
11. DeConno E, Caraceni A, Groff L et al. (1996). Effect of home care on the place of death of advanced cancer patients. European Journal of Cancer 32:1142-47.
12. Furniss K (2000). Tomatoes, pap smear, and tea? adopting behaviors that may prevent reproductive cancers and improve health. Journal of Obstetric, Gynecologic and Neonatal Nursing 26(6): 641-650.
13. Gershenson DM (2000a). Cervical cancer. Gynecologic Oncology 78(3): 9
14. Gershenson DM (2000b). Ovarian cancer. Gynecologic Oncology 78(5): 7-8.
15. Gershenson DM (2000c). Vulvar cancer. Gynecologic Oncology 78(3): 11.
16. Hoskıns NS, Perez CA, Young RC et al. (1997). Prıncıples and Practıce of Gynecologic Oncology. 2.ed. LippincottRaven Publishers, Philadelphia.
17. Kaaks R, Lukanova A (2002). Effects of weight control and physical activity in cancer prevention: role of endogenous hormone metabolism. Annals of The New York Academy of Sciences 963: 268-281.
18. Kinzbrunner BM (1995). Ethical dilemmas in hospice and palliative care. Support Care Cancer 3:28-36.
19. Lammers SE, Schaefer KM, Ladd EC et al. (2000). Caring for women living with ovarian cancer: recommendations for advanced practice nurses. Journal of Obstetric, Gynecologic, and Neonatal Nursing 26(6):567-573.
20. Lowdermilk D, Germino BB (2000). Helping women and their families cope with the ımpact of gynecologic cancer. Obstetric, Gynecologic, and Neonatal Nursing 26(6):653-60.
21. Merrouche Y, Freyer G, Saltel P et al. (1996). Quality of final care for terminal cancer patients in a comprehensive cancer cancer centre from the point of patients’ families. Support Care Cancer 4:163-68.
22. Miaskowski C (1996). Special needs related to the pain and discomfort of patients with gynecologic cancer. Obstetric, Gynecologic, and Neonatal Nursing 25(2):181-187.
23. Okyayüz ÜH (1996). Kanserli hastanın psikoterapisi: hasta ile etkin işbirliğine dayalı bir model. IV. Ulusal KonsültasyonLiyezon Psikiyatrisi Kongresi, İstanbul.
24. Öz F (1998). Ailede kanser olgusu. Hemşirelik Forumu 1(5):206-210.
25. Pace B (2000). Decisions about end-of-life care. The Journal of The American Medical Association 284(19):2550-53.
26. Pedridou E, Belechri M (2002). Leptin and body mass index inrelation to endometrial cancer risk. Annals of Nutrition & Metabolism 46(3-4):147-151.
27. Peruselli C (1999). Home palliative care for terminal cancer patients: a survey on the final week of life. Palliative Medicine 13(3):233-39.
28. Rummans TA, Frost M, Suman VJ et al. (1998). Quality of life and pain in patients with recurrent breast and gynecologic cancer. Psychosomatics 39(5): 437-444.
29. Shırley EO (1997). Oncology Nursing. 3.ed. Mosby-Year Book, St. Louis.
30. Taşkın L (2003). Doğum ve Kadın Sağlığı Hemşireliği. Sistem Ofset Matbaacılık, Ankara.
31. Türkbıkmaz A (1994). Kanser hastasının bakımında sosyal kişisel çalışmanın önemi. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
32. Üstün B (1998). Kanser hastasına nasıl yardım edilebilir? Hemşirelik Forumu 1(5):221-23.
33. Ventafridda V, Ripamonti C, DeConno F et al. (1990). Symptom prevalence and control during cancer patients ‘last days of life’. Journal of Palliative Care 6(3):7-11.
34. Yılmazer S (1998). Kemoterapi hazırlayan ve uygulayan hemşirelerin aldıkları koruyucu önlemler ve yeterince önlem alamama nedenleri. Hemşirelik Forumu 1(5):215-20.