ULTRASON YARDIMIYLA PERİFERAL İNTRAVENÖZ KATETER UYGULAMASININ GİRİŞİM SÜRESİ, KATETER ÖMRÜ VE OLASI KOMPLİKASYONLARI: LİTERATÜR TARAMASI
Öz
ÖZ
Amaç: Son on yılda yürütülmüş, intravenöz erişimi zor olan hastalarda periferal kateterin ultrason yardımıyla uygulanmasını; işlemin süresi, komplikasyon gelişme durumu ve yerleştirilen kateterlerin kalış süresi açısından inceleyen çalışmaların sistematik olarak incelenmesi hedeflenmiştir.
Yöntem: “Pubmed”, “Google Scholar”, “Science Direct”, “Cochrane” veri tabanlarında taranan anahtar kelimelerle ortaya çıkan tüm çalışmalar bağımsız olarak araştırmacılar tarafından incelendi. Araştırmaya dâhil edilme kriterleri; çalışmaların Ocak 2014-Aralık 2018 tarihleri arasında yayınlanmış olması, örneklem grubunun ultrason rehberliğinde periferal intravenöz girişim uygulaması olması, uygulamanın erişkin bireylere yapılmış olması, tanımlayıcı veya ilişkisel araştırmalar olması, yayın dilinin Türkçe ve ya İngilizce olması şeklinde belirlenmiştir. Tarama sonucunda dâhil etme kriterlerine uyan on dört çalışmaya ulaşılmıştır. Değişkenler; ultrason rehberliğinde Periferik İntravenöz kateterizasyonda gelişen komplikasyonlar, girişimin süresi, yerleştirilen kateterlerin hastada kalış süresi idi. Araştırmaların kalitesi Jadad skoru ve Newcastle Ottawa ölçütü kullanılarak değerlendirildi.
Bulgular: İncelenen çalışmalara göre ultrason yardımıyla kateter yerleştirilirken harcanan sürenin en az 10 saniye en fazla 12 dakika olduğu görülmüştür. Kateterlerin kalış süresi; kateterlerin damar içindeki mesafesi, uygulanan extremite bölgesi ve kateterin kullanım ömrü ile ilişkili olduğu görülmektedir. Komplikasyon oranları açısından, ultrason kullanımının standart tekniğe üstünlüğünün olmadığı, komplikasyon oranlarının yakın olduğu görülmektedir. Randomize kontrollü çalışmaların kalite ölçütü Jadad skoruna (0-5) göre en fazla 3 puan, randomize kontrollü olmayan çalışmalar ise Newcastle Ottawa skoruna (0-9) göre en fazla 7 puan değerindedir.
Sonuç: Ultrason rehberliğinde Periferik İntravenöz kateterizasyon uygulamasının geleneksel yöntem ile kıyaslandığında özellikle uygulama süresi açısından avantajlı olduğu fakat damar içindeki kalış süresi ve gelişebilecek komplikasyonlar açısından daha detaylı çalışmalara ihtiyaç olduğu görülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Acar F, Cander B, Girişgin S, Gül M. Central venous catheter interventions in emergency department; A retrospective study. JAEM. 2009; 8, 35–38.
- Adhikari S, Blaivas M, Morrison D, Lander L. Comparison of infection rates among ultrasound-guided versus traditionally placed peripheral intravenous lines. J Ultrasound Med. 2010; 29:741–747.
- Au AK, Rotte MJ, Grzybowski RJ, Ku BS, Fields JM. Decrease in central venous catheter placement due to use of ultrasound guidance for peripheral intravenous catheters. The American Journal of Emergency Medicine. 2012; 30(9), 1950–1954. https://Doi.Org/10.1016/J.Ajem.2012.04.016.
- Bahl A, Hang B, Brackney A, Joseph S, Karabon P, Mohammad A et al. Standard long IV catheters versus extended dwell catheters: A randomized comparison of ultrasound-guided catheter survival. Am J Emerg Med. 2018, Jul 19. pii: S0735-6757(18)30590-4. doi: 10.1016/j.ajem.2018.07.031. [Epub ahead of print]PMID: 30037560
- Bauman M, Braude D, Crandall C. Ultrasound-guidance vs standard technique in difficult vascular access patients by ED technicians. Am J Emerg Med. 2009; 27(2):135-40.
- Blaivas M. Ultrasound-guided peripheral iv insertion in the ED: A two-hour training session improves placement success rates in one ED. American Journal of Nursing. 2005; 105(10), 54-57.
- Boniface KS, LeSaux MA, Mandoorah S, Patel A, Neander KL, Shokoohi H. Ultrasound-guided intravenous access in adults using SonoStik®, a novel encapsulated sterile guidewire: A prospective cohort trial. J Vasc Access. 2018 Sep; 19(5):441-445. doi: 10.1177/1129729818758228. Epub 2018 Mar 12. PMID: 29529917
- Brannam L, Blaivas M, Lyon M, Flake M. Emergency nurses’ utilization of ultrasound guidance for placement of peripheral intravenous lines in difficult-access patients. Academic Emergency Medicine. 2004; 11(12), 1361-1363.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Sistematik Derlemeler ve Meta Analiz
Yazarlar
Kezban Babadag
0000-0003-4882-006X
Türkiye
Metin Tuncer
0000-0003-1780-9191
Türkiye
Ahmet Erol
0000-0001-7060-2101
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
19 Mart 2020
Gönderilme Tarihi
9 Nisan 2019
Kabul Tarihi
17 Şubat 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 23 Sayı: 1