TİCARİ VE SİYASAL LİBERALİZASYON VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİLERİ: GEÇİŞ EKONOMİLERİ DENEYİMİ
Öz
Kalkınma iktisadında popüler konulardan birisi de ekonomilerin
dışa açılması ve buna bağlı olarak büyümenin sağlanacağına dair argümandır.
Bu çerçevede, ekonomilerin liberalize edilmesi ve ihracata yönelik politikaların
uygulanmasının ekonomik büyüme üzerinde anlamlı etkilerinin olduğunu ortaya
koyan çok sayıda çalışma bulunmaktadır. Bu çalışmalarda, ihracatın büyüme
üzerinde anlamlı etkisinin olabilirliğinin ön koşulunun asgari kalkınmışlık
düzeyinde olması gerekliliği ile ifade edilir. Diğer taraftan kurumsal yönetim ve
iyi idare kavramları ile giderek daha popüler hale gelen literatür ise, istikrarlı
büyümenin belirleyicilerinin sadece ekonomik liberalizasyonla değil, bunun aynı
zamanda siyasal liberalizasyonla desteklenmesi gerekliliğine işaret eder. Bu
çalışmada, geçiş ekonomilerinde siyasal ve ekonomik liberalizasyon ile
ekonomik büyüme ilişkileri araştırılmıştır. Tahmin sonuçlarına göre, geçiş
ekonomilerinin tamamı ile düşük gelirli geçiş ekonomilerinde yakalanamayan
siyasal liberalizasyon ile ekonomik büyüme ilişkisi, üst ve orta-üst gelir
grubunda bulunan ülkeler için belirgin bir şekilde ortaya çıktığı gözlenmiştir.
Diğer bir ifadeyle elde edilen sonuçlar, ticari liberalizasyonun büyüme üzerine
etkilerinin görülebilmesi için ekonomik açıdan asgari kalkınmışlık düzeyinde
olma koşulunun olduğu gözlenmektedir. Aynı zamanda bunun siyasal anlamda
da belirli bir özgürlük düzeyine ulaşmış olma gerekliliği ile paralel gittiğine
işaret etmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abdulai, Awudu and Philippe Jacquet (2002), “Exports and Economic Growth: Cointegration and Causality Evidence for Côte d’Ivoire”, African Development Review, 14 (1): 1-17.
- Alcalá, Francisco and Antonio Ciccone (2004), “Trade and Productivity”, http://www.crei.cat/people/ciccone/pdf_files/final_trade.pdf (Temmuz 2006).
- Balassa, Bela (1978), “Exports and Economic Growth: Further Evidence”, Journal of Development Economics, 5: 181-89.
- Balassa, Bela (1985), “Exports, Policy Choices, and Economic Growth in Developing Countries after the 1973 Oil Shock”, Journal of Development Economics, 18: 23-35.
- Balasubramanyam, V. N., Mohammed Salisu and David Sapsford (1996), “Foreign Direct Investment in EP and IS Countries”, Economic Journal, 106: 92-105.
- Barlow, David (2006), “Growth in Transiton Economies: A Trade Policy Perspective”, Economics of Transition, 14(3): 505-515.
- Becker, Bo and David Greenberg (2003), The Real Effects of Finance: Evidence from Exports, (http://www.bancaditalia.it/ricerca/ statist/ conv_svo/cepr/Becker.pdf) (Ocak 2006).
- Ben-David, Dan, Hakan Nordström and L. Alan Winters (1999), Trade, Income Disparity and Poverty, World Trade Organization, Geneva. Berg, Andrew and Anne, Kruger (2003), “Trade, Growth, and Poverty: a Selective Survey”, IMF Working Paper, Wp/03/30.
- Clarke, Judith A. and Mukesh Ralhan (2005), Direct and Indirect Causality Between Exports and Economic Output for Bangladesh and Sri Lanka: Horizon Matters, University of Victoria, Econometrics Working Paper EWP05012.
- de Melo, Martha, Cevdet Denizer, Alan Gelb and Stoyan Tenev (1997), “Circumstances and Choice: The Role of Initial Conditions and Policies in Transition Economies”, World Bank Policy Research Working Paper No. 1866, Washington, DC.


