YANIK NEDENİYLE ACİLE GELEN HASTALARIN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HEMŞİRELİK YAKLAŞIMI

Öz

Isı, elektrik, kimyasal maddeler ile meydana gelen doku harabiyetine yanık denir. Yanık nedeniyle meydana gelen ölüm ve sakatlıklar, dünyanın bir çok ülkesinde en önemli sağlık sorunu olarak karşımıza çıkmaktadır. En sık karşılaşılan yanık şekli ise termal yanıklardır. Yanıklı hastalarda yanan bölgenin değerlendirilmesinde; yanık derecesini ve yanığın kapladığı alanı dokuzlar kuralına göre değerlendirmek önemlidir. Yanık, bir insanın karşıla- şabileceği en ağır fiziksel ve psikososyal travmaya yol açan bir durumdur. Özellikle ciddi yanıklı hastalarda hızla ortaya çıkan fizyopatolojik değişiklikler nedeniyle, yakın bilinçli gözlem ve acil yardım gerekmektedir. Bu nedenle yanıklı hastanın bakımı, hemşireliğin en fazla bilgi, beceri ve deneyim gerektiren alanlarından birisidir.

Anahtar Kelimeler

• Yanık, hemşire, hastaya yaklaşım

Kaynakça

1. Aksoy G, Karan, N Akyolcu N (1992). Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Açık- öğretim Yayınları ETAM AŞ. 126-138.
2. Bayley EW, Carrougher GJ, Marvin JA et al. (1992). Research priorities for burn nursing: rehabilitation, discharge planning, and follow- up care. Jaurnal of Burn Care & Rehabilitation 13(4): 471-476.
3. Bayley EW (1990). Wound healing in the patient with burns. Nursing Clinical of North America 25(1): 205-222.
4. Burd A, Cheung KV, Ho WS et al. (2002). Before the paradigm shift: concepts and communication between doctors and nurses in a burns team. Burns 28(7): 691-695.
5. Cerit, Y Arslan Ü, Ertürk S ve ark. (2002). Yanıklı hastanın enzimatik debritman ile tedavisi. Hemşirelik Forumu 5(2): 52-54.
6. Civilo B (2002). Yanık. Gaziantep Sağlık Dergisi 3: 25.
7. Çavuşoğlu H (2002). Çocuk Sağlığı Hemşireliği, Cilt 2, Genişletilmiş 6. Baskı, Ankara, 246-256.
8. Dramalı A, Kaymakçı Ş, Özbayır T ve ark. (2001). Temel İlk Yardım Uygulamaları, 2. Baskı, Saray Medikal Yayıncılık: 278-306.

9. Demling RH (2005). The burn edema precess: Current concepts. Jaurnal of Burn Care & Rehabilitation 26(3): 207- 227.
10. DuBose CM, Groher MG, Mann GC et al. (2005). Pattern of dusphagia recovery after thermal burn injury. Jaurnal of Burn Care & Rehabilitation 26 (3): 233-237.
11. Ege R (1995). Kaza, Hastalık ve Yaralanmalarda İlk ve Acil Yardım, 2. Baskı, 433- 440.
12. Erdil F, Özhan Elbaş N (2001). Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği, Genişletilmiş 4. Baskı, Ankara, 756-775.
13. Hagstrom M Wirth GA Evans GR et al. (2003). A review of emergency deportment fluid resuscitation of burn patients transterred to a regional Verified Burn Center. Annals of Plastic Surgery 51 (2): 173-176.
14. Hilton G (2001). Thermal burns. American Journal of Nursing 101(11): 32-34.
15. Ho WS, Chan HH, Ying SY et al. (2001). Skin care in burn patients: a team apporach. Burns 27(5): 485-491.
16. Isik S, Er E, Uygur F ve ark. (2002). Repair of thumb abduction contrature by microsurgical transfer of partial toe. Burns 28(5): 486-489.
17. Lowry M, Gill A (1992). Taking the heat out of burns. Nursing management of burns. Professional Nurse 8(1): 28-30.
18. McCall JE, Cahil TJ (2005). Respiratory care of the burn patient. Journal of Burn Care & Rehabilitation 26(3): 200-206.
19. Milner M (2001). The burn Wheel. American Journal of Nursing 101(11): 35- 37.
20. Montgornery RK (2004). Pain management in burn injury. Critical Care Nurse Clinical North America 16(1): 39-49.
21. Morko P, Layon AJ, Caruso L et al. (2003). Burn injures. Anaesthesiology 16(2): 183-191.
22. Nisaci M, Er E, Isik S et al. (2002). Treatment modalities for post_burn axillary contractures and the versatility of the. Burns 528(2): 177-180.
23. Olgun N, Aslan FE, Kuğuoğlu S (1998). Acil Bakım, Yüce Yayım: 344-360.
24. Osborn K (2003). Nursing burn injuries. Nursing Management 34(5): 49-56.
25. Robins EV (1990). Burn shock. Critical Care Nurse Clinical North America 2(2): 299-307.
26. Smith CR, Cobb JP (2002). Yanık. Editör: Musa Dirlik, Wasington Cerrahi El Kitabı, İkinci Baskı, Nobel Tıp Kitapevi, 441-450.
27. Şahin G (2004). Acil serviste yanıklı hastaya acil yaklaşım, 7. Türkiye Acil Sempozyumu & 3. Acil Hemşireliği ve Paramedik Sempozyum Kitabı, Gaziantep: 139-143.
28. Uysal A (1992). Yanıklar, Editör: A. Haydar Şahinoğlu, Yoğun Bakım Sorunları ve Tedavileri, 1. Baskı, 771-787.
29. Wilson RE (1996). Care of the burn patient. Ostomy Wound Manage 42(8): 16-18.
30. Word E, Uricrte MB, Conroy B (2001). Duration of dysphagic symptoms and swallowing outcomes after thermal burn injury. Journal of Burn Care & Rehabilitation 22 (6): 441-453.
31. Weed RO, Berens DE (2005). Basic of burn injury: Implications for case management and life care planning. Lippincott’s Case Management 10(1): 22- 29.
32. Worden GD, Heimbach DM (2004). Guidelines for burn fellowships. Journal of Burn Care & Rehabilitation 25(6): 469-471.
33. Worden GD, Heimbach D (2003). Regionalization of burn care a concept where times has come. Journal of Burn Care & Rehabilitation 24(3): 173-174.