İLK KEZ DOĞUM YAPAN KADINLARDA GEBELİK ÖNCESİ VE DOĞUM SONRASI DÖNEMLERDE DİSPARONİ SIKLIĞI VE İLİŞKİLİ DURUMLAR

Öz

Amaç: Araştırmanın amacı ilk kez doğum yapan kadınlarda gebelik öncesi ve doğum sonrası dönemlerde disparoni görülme sıklığını ve ilişkili durumları incelemektir. Yöntem: Mart 2007 ve Şubat 2009 tarihlerinde kesitsel olarak yapılan araştırmaya olasılıksız örnekleme yöntemi ile ilk doğumunu yapan 391 kadın alındı. Kadınlarla, doğum sonrası birinci günde ve yaklaşık bir yıl sonra olmak üzere toplam iki kez görüşme yapıldı. Veriler, bir anket formu ile doğum sonrası birinci günde yüz yüze ve ortalama 11.6±3.8 ayda telefonla görüşme yapılarak toplandı. Bulgular: Kadınların %34.8’i gebelikten önce, %38.9’u gebelikleri süresince ve %28.9’u doğum sonrası dönemde disparoni yaşadıkları belirlendi. Lojistik regresyon analizi sonuçları, gebelikten önceki dönemde disparoni görülme olasılığının eğitimi olmayan ve gelir düzeyini düşük olarak algılayan kadınlarda arttığını gösterdi. Ayrıca, ev hanımı olan, gelir düzeyini düşük olarak algılayan ve gebelikten önce disparoni öyküsü olan kadınlarda doğum sonrası dönemde disparoni görülme olasılığının arttığı saptandı. Sonuç: Bu araştırmanın sonuçları, gebelik öncesi ve doğum sonrası dönemlerde disparoni görülme sıklığının oldukça yüksek olduğunu ve gebelik öncesi disparoni öyküsünün doğum sonrası disparoni için önemli bir risk faktörü olduğunu gösterdi.

Anahtar Kelimeler

• Disparoni, cinsel sağlık, gebelik öncesi ve doğum sonrası dönem, kadın sağlığı

Kaynakça

1. Abdool Z, Thakar R, Sultan AH. Postpartum Female Sexual Function. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol 2009;145(2):133–7.
2. Acele EO, Karaçam Z. Sexual Problems in Women During the First Postpartum Year and Related Conditions. J Clin Nurs 2012;21(7-8):929-37.
3. Barrett G, Peacock J, Victor CR, Manyonda I. Cesarean Section and Postnatal Sexual Health. Birth Barrett G, Pendry E, Peacock J, Victor C, Thakar R, Manyonda I. Women’s Sexual Health After Childbirth. BJOG 2000;107(2):186-95.
4. Basson R, Leiblum S, Brotto L, Derogatis L, Fourcroy J, Fugl-Meyer K et al. Revised Definitions of Women’s Sexual Dysfunction. J Sex Med 2004;1(1):40-8.
5. Basson R. The Optimal Discipline for Assessing and Managing Pain During Sex. Arch Sex Behav 2005;34(1):23–61.
6. Beucher G. Maternal Morbidity After Operative Vaginal Delivery. J Gynecol Obstet Biol Reprod 2008;37(8):244–59.
7. Binik YM. Should Dyspareunia be Retained as A Sexual Dysfunction in DSM-V? A Painful Classification Decision. Arch Sex Behav 2005; 34(1); 11–21.
8. Botros SM, Abramov Y, Miller J-JR, Sand PK, Gandhi S, Nickolov A et al. Effect of Parity on Sexual Function. An Identical Twin Study. Obstet Gynecol 2006;107(4):765–70.

9. Brauer M, ter Kuile MM, Janssen SA. Laan E. The effect of Pain-Related Fear on Sexual Arousal in Women with Superficial Dyspareunia. Eur J Pain 2007;11(7):788–98.
10. Buhling KJ, Schmidt S, Robinson JN, Klapp C, Siebert G, Dudenhausen JW. Rate of Dyspareunia After Delivery in Primiparae According to Mode of Delivery. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol 2006;124(1):42–6.
11. Cron J, Driggers R, Nagey D. Postpartum care and breast feeding. In: Bankowski BJ, Lambrou NC, Fox HE, Wallach E, eds. The Johns Hopkins Manual of Gynecology and Obstetrics. 2nd ed., London: Lippncott Willams & Wilkins; 2002. p. 237-40.
12. Çayan S, Akbay E, Bozlu M, Canpolat B, Acar D, Ulusoy E. The Prevalence of Female Sexual Dysfunction and Potential Risk Factors that may Impair Sexual Function in Turkish Women. Urol Int 2004;72(1):52-7.
13. Danielsson I, Sjöberg I, Stenlund H, Wikman M. Prevalence and Incidence of Prolonged and Severe Dyspareunia in Women: Results from A Population Study. Scand J Public Health 2003;31(2):113-8.
14. Dannecker C, Hillemanns P, Strauss A, Hasbargen U, Hepp H, Anthuber C. Episiotomy and Perineal Tears Presumed to Be Imminent: Randomized Controlled Trial. Acta Obstet Gynecol Scand 2004;83(4):364-8.
15. Ejegård H, Ryding EL, Sjögren B. Sexuality After Delivery with Episiotomy: A Long-Term Follow-Up. Gynecol Obstet Inves 2008;66(1):1–7.
16. Fauconnier A, Dubuisson J-B, Foulot H, Deyrolles C, Sarrot F, Laveyssière M-N et al. Mobile Uterine Retroversion is Associated with Dyspareunia and Dysmenorrhea in An Unselected Population of Women. 2006;127(2):252–6.
17. Fritel X, Schaal JP, Fauconnier A, Bertrand V, Levet C, Pigné A. Pelvic Floor Disorders 4 Years After First Delivery: A Comparative Study of Restrictive Versus Systematic Episiotomy. BJOG 2008;115(2):247–52.
18. Graziottin A. Clinical Approach to Dyspareunia. J Sex Marital Ther 2001;27(5):489–501.
19. Hartmann K, Viswanathan M, Palmieri R, Gartlehner G, Thorp J Jr, Lohr KN. Outcomes of Routine Episiotomy: A Systematic Review. JAMA 2005;293(17):2141-8.
20. Hayes R, Dennerstein L. The Impact of Aging on Sexual Function and Sexual Dysfunction in Women: A Review of Population-Based Studies. J Sex Med 2005;2(3):317–30.
21. Karaçam Z, Eroğlu K. Effects of Episiotomy on Bonding and Mother’s Health. J Adv Nurs 2003;43(4):384–94.
22. Karaçam Z. Epizyotominin Doğum Sonrası Dönemde Cinsel Fonksiyona Etkisi. Hemşirelikte Araştırma ve Geliştirme Dergisi 2008;10 (1):38-46.
23. Kennedy CM, Turcea AM, Bradley CS. Prevalence of Vulvar and Vaginal Symptoms During Pregnancy and the Puerperium. Int J Gynecol Obstet 2009;105(3):236–9.
24. Klein K, Worda C, Leipold H, Gruber C, Husslein P, Wenzl R. Does The Mode of Delivery Influence Sexual Function After Childbirth? J Womens Health (Larchmt) 2009;18(8):1227-31.
25. Klein MC, Kaczorowski J, Firoz T, Hubinette M, Jorgensen S, Gauthier R. A Comparison of Urinary and Sexual Outcomes in Women Experiencing Vaginal and Caesarean Births. J Obstet Gynaecol Can Laumann EO, Paik A, Rosen RC. Sexual Dysfunction in The United States: Prevalence and Predictors. JAMA 1999;281(6):537-44.
26. Liljestrand J. Episiotomy for Birth: RHL Commentary (Last revised: 20 October 2003). The WHO Reproductive Health Library, Geneva: World Health Organization, 2003.
27. Lowdermilk DL, Perry SE, Bobak IM. Maternity Women’s Health Care, 7th ed., St. Louis: Mosby Inc; 2000. p. 581–670.
28. Meana M, Binik YM, Khalife S, Cohen D. Psychosocial Correlates of Pain Attributions in Women 1999;40(6):497–502.
29. Oboro V, Tabowei TO. Sexual Function After Childbirth in Nigerian Women. Int J Gynaecol Obstet 2002;78(3):249–50.
30. Öksüz E, Malhan S. Prevalence and Risk Factors for Female Sexual Dysfunction in Turkish Women. J Urol 2006;175(2):654-8.
31. Sartore A, De Seta F, Maso G, Pregazzi R, Grimaldi E, Guaschino S. The Effects of Mediolateral Episiotomy on Pelvic Floor Function After 2004;103(4):669-73.
32. Solana-Arellano E, Villegas-Arrizón A, Legorreta- Soberanis J Cárdenas-Turanzas M, Enzaldo de la Cruz J, Andersson N. Women's Dyspareunia After Childbirth: A Case Study in A Hospital in Acapulco, Mexico. Rev Panam Salud Publica 2008;23(1):44-51. Sümbüloğlu K, Sümbüloğlu V. Biyoistatistik, 8. Baskı, Ankara: Hatipoğlu Basım ve Yayım San. ve Tic. Ltd. Şti; 1998. p. 264-7.
33. Webb DA, Bloch JR, Coyne JC, Chung EK, Bennett IM, Culhane JF. Postpartum Physical Symptoms in New Mothers: Their Relationship to Functional Limitations and Emotional Well-Being. Birth 2008; 35(3): 179-87.
34. Williams A, Herron-Marx S, Hicks C. The Prevalence of Enduring Postnatal Perineal Morbidity and Its Relationship to Perineal Trauma. Midwifery 2007;23(4):392–403.
35. Wouda JC, Hartman PM, Bakker RM, Bakker JO, van de Wiel HBM, Weijmar Schultz WCM. Vaginal
36. Dyspareunia. 1998;35(2):141-7.
37. Psychosomatics Vaginal Delivery. Obstet
38. Gynecol Plethysmography Journal with of Sex Research