ANKARA İLİNDEKİ HASTANELERİN YOĞUN BAKIM ÜNİTELERİNDE ÇALIŞAN HEMŞİRELERİN İŞ ORTAMINDAKİ STRES ETKENLERİ VE KULLANDIKLARI BAŞETME YÖNTEMLERİNİN BELİRLENMESİ

Öz

Araştırma, Ankara ilindeki hastanelerin yoğun bakım ünitelerinde çalışan hemşirelerin iş ortamındaki stres etkenlerinin ve kullandıkları başa çıkma yöntemlerinin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırma sonucunda hemşirelerin çoğunluğunun 20-30 yaş grubunda, bekar, lisans ve lisans üstü mezunu olduğu, aldıkları ücreti yaptıkları işe göre yetersiz buldukları belirlenmiştir. Araştırma sonucunda Hemşirelerin en fazla iş yükü ve kritik hasta bakımıyla ilgili iş stresinden etkilendikleri; sigorta hastanesinde çalışan, 31 yaş ve üstünde, evli, sağlık meslek lisesi mezunu, yoğun bakım ünitesinde istemeyerek çalışmaya başlayan, oryantasyon programına ve hizmet içi eğitime katılmayan, sağlık ekibinin diğer üyelerinden yetersiz destek alan hemşirelerin iş stresi etkenlerinden daha fazla etkilendikler belirlenmiştir. Ayrıca, iş stresiyle başetmede en fazla sosyal destek aramayı kullandıkları belirlenmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular doğrultusunda; yoğun bakım ünitesinde çalışan hemşirelerin ruh sağlığının geliştirilmesi için iş ortamıyla ilgili yönetimsel düzenlemelerin yapılması ve konsültasyon liyezon psikiyatrisi bölümü ile işbirliği yapılması önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Yoğun bakım ünitesi, iş stresi, başetme, hemşirelik

Kaynakça

1. Callaghan P (2000). Factors related to stress and coping among chınese nurses ın Hong Hong. Journal of Advanced Nursing 31(6): 1518-27.
2. Çam O (1991). Hemşirelerde Tükenmişlik Sendromunun Araştırılması. Ege Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, İzmir.
3. Evans L (2002). An exploration of district nurses perception of occupational stres. Biritish Journal of Nursing 11(8): 576-85.
4. Garrett D, McDaniel AM (2001) A new look at nurse burnout: the effects of environmental uncertainty and social climate. Journal of Nursing Administration 31(2): 91-96.
5. Görgülü S (1988). Hemşirelerin Anksiyete Düzeylerinin Saptanması ve Hemşireleri İş Ortamında Etkileyen Stresörlerin Tanımlanması. H.Ü Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, Ankara.
6. Gündüz B (2000). Hemşirelerde Stresle Başa Çıkma Biçimleri İle Tükenmişlik Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi. Karadeniz Teknik Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi, Trabzon.
7. Gowell Y, Boverie P (1992). Stress and statisfaction as a result of shift and number of hows worked. Nursing Administration Ouarterly 16(4).
8. Healy C, McKay M (1999). Nurses Use Healthy Coping Strategies To Deal With Stres. Australian Nursing Journal 6(6): 6-11. Hillhouse JJ, Adler CM

9. Investigating stress effect patterns in hospital staff nurses: results of a cluster analysis. Social Science And Medicine 34(1): 20-28.
10. (1997). Kirwan M, Armstrong D
11. Investigation of burnout in a sample of british general practitioners. British Journal of General Practice 45:259-260.
12. Koç H (1999). Yoğun Bakım Ünitesi Hemşirelerinde Stres Etkenleri ve Tükenmişlik Sendromu. İstanbul Üniversitesi. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
13. Mallett K, Price J, Jurs SG et al. (1991). Relationships among burnout, death anxiety and social support in hospice and critical care nurses. Psychological Reports 68:1347- 1359.
14. Lewis D, Mclin P (1990). Stress management: a program designed to facilitate coping. Journal of Continuing Education in Nursing 21(5): 212-5.
15. Papadatu D (1994). Factors contributing to the development of burrout ın oncology nursing. British Journal of Medical Psychology 67:187-99.
16. Sever A (1997). Hemşirelerin İş Stresi İle Başa Çıkma Yolları ve Bunun Sonuçlarının Araştırılması. İstanbul Üniversitesi, Doktora Tezi, İstanbul.
17. (1995). Şahin N, Durak A (1995) Stresle başa çıkma tarzları ölçeği: üniversite öğrencileri için uyarlanması. Türk Psikoloji Dergisi, 10(34): 56-73.
18. Tatar Ü (1988). Yoğun Bakım Ünitesinde Çalışan Hemşirelerin Ölüm Olayı Karşısındaki Anksiyete Düzeylerinin Belirlenmesi. İstanbul Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
19. Tyler P, Ellison R (1994). Sources of stress and psychological well-being in high- dependency Nursing. Journal of Advanced Nursing 19(3): 469-76.
20. Üstün B, Kum N (1995). Hemşirelerin Atılganlık ve Tükenmişlik Düzeyleri. IV. Ulusal Hemşirelik Kongresi, Ankara, 15-17 Kasım.
21. Watson P, Feld A (1996). Factors in stress and burnout among paediatric nurses ın a general hospital. Nursing Praxis in New Zealand 11(3); 38-46.
22. Yılmaz S (1991). Hemşirelerin Çalıştıkları Kurumlardan Ayrılma Nedenlerinin Saptanması. (Yayınlanmamış Bilim Uzmanlığı Tezi, H. Ü.), Ankara.