ÇEVRESEL SORUNLARA DAVRANIŞSAL ÇÖZÜMLER GELİŞTİRİLMESİNDE SOSYAL PAZARLAMANIN KULLANILMASI
Öz
Özet: Tüketicilerin, çevreyi olumsuz etkileyen alışkanlıklarını değiştirmesi ve yeni çevreci davranışlar geliştirebilmesi yaşamın sürdürülebilir bir yapıya kavuşturulması için kaçınılmaz olmuştur. İçinde yaşadığımız dünya tektir, ancak dünyamız özellikle sanayileşme ve kentleşme ile birlikte büyük çevresel hasarlar görmüştür ve görmeye de devam etmektedir. Mevcut haliyle yerkürenin taşıma kapasitesinin aşılmış olması tüketicilerin bugünden itibaren çevreye duyarlı bir yaşam tarzı benimsemelerini daha da önemli bir hale getirmiştir. Bu nedenle, toplumda dünyanın kaynaklarının sürdürülebilirliği için doğrudan davranış değişikliği oluşturabilmeye yönelik bilimsel çalışmalara gereksinim vardır.
Bu çalışmada, sürdürülebilir tüketim, çerçevesinden, topluluklarda çevreci davranışın nasıl geliştirilebileceği konusu araştırılmıştır. Topluluk Tabanlı Sosyal Pazarlama yaklaşımından (TTSP) yararlanılan bu çalışmanın saha çalışması, üniversite personeli (akademik ve idari) ile gerçekleştirilmiştir. Topluluklarda çevreci davranış geliştirilmesinde, topluluk tabanlı sosyal pazarlamanın etkinliğini ölçmek üzere, fakülte binalarında deneysel bir uygulama yapılmıştır. Çalışma sürecinde, toplulukta çevreci davranışın (atık kâğıtların geri dönüşümü) geliştirilebilmesi için somut engeller ve soyut engeller belirlenmiş ve bunlar planlı olarak ortadan kaldırılmıştır. Araştırmada kontrollü ortamda deneysel serim uygulanmıştır. Deney uygulaması öncesinde ve sonrasında çöpe atılan ve ayrıca temiz olarak biriktirilen atık kâğıtlar tartılmıştır. Müdahale öncesi ve sonrası elde edilen ölçümler karşılaştırılarak sonuçlara ulaşılmıştır. Sonuçlar atık kâğıt geridönüşümü davranışı değişiminde tam bir başarı olarak değerlendirilebilir.
Anahtar kelimeler: Topluluk Tabanlı Sosyal Pazarlama, Çevreci Davranış, Davranış Değişiklikleri, Sürdürülebilir Tüketim, Deneysel Yöntemler
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Benedict, Paula (2007). Fresh Outlook Foundation, In British Columbia Inspiring Sustainable Ways Community-Based Social Marketing Policy Brög, W., Erl, E., and Mense, N., (2002). Individualised Marketing: Changing Travel Behaviour For A Better Environment. Paper presented at the OECD Workshop: Environmentally Sustainable Transport, 5–6 December 200 Socialdata. Available from: http://www.socialdata.de/info/IndiMark.pdf (Erişim Tarihi: 21.09.2011) Burgess, J., (2003). Sustainable Consumption: Is it Really Achievable? Consumer Policy Review, 13 (3), ss. 78–84.
- Cone, J. D., & Hayes, S. C. (1984). Environmental Problems/Behavioral Solutions. Cambridge; New York: Cambridge University Press.
- Corral-Verdugo, V., & Pinheiro, J. d. Q. (2004). Aproximaciones al Estudio de la Conducta Sustentable. Medio Ambiente y Comportamiento Humano, 5, ss.1-26.
- Costanzo, M., Archer, Dane, Aronson, Elliot, Pettigrew, Thomas (1986). Energy Conservation Behavior: The Difficult Path From İnformation To Action. American Psychologist, 41,ss. 521–528.
- Erol, GÜL Hanım ve Kudret Gezer (2006). Prospective of Elementary School Teachers’ Attitudes Toward Environment and Environmental Problems. International Journal of Environmental and Science Education, 1(1), ss.65–77
- Gelibolu, Levent ve Canan Madran (2011), Topluluk Tabanlı Sosyal Pazarlama Yaklaşımıyla Sürdürülebilir Tüketim Davranışının Güdülenmesi: Yükseköğretimde Deneysel Bir Uygulama, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana
- Hinchliffe, S., (1996). Helping The Earth Begins at Home: The Social Construction of Socio-Environmental Responsibilities. Global Environmental Change, 6 (1), ss.53–62.
- Holdsworth, M. and Steedman, P., (2005). 16 Pain-Free Ways to Save the planet.London: National Consumer Council. Available from: http://www.ncc.org.uk/responsibleconsumption/16ways.pdf (ErişimTarihi:2010)
- Hungerford, Harold R. ve Trudi L. Volk (1990). Changing Learner Behavior Through Environmental Education, Journal of Environmental Education. 21(3): ss.8-21
- Jardins, Joseph R. Des (2006). Çevre Etiği – Çevre Felsefesine Giriş, Çev: Ruşen Keleş, İmge Kitabevi, Ankara


