CERRAHİ HEMŞİRELERİNİN TIBBİ HATA TUTUM VE EĞİLİMLERİNİN BELİRLENMESİ

Öz

Amaç: Bu araştırmada, cerrahi hemşirelerinin tıbbi hatalara yönelik tutumlarının, tıbbi hataya eğilimlerinin ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi amaçlandı.
Yöntem: Tanımlayıcı tipteki bu araştırma, 15 Temmuz-10 Kasım 2018 tarihleri arasında, Konya il merkezindeki bir kamu üniversite hastanesinin cerrahi birimlerinde çalışan 181 hemşire ile gerçekleştirildi. Veriler, kişisel bilgi formu, “Tıbbi Hatalarda Tutum Ölçeği” ve “Hemşirelikte Tıbbi Hataya Eğilim Ölçeği” ile toplandı.
Bulgular: Hemşirelerin yaş ortalaması 29.38±5.61 yıl olup, çoğunluğu (%77.3) kadındı ve %65.7’si lisans mezunu idi. Son bir yıl içinde tıbbi hata yaptığını belirten hemşirelerin (%13.8), yanlış ilacı uygulama, yanlış dozda ilaç uygulama ve yanlış bilgilendirme hataları yaptığı belirlendi. Hemşirelerin tıbbi hataya eğilimlerinin düşük olduğu ve tıbbi hatalara yönelik tutumlarının olumlu olduğu saptandı. Hemşirelerin tanıtıcı özellikleri ve tıbbi hataya ilişkin özellikleri, tıbbi hatalara yönelik tutumlarını etkilemedi. Ancak, 35 yaş üstü hemşirelerin, günde 16 hastadan daha fazla hastaya bakım verenlerin ve mesleğinden memnun olanların, tıbbi hataya eğilimleri anlamlı olarak daha düşüktü. Hemşirelerin tıbbi hataya eğilim puanları ile tıbbi hatalara yönelik tutum puanları arasında anlamlı ilişki saptanmadı.
Sonuç: Araştırma bulguları, cerrahi hemşirelerinin tıbbi hataya eğilimlerinin düşük olduğunu ve tıbbi hatalara yönelik tutumlarının olumlu olduğunu ortaya koydu. 

Anahtar Kelimeler

• Cerrahi
• Eğilim
• Hemşire
• Tıbbi hata
• Tutum

DETERMINATION OF SURGICAL NURSES’ ATTITUDES AND TRENDS TOWARDS MEDICAL ERRORS

Öz

Aim: The aim of this study was to determine surgical nurses’ attitudes and trends towards medical errors and affecting factors.
Methods: This descriptive study was carried out in a public university hospital in the provincial center of Konya with 181 nurses working in the surgical clinic between 15 July and 10 November, 2018. Data were collected using the personal information form, Scale of Attitudes towards Medical Errors and the Malpractice Trend Scale in Nursing.
Results: The mean age of the nurses was 29.38±5.61 years, the majority of them (77.3%) were women and 65.7% of them were high school graduates. It was determined that nurses who reported that they had made a medical error over the previous year (13.8%) made errors of wrong drug administration, wrong dose of medication and misinforming. It was found that nurses' trend towards medical errors was low and that their attitudes towards medical errors were positive. The descriptive characteristics and medical error characteristics of the nurses did not affect their attitudes towards medical errors. However, those nurses over the age of 35, those caring for more than 16 patients per day and those satisfied with their profession had a significantly lower trend towards medical errors. There was no significant correlation between nurses’ trend towards medical errors and medical error attitudes score means.
Conclusions: Research findings revealed that the surgical nurses had positive attitudes towards medical errors and their trend to medical errors was low.

Anahtar Kelimeler

• Surgery
• Trend
• Nurse
• Medical errors
• Attitude

Kaynakça

1. 1. Erbay E, Esatoğlu AE. Content Analysis of Newspaper Coverage of Medical Malpractice. In: Alexandrova E, Shapekova NL, Ak B, Özcanaslan F, eds. Health Sciences Research in the Globalizing World. Sofia: St. Kliment Ohridski University Press; 2018. p.956-73.
2. 2. Alsulami SL, Sardidi HO, Almuzaini RS, Alsaif MA, Almuzaini HS, Moukaddem AK, et al. Knowledge, Attitude and Practice on Medication Error Reporting among Health Practitioners in a Tertiary Care Setting in Saudi Arabia. Saudi Medical Journal 2019; 40(3): 246-51.
3. 3. Ozer S, Sarsilmaz H, Aktas H, Aykar FS. Attitudes Toward Patient Safety and Tendencies to Medical Error Among Turkish Cardiology and Cardiovascular Surgery Nurses. Journal of Patient Safety 2019; 15(1): 1-6.
4. 4. Joint Commission on Accreditation of Healthcare Organizations- JCAHO. Quality and safety: sentinel event statistics released for 2018. Joint Commission Online 2019. p.1-4.
5. 5. Yiğitbaş Ç, Oğuzhan H, Tercan B, Bulut A, Bulut A. Hemşirelerin Malpraktis ile İlgili Algı, Tutum ve Davranışları. Anadolu Kliniği Tıp Bilimleri Dergisi 2016; 21(3): 207-14.
6. 6. Frank L, Danks J. Perianesthesia Nursing Malpractice: Reducing the Risk of Litigation. Journal of Peri Anesthesia Nursing 2019; 34(3): 463-68.
7. 7. Güven ŞD, Şahan S, Ünsal A. Hemşirelerin Tıbbi Hatalara Yönelik Tutumları. İzlek Akademik Dergi 2019; 2(2): 75-85.
8. 8. Ertem G, Oksel E, Akbıyık A. Hatalı Tıbbi Uygulamalar (Malpraktis) ile İlgili Retrospektif Bir İnceleme. Dirim Tıp Gazetesi 2009; 84(1): 1-10.

9. 9. Kahriman İ, Öztürk H. Evaluating Medical Errors Made by Nurses during Their Diagnosis, Treatment and Care Practices. Journal of Clinical Nursing 2016; 25(19-20): 2884-94.
10. 10. Ayoubian A, Habibi M, Yazdian P, Bagherian-Mahmoodabadi H, Arasteh P, Eghbali T, et al. Survey of Nursery Errors in Healthcare Centers, Isfahan, Iran. Global Journal of Health Science 2016; 8(3): 43-8.
11. 11. Özen N, Onay T, Terzioğlu F. Hemşirelerin Tıbbi Hata Eğilimlerinin ve Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi. Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi 2019; 6(2): 283-92.
12. 12. Kiymaz D, Koç Z. Identification of Factors Which Affect the Tendency Towards and Attitudes of Emergency Unit Nurses to Make Medical Errors. Journal of Clinical Nursing 2018; 27(5-6): 1160-9.
13. 13. Güleç D, İntepeler ŞS. Tıbbi Hatalarda Tutum Ölçeğinin Geliştirilmesi. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi 2013; 15(3): 26-41.
14. 14. Er F, Altuntaş S. Hemşirelerin Tıbbi Hata Yapma Durumları ve Nedenlerine Yönelik Görüşlerinin Belirlenmesi. Sağlık ve Hemşirelik Yönetimi Dergisi 2016; 3(3): 132-9.
15. 15. Dikmen Y, Yorgun S, Yeşilçam N. Hemşirelerin Tıbbi Hata Eğilimlerinin Belirlenmesi. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi 2014; 1(1): 44-56.
16. 16. Birgili F, Köse F. Tendencies of Nurses to Medical Errors. Journal of Current Researches on Health Sector 2018; 8(2): 249-66.
17. 17. Sivrikaya SK, Kara AŞ. Hemşirelerin Tıbbi Hata Yapma Eğilimlerinin İncelenmesi. Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi 2019, 8(1): 7-14.
18. 18. Korhan EA, Dilemek H, Mercan S, Yilmaz DU. Determination of Attitudes of Nurses in Medical Errors and Related Factors. International Journal of Caring Sciences 2017; 10(2): 794-801.
19. 19. Şahin ZA, Özdemir FK. Hemşirelerin Tıbbi Hata Yapma Eğilimlerinin İncelenmesi. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi 2015; 12(3): 210-4.
20. 20. Alan N, Khorshid L. Bir Üniversite Hastanesinde Çalışan Hemşirelerin Tıbbi Hataya Eğilim Düzeylerinin Belirlenmesi. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi 2016; 32(1): 1-18.
21. 21. Cebeci F, Gürsoy E, Tekingündüz S. Hemşirelerin Tıbbi Hata Yapma Eğilimlerinin Belirlenmesi. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi 2012; 15(3): 188-96.
22. 22. Andsoy II, Kar G, Öztürk Ö. Hemşirelerin Tıbbi Hata Eğilimlerine Yönelik Bir Çalışma. Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi 2014; 1(1): 17-27.
23. 23. Özata M, Altunkan H. Hemşirelikte Tıbbi Hataya Eğilim Ölçeğinin Geliştirilmesi ve Geçerlilik Güvenilirlik Analizinin Yapılması. Kırılmaz H, editör. Uluslararası Sağlıkta Performans ve Kalite Kongresi Bildiriler Kitabı. Ankara: Sağlık Bakanlığı Yayınları; 2010. p.3-20.
24. 24. Zarea K, Mohammadi A, Beiranvand S, Hassani F, Baraz S. Iranian Nurses’ Medication Errors: A Survey of The Types, The Causes, and The Related Factors. International Journal of Africa Nursing Sciences 2018; 8: 112-6.
25. 25. Karadağ G, Ovayolu Ö, Kiliç SP, Ovayolu N, Göllüce A. Malpractic in Nursing: The experience in Turkey. International Journal of Nursing Practice 2015; 21(6): 889-95.
26. 26. Björkstén KS, Bergqvist M, Andersén-Karlsson E, Benson L, Ulfvarson J. Medication Errors as Malpractice-A Qualitative Content Analysis of 585 Medication Errors by Nurses in Sweden. BMC Health Services Research 2016; 16(1): 431.
27. 27. Liu L-F, Lee S, Chia PF, Chi SC, Yin Y-C. Exploring the Association Between Nurse Workload and Nurse-Sensitive Patient Safety Outcome Indicators. Journal of Nursing Research 2012; 20(4): 300-9.