ALGILANAN ÖRGÜT İKLİMİNİN ETİK OLMAYAN DAVRANIŞLAR ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN BELİRLENMESİNE YÖNELİK BİR ARAŞTIRMA
Öz
Bu araştırmanın temel amacı; algılanan örgüt iklimi türlerinin etik
olmayan davranışlar üzerindeki etkilerini tespit etmektir. Söz konusu
araştırmada üç boyutta incelenen örgüt ikliminin (yapı ve açıklık, kişiler arası
ilişkiler, çalışma ortamı ve risk), dört grupta incelenen etik olmayan davranışlar
(görevin kötüye kullanımı, dürüst olmama, kişiler arası olumsuz ilişkiler ve
güvensizlik ve saygısızlık) üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Araştırmada iki
model geliştirilmiştir. Birinci modelde algılanan örgüt ikliminin sırasıyla kişiler
arası olumsuz ilişkiler ve güvensizlik (R2=0.453), görevin kötüye kullanımı
(R2=0.212), saygısızlık (R2=0.197) ve dürüst olmama (R2=0.017) üzerinde etkili
olduğu belirlenmiştir. İkinci modelde ise, etik olmayan davranışlara neden olan
örgüt iklimi türlerinin de sırasıyla kişiler arası ilişkiler (R2=0.385), yapı ve
açıklık (R2=0.245) ve çalışma ortamı ve risk (R2=0.111) üzerinde olduğu ortaya
çıkmıştır.
Sonuç olarak algılanan olumsuz örgüt ikliminin örgütlerdeki etik
olmayan davranışların önemli nedenlerinden biri olduğu söylenebilir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Acar, A. Gökhan, (2000), Etik değerlerin kurumsallaştırılması üzerine bir araştırma, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul-2000.
- Aydın, İ. Pehlivan (2001), Yönetsel, Mesleki ve Örgütsel Etik, 2. Baskı, Pegem Yayıncılık, İstanbul, Şubat-2001.
- Baransel, Ş. Küçük (1996), İletişim Kalitesi ile Örgüt İklimi, Örgüte Bağlılık ve İşi Terk Etme Niyeti Arasındaki İlişkiler, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi SBE.
- Barnett, T. ve E. Schubert. (2002). “Perceptions of The Ethical Work Climate And Covenantal Relationships”. Journal Of Business Ethics. 36, 279- 290.
- Başaran, İ. Ethem (1991), Örgütsel Davranış: İnsanın Üretim Gücü, Ankara, Gül Yayınevi.
- Berkman, U., (1983), “Az Gelişmiş Ülkelerde Kamu Yönetiminde Yolsuzluk ve Rüşvet”, Türkiye ve Ortadoğu Amme İdaresi Enstitüsü Yayınları, Yayın No:203, Ankara, 105.
- Bottorf, Dean L. (1997), How Ethics Can Improve Business Success? Quality Progress Milwoukee, 30, 57-60.
- Cullen, J.B, B. Victor ve J.W. Bronson. (1993). The Ethical Climate Questionnaire: An Assessment Of Its Developement And Validity. Psychological Reports, 73, 667-674.
- Dinçer, Ömer (1996), Stratejik Yönetim, 3.Baskı, İstanbul.
- Doğan, Çise (2009), Örgüt İkliminin İş Tatmini Üzerine Etkisi: Bir Uygulama, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul-2009.
