HASTANEDE YATAN HASTALARIN AKILCI İLAÇ KULLANIMINA YÖNELİK BİLGİ VE DAVRANIŞLARININ İNCELENMESİ

Öz

ÖZET

Amaç: Bu çalışmada hastanede yatan hastaların akılcı ilaç kullanımına yönelik bilgi ve davranışlarının incelenmesi amaçlanmıştır.

Yöntem: Tanımlayıcı nitelikte olan bu çalışma hastanede yatan 98 hasta ile tamamlanmıştır. Araştırma verileri ilgili literatür taranarak oluşturulan 31 soruluk bir form ile hastalarla yüz yüze görüşülerek toplanmıştır. İstatistiksel analizlerde sayı, yüzde ve lojistik regresyon analizi  yöntemleri kullanılmıştır.

Bulgular: Çalışmada bireylerin %31.6’sı herhangi bir durum ya da hastalık olmaksızın doktora ilaç yazdırmıştır. Ayrıca en sık reçete ettirilen ilaç grubunun (%36.7) analjezikler olduğu saptanmıştır. Hastaların %57.1’inin iyileştiğine kanaat getirip tedaviyi yarıda kestiği, %64.3’ünün evinde hiç kullanılmamış veya yarım kalmış ilaç bulunduğu belirlenmiştir.

Sonuç: Bu çalışmada, hastanede yatan hastaların akılcı ilaç kullanımına yönelik bilgi ve uygulama hataları olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Akılcı ilaç kullanımı;  ilaç tedavisi yönetimi; reçete edilen ilaçlar

ABSTRACT

The Investigation of Knowledge and Behavior of Hospitalized Patients for Rational Drug Usage

Aim: This study aimed to investigation behavior and practices of inpatients corresponding to rational drug usage.

Method: This research designed as a descriptive study was participated 98 hospitalized patients. The research data were collected by interviewing the patients face to face with a questionnaire consisting of 31 questions. Statistical analysis was carried out using the number – percentage range and logistic regression analyses.

Results: In this study, 31.6% of the subjects demanded to write out prescription from physician without any condition or illness. Additionally, the most frequently prescribed therapeutic class were analgesics (36.7%). 57.1% of subjects discontinued medication when convinced healing, 64.3% of subjects had drugs available unopened or unfinished in their homes.

Conclusion: This study concludes that the hospitalized patients are inaccurate in knowledge and practices with regard to rational drug usage.

Keywords: Rational drug us;, medical therapy management; prescription drugs

Anahtar Kelimeler

• İlaç kullanma,ilaç tedavisi yönetimi,reçete edilen ilaçlar

Kaynakça

1. Acar A, Yeğenoğlu S. Akılcı ilaç kullanımı açısından farmakoekonomi ve hastane formülleri. Ankara Eczacılık Fakültesi Dergisi 2005; 34(3):207-18.Akkoca AN, Özler GS, Yengil E, Özler S, Demirkıran G. Geriatrik hastaların ilaç kullanım bilgi ve davranışlarının değerlendirilmesi. Smyrna Tıp Dergisi 2014: 1-6. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Topluma Yönelik Akılcı İlaç Kullanımı 2013; Ankara. SGK Yayın No:93.Ekenler, Ş, Koçoğlu, D. Bireylerin akılcı ilaç kullanımıyla ilgili bilgi ve uygulamaları. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi 2016; 3(3): 44-55.Göçgeldi E, Uçar M, Açıkel CH, ve ark. Evlerde artık ilaç bulunma sıklığı ve ilişkili faktörlerin araştırılması. TAF Preventive Medicine Bulletin 2009;8(2): 113-8.Hatipoğlu S, Özyurt, BC. Manisa ilindeki bazı aile sağlığı merkezlerinde akılcı ilaç kullanımı. TAF Prev Bull 2016; 15(4):1-8. DOI: 10.5455/pmb.1-1441352977Holloway K, Van Dijk L. (2011). Rational use of medicines. Chapter in: The world medicines situation 2011, Geneva. World Health Organization. Kurt ME, Ceylan A, Sevinç K. Hemşirelerin akılcı ilaç kullanımına yönelik bilgi ve davranışlarının değerlendirilmesi. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 2016; 6(11): 263-274.Önder E, Koçia O, Öztürk S, Sabuncu Z, Soyutemiz Ö, Altıntaş H. Yunus Emre Sağlık ocağı bölgesinde yaşayan 18 yaş ve üstü bireylerin ağrı kesici kullanımı ve bu konudaki bazı bilgilerinin saptanması. Hacettepe Toplum Hekimliği Bülteni 2002; 23(1):16-8.Pınar N. Ülkemizde ilaç harcamaları. İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 2012; 19(1): 59-65. DOI: 10.7247/jiumf.2012.19.1.59_6Pınar N, Karataş Y, Bozdemir N, Ünal İ. Adana ilindeki insanların ilaç kullanım alışkanlıkları. TAF Preventive Medicine Bulletin 2013;12(6):639-650. DOI:10.5455/pmb.1-1344333007 Sağlık Bakanlığı (SB), Toplumun Akılcı İlaç Kullanımına Bakışı. Araştırma Serisi:9, 2011. Sağlık Bakanlığı Yayın No: 856T.C. Sağlık Bakanlığı Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi Başkanlığı Hıfzıssıhha Mektebi Müdürlüğü. Toplumun Akılcı ilaç Kullanımına Bakışı, Ankara. 2011.T.C. Sağlık Bakanlığı, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu. Türkiye İlaç Pazarı Gözlem Raporu-1. 2014; 1-30. Türk Eczacılar Birliği ve Türk Algoloji Derneği. Türkiye Erişkinlerinin Ağrı Sıklığı ve Baş Etme Yöntemleri. Ankara, Ekim 1999.Şendir M, Çelik Z, Güzel E, Büyükyılmaz F. Aile sağlığı merkezlerine başvuran bireylerde akılcı ilaç kullanım alışkanlıklarının belirlenmesi. TAF Preventive Bulletin 2015; 4(1): 15-22. DOI: 10.5455/pmb1-1391505019Yapıcı G, Balıkçı S, Uğur Ö. Birinci basamak sağlık kuruluşuna başvuranların ilaç kullanımı konusundaki tutum ve davranışları. Dicle Tıp Dergisi 2011; 38(4): 458-465. doi: 10.5798/diclemedj.0921.2011.04.0066World Health Organization (WHO). Clinical Pharmacology in Health Care, Teaching and Research 2012;1-75.