HEMŞİRELERİN TÜKENMİŞLİK DÜZEYİNİN BELİRLENMESİ

Öz

Bu çalışma, Denizli Sosyal Sigortalar Kurumu (SSK) Hastanesi’nde çalışan hemşirelerin tükenmişlik düzeyinin saptanması amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırmanın evreni, SSK Hastanesi’nde çalışan 87 hemşireden oluşmaktadır. Örneklem seçimine gidilmeden evren üzerinde (n=64) çalışılmıştır. Veriler demografik özellikleri içeren anket formu ve “Maslach Tükenmişlik ölçeği” kullanılarak, yüz-yüze görüşme yöntemi ile 8-19 Mart 2004 tarihleri arasında toplanmştır. Hemşirelerin yaş ortalaması 32.45±6.46 olarak bulunmuştur. Hemşirelerin %71.8’inin ön lisans mezunu, %76.6’sının evli, %85.9’unun çekirdek aileye sahip olup, evli olanların %71.9’unun çocuklarının olduğu belirlenmiştir. Çekirdek ailede yaşayanlarda ve bir çocuğu olanlarda duyarsızlaşma puan ortalamasının, mesleği değiştirmek isteyenlerde ise duyarsızlaşma ve duygusal tükenmişlik puan ortalamasının daha yüksek olduğu bulunmuştur. Hemşirelerin çalışma yılları arttıkça duygusal tükenmişlik alanında azalma görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Hemşirelik, tükenmişlik, özel yaşam,iş yaşamı

Kaynakça

1. Aslan H, Alpaslan ZN, Aslan D ve ark. (1996). Hemşirelerde tükenme, iş doyumu ve ruhsal belirtiler. Nöropsikiyatri Arşivi 33:192-9.
2. Aslan H, Coşkun S, Alpaslan N ve ark. (2000). Bakırköy ruh ve sinir hastalıkları hastanesi’nde çalışan hemşirelerde tükenme, işe bağlı gerginlik, A-tipi kişilik ve mükemmelcilik. Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 25: 135-141.
3. Bryant E (1994) When the going gets tough. The Canadian Nurse 90(2):36-9. Çam- Kırlangıç O (1995). Tükenmişlik sendromu. Saray Medikal yayıncılık. Bornova, İzmir. 13-80.
4. Çam O (1998). Tükenmişlik üzerine bir değerlendirme. Ege Üniversitesi Hemşirelik Yüksek Okulu Dergisi 14(1): 81-93.
5. Demir A, Ulusoy M, Ulusoy MF (2003). Investigation of factors influencing burnout levels in the professional and private lives of nurses. International Journal of Nursing Studies 40(8): 807-827.
6. Demir A (1999). Hemşirelerin tükenmişlik (burnout) düzeyleri ve tükenmişliği etkileyen bazı faktörlerin incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Yüksek Okulu Dergisi 6(1-2) : 34-44.
7. Ergin C (1993). Doktor ve hemşirelerde tükenmişlik ve Maslach Tükenmişlik Ölçeğinin uyarlanması. Bayraktar R, Dağ İ.(ed). VII. Ulusal Psikoloji Kongresi ve Türk Psikologlar Derneği Yayını. 143-154.
8. Gülseren Ş, Karaduman E, Kültür S. (2000). Hemşire ve teknisyenlerde tükenmişlik sendromu ve depresif belirti düzeyi. Kriz Dergisi 9(1): 27-38.

9. Haran S, Özgüven HD, Ölmez Ş (1998). Ankara üniversitesi tıp fakültesi hastaneleri ve Ankara Numune Hastanesi’nde çalışan doktor ve hemşirelerde tükenmişlik düzeyleri. Kriz Dergisi 6(1) : 75-84.
10. Karadağ F, Karagöz N, Ateşçi FÇ ve ark. (2001). Denizli ilinde çalışan hemşirelerde tükenme düzeyi. Nöropsikiyatri Arşivi 38(4): 208-214
11. Karadağ F, Karagöz N,Erdoğan O ve ark. (2002a). Pamukkale üniversitesi hastanesinde çalışan hemşirelerde iş doyumu. XI Anadolu Psikiyatri Günleri kongre Özet kitabı, Çukurova Üniversitesi, Adana, 49-50.
12. Karadağ G, Sertbaş G , Güner İC ve ark. (2002b). Hemşirelerin iş doyumu ve tükenmişlik düzeyleri ile bunları etkileyen bazı değişkenlerin incelenmesi. Hemşirelik Formu 5(6): 8-15.
13. Lacovides A et al. (1997). Burnout in nursig staff: A clinical syndrom rather than a psychological reaction? General Hospital Psychiatry 19: 419-428.
14. Özgüven HD, Haran S (2000). Tükenme. Kriz ve Krize Müdahale İçinde. Ankara Üniversitesi Psikiyatrik Kriz Uygulama ve Araştırma Merkezi Yayınları. No:6. I. Baskı, Ankara. 199-211.