ÜLKE RİSKİNİN DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM ÜZERİNE ETKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ
Öz
Doğrudan yabancı yatırımlar (DYY), ülke ekonomilerinin
gelişiminde önemli rol oynamaktadır. Ülke riski (UD) ve makroekonomik
değişkenlerin bu yatırımların akışı üzerinde önemli etkisinin olduğu
bilinmektedir. Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de doğrudan yabancı yatırımlar ile
ülke riski ve makroekonomik değişkenler arasında bir ilişkinin olup olmadığını
tespit etmektir. Bu amaçla 1992:1-2010:4 dönemi için doğrudan yabancı yatırım
ile ülke riski, dışa açıklık oranı, dış ticaret açığı, gayri safi yurt içi hâsıla, politik
risk ve reel döviz kuru arasındaki ilişkiler, Johansen eş-bütünleşme analizi ve
hata düzeltme modeli kullanılarak ekonometrik açıdan test edilmiştir. Analiz
sonuçlarına göre, DYY GSYİH ve ülke riskinden pozitif, politik risk ve dış
ticaret açığı değişkenlerinden negatif olarak etkilenmektedir. Dışa açılık oranı
ve reel döviz kuru değişkenleri ile anlamlı bir ilişkiye rastlanmamıştır.
Ekonometrik bulgular DYY ile sadece politik risk ve ülke derecesi arasında tek
yönlü bir nedensellik ilişkisi olduğunu göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Doğrudan yabancı yatırım, ülke riski, hata düzeltme, nedensellik analizi
Kaynakça
- Asıedu E. (2002), “ On the Determinants of Foreign Direct Investment to Developing Countries: Is Africa Different?”, World Development Vol:30, No:1, ss.107-119.
- Batmaz N. Ve Tunca H. (2007), “ Türkiye’de Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımlarının Bölgesel Belirleyicileri Üzerine Bir Eş Bütünleşme Analizi (1992-2003)”, Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi. 1, ss.199-224.
- Çak M. ve Karakaş M. (2009), “Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımlarını Belirleyen Unsurlar Ve Etkileri”Marmara Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi, Cilt:XXVI, Sayı:1
- Debab N. Ve Mansoor All A. (2011), “ Determinants and Impact of FDI on Bahrain’s Economy” Research Journal of International Studies- Issue 21.
- Erkan M. Ve Demircioğlu M.Y. (2011), “Türkiye’ye Verilen Derecelendirme Notlarının Doğrudan Yabancı Yatırım Girişine Etkisinin Yıllar İtibariyle İncelenmesi” İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi dergisi Cilt:2 Sayı:1.
- Griffiths, William E., Hill, R.C. Ve Lim, Gauy C. (2010), Using Eviews For Principle Of Econometrics, 3rd Ed., Jonh Willey.
- Kar M. ve Tatlısöz F.(2008), “Türkiye’de Doğrudan Yabancı Sermaye Hareketlerini Belirleyen Faktörlerin Ekonometrik Analizi” KMU İİBF Dergisi Yıl:10 Sayı:14.
- Karagöz K. (2007), “Türkiye’de Doğrudan Yabancı Yatırım Girişlerini Belirleyen Faktörler:1970-2005” Journal of Yaşar University, 2(8), 927-948.
- Kutlar, A. (2009), Uygulamalı Ekonometri, 3. Basım, Nobel Yayınları, Ankara.
- Mukatel A. L. (2006), “Ülke Derecelendirme Notlarının Borsa Endekslerine Etkisi: IMKB 100 Endeksi Üzerine Bir model Denemesi” Marmara Üniversitesi Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü Sermaye Piyasası ve Borsa Anabilimdalı.
