PALYATİF BAKIM HASTALARI, YAKINLARI VE HEMŞİRELERİNİN İYİ ÖLÜME İLİŞKİN GÖRÜŞLERİ
Öz
Yöntem: Araştırma, 01.07.2019-29.09.2019 tarihleri arasında Malatya il ve ilçe merkezlerinde bulunan Palyatif Bakım Kliniklerinde yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini, çalışmaya katılmaya gönüllü olan 90 hasta, 90 hasta yakını ve 90 hemşire oluşturmuştur. Araştırmada veriler, literatürden yararlanılarak oluşturulan Hasta, Hasta Yakını, Hemşire Kişisel Bilgi Formu ve İyi Ölüm Ölçeği kullanılarak yüz yüze görüşme yöntemi ile toplanmıştır. İnönü Üniversitesi Sağlık Bilimleri Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar ve Yayın Etik Kurulundan, Malatya il ve ilçe hastanelerinden, hastalar, hasta yakınları ve hemşirelerden yazılı izin alınmıştır.
Bulgular: Hemşirelerin %65.6’sının 29-35 yaş grubunda, %85.6’sının kadın, %55.6’sının bekâr, %56.6’sının lisans mezunu, %64.4’ünün ilde yaşadığı saptanmıştır. Hastaların %55.6’sının 29-35 yaş grubunda, %61.1’inin kadın, %71.1’inin evli, %76.7’sinin lise/ön lisans mezunu, %60.0’ının ilde yaşadığı belirlenmiştir. Hasta yakınlarının %53.3’ünün 22-28 yaş grubunda, %84.4’ünün kadın, %60.0’ının evli, %62.2’sinin lisans mezunu, %68.9’un ilde yaşadığı belirlenmiştir. Araştırmaya katılanların iyi ölüm tanımlarına bakıldığında; hastaların %46.7’sinin “ağrı ve stres olmadan hayatın sonlanması”, hasta yakınlarının %61.1’inin “aile bireyleriyle birlikte süreci paylaşmak”, hemşirelerin ise % 57.8’inin “acı çekmeden süreci yaşamak” olarak tanımladıkları saptanmıştır. İyi Ölüm Ölçeği puan ortalamalarına bakıldığında; hastaların puan ortalamasının (58.77±6.50), hasta yakınlarının puan ortalamasının (58.04±6.71) ve hemşirelerin puan ortalamasının (55.80±7.94) olduğu saptanmıştır.
Sonuç: Hastaların İyi Ölüm Ölçeği toplam puan ortalamasının hemşire ve hasta yakınından daha yüksek olduğu saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Wang L, Li C, Zhang Q, Li Y, Wang L. Clinical Nurses' Attitudes towards Death and Caring for Dying Patients in China. International Journal of Palliative Nursing 2018; 24(1): 33-9.
- 2. Akyol DA. Son Dönem Böbrek Yetmezliği (SDBY) Olan Hastada Palyatif Bakım. Cumhuriyet Hemşirelik Dergisi 2013; 2(1):32-41.
- 3. Gafaar TO, Pesambili M, Henke O, Vissoci JRN, Mmbaga BT, Staton C. Good Death: An Exploratory Study on Perceptions and Attitudes of Patients, Relatives, and Healthcare Providers, in Northern Tanzania. Plos One 2020; 15(7):6-9.
- 4. Çevik B, Kav S. Attitudes and Experiences of Nurses towards Death and Caring for Dying Patients in Turkey. Cancer Nursing 2013; 36(6):58-65.
- 5. Terkamo-Moisio A, Kvist T, Pietilä AM. Autonomy and Human Dignity Are Key Features of a Good Death in Finnish Nurses’ Conceptions. Journal of Hospice & Palliative Nursing 2016; 18(5):450-8.
- 6. Leung KK, Tsai JS, Cheng SY, Liu WJ, Chiu TY, Wu CH, et al. Can a Good Death and Quality of Life Be Achieved for Patients With Terminal Cancer in a Palliative Care Unit? Journal of Palliative Medicine 2010; 13(12):1433–8.
- 7. Bakanic V, Singleton M, Dickinson GE. Hospice Attitudes of Physicians and Nurses: A Pilot Study. American Journal of Hospice and Palliative Medicine 2016; 33(1):34-40.
- 8. Braun M, Hasson-Ohayon I, Hales S, Zimmermann C, Rydall A, Peretz T, et al. Quality of Dying and Death with Cancer in Israel. Support Care Cancer 2014; 22 (7): 1973-80.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Tuğba Menekli
*
0000-0002-8291-8274
Türkiye
Sevim Dolu
0000-0002-7513-9774
Türkiye
Özlem Coşkun
Bu kişi benim
0000-0002-2448-8122
Türkiye
Merve Torun
Bu kişi benim
0000-0002-8579-8212
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
21 Mart 2021
Gönderilme Tarihi
30 Temmuz 2020
Kabul Tarihi
8 Mart 2021
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2021 Cilt: 24 Sayı: 1
Cited By
Bakım Verenler Arasında “İyi Ölüm” Kavramı: Sistematik Derleme
Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.37989/gumussagbil.887236Good Death Perception in End-of-Life Care: Nursing Students Experience
Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi
https://doi.org/10.46483/deuhfed.987622Investigation of the effect of nurses’ professional values on their perceptions of good death: a cross-sectional study in Türkiye
BMC Nursing
https://doi.org/10.1186/s12912-024-02290-4