RİSKLİ BİR GRUP OLAN KADINLARDA OSTEOPOROZ BİLGİ DÜZEYLERİ VE ETKİLEYEN ETMENLERİN BELİRLENMESİ
Öz
ÖZET
Amaç: Bu çalışmanın amacı Kayseri il merkezindeki aile sağlığı merkezlerine gelen gönüllü kadınların Osteoporoz Bilgi Testi (OBT) kullanılarak osteoporoz hakkındaki bilgi düzeyleri ve etkileyen etmenlerin belirlenmesidir.
Yöntem: Çalışmanın örneklemini 2015 yılının Ekim ve Aralık ayları arasında Talas Miraboğlu ve Esenyurt Latif Başkal Aile Sağlığı Merkezlerine gelen, 18 yaş ve üzeri 433 gönüllü kadın oluşturmuştur. Veri toplamada sosyodemografik özellikler, antropometrik ölçümler ve süt ve süt ürünleri tüketim alışkanlıklarının kaydedildiği bir anket formu ve Osteoporoz Bilgi Testi kullanılmıştır.
Bulgular: Kadınların yaş ortalaması 33.88±12.44 yıl olup, %53.4’ü normal ağırlıkta ve %13.7’si şişmandır. Toplam OBT puanı 17.46±3.20 olarak bulunmuştur. Bekâr kadınların Egzersiz Bilgisi Alt Boyut puanının evli kadınların Egzersiz Bilgisi Alt Boyut puanına göre anlamlı olarak daha yüksek olduğu görülmüştür (p<0.05). Kadınların yaş grupları, eğitim düzeyleri, egzersiz alışkanlıkları, ailede osteoporoz görülme durumu ile alt boyut ve toplam OBT puanları arasında anlamlı ilişkiye rastlanmamıştır. Her gün süt ve süt ürünleri tüketme alışkanlığına sahip olan kadınların toplam OBT puanı, haftada ≤2 gün ve haftada 3-5 gün süt ve süt ürünleri tüketme alışkanlığına sahip olan kadınlardan anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Çoklu doğrusal regresyon analizine göre egzersiz alışkanlığının Egzersiz Bilgisi Alt Boyutu ve OBT puanlarını etkileyen en anlamlı değişken olduğu belirlenmiştir (p=0.005 ve p=0.003).
Sonuç: Bu sonuçlar doğrultusunda, kadınların osteoporoz bilgi düzeylerinin çok düşük düzeylerde olmadığı ancak, medeni durumun ve süt ve süt ürünleri tüketim alışkanlığının osteoporoz bilgi düzeylerini etkilediği görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Beslenme; egzersiz alışkanlığı; kadın; osteoporoz
ABSTRACT
Determining of The Osteoporosis Knowledge Levels and Influencing Factors of The Women as a Hazardous Group
Aim: The aim of this study was to determine the knowledge level of osteoporosis using the Osteoporosis Knowledge Test (OKT) in voluntary women who came to family health centers in center of Kayseri province.
Methods: Study sample consisted of 433 voluntary women aged 18 years and over who came to the Talas Miraboğlu and Esenyurt Latif Başkal Family Health Center between October and December in 2015. Data were collected via a questionnaire about sociodemographic features, anthropometric measurements and consumption habits of dairy products, and Osteoporosis Knowledge Test.
Results: The mean age of the women was 33.88±12.44 years; %53.4 of them had normal body weight while %13.7 of them was obese. The total OKT score was 17.46±3.20. Exercise Knowledge Subscale score of single women was significantly higher than married women (p<0.05). No significant relation was determined between age groups, education levels, exercise habits, presence of osteoporosis in the family and subscales and total OKT scores. The total OKT score of women who consumed dairy products every day was significantly higher women who consumed dairy products ≤2 days and 3-5 days per week (p<0.05). According to multiple linear regression analysis, exercise habits were the most significant variable affecting Exercise Knowledge Subscale and OBT scores (p = 0.005 and p = 0.003).
Conclusion: In conclusion, osteoporosis knowledge levels of women were not very low, but marital status and consumption of dairy products could affect the level of osteoporosis knowledge
Keywords: Nutrition; exercise habits; women; osteoporosis
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 10. Kılıç D, Erci B. Osteoporoz sağlık inanç ölçeği, osteoporoz öz-etkililik/yeterlik ölçeği ve osteoporoz bilgi testinin geçerlilik ve güvenirliği. Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi 2004; 7(2): 89-102
- 11. Qian G, Xue K, Tang L, et al. Mitigation of oxidative damage by green tea polyphenols and Tai Chi exercise in postmenopausal women with osteopenia. PLOS ONE 2012;7(10):1-9
- 12. Karamehmetoğlu ŞS, Karacan İ, Özkul İ, Sarıdoğan ME. Kemik kaybı tayininde osteoporoz risk faktörlerinin değeri. Osteoporoz Dünyasından 2003;9:150-3
- 13. Amin S, Mukti NA. Assessment of Knowledge Level on Osteoporosis among a Private University Students in Malaysia. Imperial Journal of Interdisciplinary Research 2017;3(3):141-45
- 14. Olsen CF, Bergland A. The effect of exercise and education on fear of falling in elderly women with osteoporosis and a history of vertebral fracture: Results of a randomized controlled trial. Osteoporos Int. 2014;25(8):2017-25
- 15. Kılıç D, Erci B. Premenopozal Dönemdeki Kadınlara Verilen Eğitimin Osteoporoza İlişkin Sağlık İnançları ve Bilgi Düzeylerine Etkisi. Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi 2007; 10(3):34-44
- 16. Altın E, Karadeniz B, Türkyön F, Baldan F, Akkaya N, Atalay NŞ, et al. Kadın ve Erkek Yetişkinlerde Osteoporoz Bilgi ve Farkındalık Düzeyinin Karşılaştırılması. Türk Osteoporoz Dergisi 2014;20: 98-103
- 17. Hurst PR, Wham CA. Attitudes and knowledge about osteoporosis risk prevention: a survey of New Zealand women. Public Health Nutrition 2007;10(7):747–53
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Neslihan Öner
*
ERCİYES ÜNİVERSİTESİ, SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ
0000-0001-6773-4963
Türkiye
Tuba Tekin
ERCİYES ÜNİVERSİTESİ, SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ
0000-0002-0567-9919
Türkiye
Nurefşan Konyalıgil
Bu kişi benim
0000-0002-6947-7478
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
4 Nisan 2019
Gönderilme Tarihi
7 Şubat 2018
Kabul Tarihi
27 Mart 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 22 Sayı: 1